Τα παρακάτω αποτελούν σκέψεις – προτάσεις αποκλειστικά και μόνο του Υπευθύνου Σχολικών Δραστηριοτήτων κ. Ιώαννη Πούλιου, ο οποίος είναι ο αποκλειστικά υπεύθυνος για το περιεχόμενό τους, και σε καμία περίπτωση δεν είναι οδηγίες του Υ.ΠΑΙ.Θ ή της Δ.Π.Ε. Σερρών.
Οι αναρτήσεις θα αποτελούν στην ουσία η παράθεση των email που στέλνει ο κ. Πούλιος στα σχολεία, από τον νεώτερο στο παλαιότερο. Πατήστε πάνω στον τίτλο της κάθε πρότασης για να δείτε το περιεχόμενό της.
Όλο το υλικό χορηγείται με άδεια Creative Commons Αναφορά Δημιουργού – Μη Εμπορική Χρήση – Παρόμοια Διανομή 4.0 Διεθνές .
Πρόλογος κ. Ιωάννη Πούλιου
- Γνωρίζω ότι αρκετοί συνάδελφοι -ανεξάρτητα από τον σχεδιασμό της Πολιτείας- έχουν ήδη ξεκινήσει δειλά δειλά κάποιες δράσεις με τη συνδρομή πάντα του διαδικτύου και των ΤΠΕ. Κρατώντας πάντα στον νου μας σχετικούς περιορισμούς (ελλιπής επιμόρφωση των εκπαιδευτικών, αδυναμία πρόσβασης για όλους τους μαθητές, έλλειψη εκπαιδευτικού υλικού ειδικά σχεδιασμένου για εξ αποστάσεως εκπαίδευση, δυνατότητες διαδικτύου που αν συνεχίσει να φορτώνεται με υλικό καθημερινά κάποια στιγμή θα “πέσει” και αυτό από τον κορονοϊό κλπ), μοιράζομαι μαζί σας κάποιες ιδέες/σκέψεις:
- τα email των μαθητών μας λίγο πολύ τα έχουμε όλοι (ή των γονιών τους). Μπορούμε για αρχή να στείλουμε ένα μήνυμα στους μαθητές μας (στέλνοντας ευχές, συμβουλές, σκέψεις μας). Στο μήνυμα αυτό μπορούμε να προτρέπουμε τα παιδιά να μας απαντήσουν με τις δικές τους σκέψεις ή συναισθήματα για όσα βιώνουν. Αυτό μπορεί να ξεκινήσει έναν διαδικτυακό διάλογο. Είναι σημαντικό να είναι ένα μήνυμα με αγάπη, κατανόηση και συναίσθημα (θα ήταν για παράδειγμα καλό να μοιραστούμε προσωπικές μας ιστορίες, να τολμήσουμε να μιλήσουμε στα παιδιά για τους δικούς μας φόβους/προσέχοντας πάντα να μην τα τρομοκρατήσουμε, να τους στείλουμε μια φωτογραφία μας από το σπίτι μας κλπ). Επίσης να μην είναι ένα μήνυμα “σεντόνι”, καλύτερα να τους στείλουμε περισσότερα μηνύματα (τα παιδιά σιχαίνονται να διαβάζουν με τις ώρες κατεβατά στο διαδίκτυο)
- -μπορούμε να ορίσουμε κάποια διαδικτυακά ραντεβού μας με τους μαθητές μας (π.χ. ότι δύο φορές την εβδομάδα, Τρίτη και Πέμπτη, θα επικοινωνούμε μαζί τους, οπότε θα ήταν καλό να βλέπουν τα μηνύματά τους μετά τις 11 το πρωί). Σε αυτά τα μηνύματα μπορούμε να στέλνουμε στους μαθητές μας μια εκπαιδευτική πρόταση. Υπενθυμίζω ότι αυτό που κάνουμε δεν είναι τυπική διδασκαλία ούτε προφανώς είναι ζητούμενο να θυμίζει το κλασικό μάθημα. Αυτά τα διδακτικά “κεντρίσματα” προς τους μαθητές μας μπορεί να είναι ένας ενδιαφέρον ιστότοπος, ένα βίντεο (ενημερωτικό ή διασκεδαστικό) στο youtube, ένα εκπαιδευτικό παιχνίδι ή μια πιο εκπαιδευτική πρόταση (π.χ. δείτε κάτι και μετά γράψτε μου …, διαβάστε ένα διήγημα και μετά ζωγραφίστε μου… φωτογραφίστε το με το κινητό του γονιού σας και στείλτε το μου, κάντε αυτό το απλό πείραμα και στείλτε μου σε μια παράγραφο τα αποτελέσματα, συμπληρώστε το επισυναπτόμενο φύλλο εργασίας και στείλτε το μου, δείτε το ακόλουθο βιντεομάθημα και απαντήστε σε δύο ερωτήματα κλπ)
- -Θυμίζουμε πάντα στα παιδιά ότι συμμετέχουν εφόσον το επιθυμούν, εφόσον το εγκρίνουν οι γονείς τους και ότι όλο αυτό δεν είναι μάθημα, δε θα αξιολογηθούν γι’ αυτό και γίνεται για να κρατήσουν μια στοιχειώδη επαφή με την κοινωνική πραγματικότητα αλλά και τη μαθησιακή (με την ευρύτερη έννοια) διαδικασία
- -Μην ξεκινήσετε με εκπαιδευτικό υλικό και απαιτήσεις, αλλά με διασκεδαστικές ιδέες, τραγούδια, ταινίες μικρού μήκους και παιχνίδια. Αν τα παραπάνω είναι προσεκτικά επιλεγμένα, ούτως ή άλλως η εκπαιδευτική διάσταση λειτουργεί στο παρασκήνιο…
- Κατά τα άλλα, θα συνεχίσω να σας στέλνω κάθε μέρα και μια άλλη ιδέα ή πρόταση…
Προτάσεις εξ αποστάσεως 100 – Fake News (ψεύτικες ειδήσεις)
Η σημερινή δραστηριότητα (που προσφέρεται και για τηλεσυνάντηση) είναι: «Ποια είδηση ακούσατε χθες ή αυτές τις μέρες που σας εντυπωσίασε;»
Οι μαθητές τοποθετούνται και περιγράφουν:
-την είδηση
-το Μέσο από το οποίο την άκουσαν ή στο οποίο τη διάβασαν
-το περιεχόμενο της είδησης
-τους λόγους για τους οποίους ξεχώρισαν αυτή την είδηση
Ο εκπαιδευτικός προσπαθεί να ομαδοποιήσει τα αποτελέσματα:
-από ποιο Μέσο προέρχονται οι περισσότερες ειδήσεις; (τηλεόραση, διαδίκτυο, ραδιόφωνο, έντυπος τύπος)
-με ποιο θέμα σχετίζονται; (πανδημία, οικονομικά θέματα, κοινωνικά θέματα, κοσμικά θέματα κλπ)
-γιατί την επέλεξαν; (τους αφορούσε προσωπικά, διέγειρε το συναίσθημά τους κλπ)
Προβληματιζόμαστε για τη δύναμη των ΜΜΕ και τα θετικά της ενημέρωσης, όπως τα βιώσαμε αυτούς τους μήνες της πανδημίας. Γράφουμε ένα συνοπτικό κείμενο με επιχειρήματα για τη (θετική) συμβολή των ΜΜΕ στην ενημέρωση του κοινού, ιδιαίτερα όταν προκύπτουν τόσο κρίσιμα ζητήματα.
Συνεχίζουμε τον αναστοχασμό με άλλα θέματα:
· Θυμάμαι και μοιράζομαι με την ολομέλεια μια είδηση που άκουσα ή διάβασα πρόσφατα και συγκινήθηκα.
· Θυμάμαι κάτι που είδα ή διάβασα και με έκανε να αλλάξω μια καθημερινή μου συνήθεια ή να αποκτήσω μια νέα συνήθεια.
· Θυμάμαι κάτι που αποφάσισα να αγοράσω μετά από κάτι που είδα ή διάβασα σε ένα Μέσο.
· Θυμάμαι μια πληροφορία που με εξέπληξε.
· Θυμάμαι μια τηλεοπτική εκπομπή ή μια ανάρτηση που με σοκάρισε.
· Θυμάμαι μια τηλεοπτική εκπομπή ή μια ανάρτηση που με διασκέδασε ιδιαίτερα κλπ.
Ομαδοποιούμε και πάλι τις απαντήσεις.
Είναι μόνο θετική η συμβολή των ΜΜΕ; Γράφουμε ένα ακόμη συνοπτικό κείμενο για τα αρνητικά της μιντιακής ενημέρωσης. Ρωτούμε τους μαθητές μας αν γνωρίζουν τον όρο «fake news» και την ερμηνεία του (ψευδείς ειδήσεις). Βλέπουν ένα ενημερωτικό βίντεο που έφτιαξαν οι μαθητές του 5ου Λυκείου Ηρακλείου:
Οι μαθητές βλέπουν μια έρευνα που έγινε στην Ελλάδα το 2018 από Ελληνικό Κέντρο Ασφαλούς Διαδικτύου του ΙΤΕ. Ποια ήταν τα συμπεράσματα της έρευνας; Συμφωνούν με αυτά;
Εστιάζουμε στις ψευδείς ειδήσεις:
Ζητούμε από τους μαθητές να μελετήσουν την παρακάτω ανάρτηση:
…αλλά και μία άλλη που μας ενημερώνει για ακριβώς το αντίθετο…
Μπορούν να ξεχωρίσουν ποια από τις δύο είναι fake news;
Η πρώτη ανάρτηση που διάβασαν ήταν στην πραγματικότητα μια στημένη «φάρσα» που οργανώθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή με τη συνεργασία του Μέσου. Όπως αναφέρει σε ανακοίνωσή της, η αντιπροσωπεία, σε συνεργασία με εκπροσώπους του ελληνικού τύπου, «διέρρευσε» σε μέσα μαζικής ενημέρωσης την «είδηση» ότι επιβάλλεται πρόστιμο στην Ελλάδα για παραβίαση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας σχετικά με την αλλαγή της ώρας, σύμφωνα με την οποία η αλλαγή της ώρας έχει καταργηθεί από φέτος. Η είδηση ήταν ψευδής και με μια απλή αναζήτηση στο διαδίκτυο ο κάθε ενδιαφερόμενος θα ανακάλυπτε ότι ενώ την περασμένη εβδομάδα το Ευρωκοινοβούλιο ενέκρινε την πρόταση της Επιτροπής για τερματισμό της αλλαγής της ώρας, αυτό, δεν θα ισχύσει πριν το 2021 και κάθε χώρα θα αποφασίσει ποια ώρα θα διατηρήσει (θερινή ή χειμερινή). Η αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Ελλάδα θέλησε με τον τρόπο αυτό να υπογραμμίσει την ανάγκη όλοι οι πολίτες να είναι προσεκτικοί (υποψιασμένοι) απέναντι στο φαινόμενο των fake news και της παραπληροφόρησης, ιδιαίτερα ενόψει του δημοσίου διαλόγου για το μέλλον της Ευρώπης στο δρόμο για τις Ευρωεκλογές και της προστασίας των δημοκρατικών τους δικαιωμάτων. Η διείσδυση της «είδησης» πολλαπλασιάστηκε στο twitter, στα λοιπά μέσα κοινωνικής δικτύωσης και στο δημόσιο διάλογο, όπως ακριβώς συμβαίνει στην πραγματική διάδοση μιας ψευδούς είδησης. Η αποκάλυψη της «Πρωταπριλιάτικης» είδησης στο κοινό έγινε στο πλαίσιο της ανοιχτής δράσης «Κόψε τα μούσια» στο σταθμό του Μετρό στο Σύνταγμα
● Πόσο δύσκολο ήταν να ξεχωρίσετε την αλήθεια από το ψέμα;
● Φανταστείτε αν κάτι παρόμοιο συνέβαινε στους τίτλους ειδήσεων. Πώς θα μπορούσατε να ξεχωρίσετε αν η είδηση ήταν πραγματική ή όχι;
● Πότε άλλοτε στον διαδικτυακό «κόσμο» θα χρειαζόταν να γνωρίζουμε πότε κάποιοι μας λένε την αλήθεια ή ψέματα;
● Για ποιο λόγο μπορεί κανείς να γράψει μια ψεύτικη είδηση προσποιούμενος ότι είναι πραγματική;
● Τι θα έκανε κάποιον να θέλει να πιστέψει και να του αρέσει ένα fake news; Γιατί κάποιοι θα το μοιράζονταν, θα το διέδιδαν;
Τι θα μπορούσατε να κάνετε για να ελέγξετε τα γεγονότα πίσω από τους τίτλους;
● Για ποιο λόγο θα ήθελαν κάποιοι να κάνετε «κλικ» σε ψευδείς ειδήσεις;
● Ποιος θα μπορούσε να είναι ο αντίκτυπος των fake news στους ανθρώπους και στην κοινωνία;
(Σημείωση: αν πρόκειται για τηλεσυνάντηση, μια δράση που μπορούμε να κάνουμε ως αφόρμηση είναι να ζητήσουμε από τους μαθητές να μας πουν δύο αλήθειες και ένα ψέμα για τον εαυτό τους και οι άλλοι να προσπαθήσουν να εντοπίσουν το ψέμα συνειδητοποιώντας πόσο δύσκολο είναι να είναι κανείς σίγουρος)
Παράδειγμα αληθινής
…και ψευδούς είδησης
Πως θα καταλάβουμε, λοιπόν, αν αυτό που διαβάζουμε είναι αξιόπιστο;
Σύμφωνα με το Ελληνικό Κέντρο Ασφαλούς Διαδικτύου, βοηθάει αν υποβάλλουμε στον εαυτό μας τις εξής ερωτήσεις:
ΠΟΙΟΣ; Ποιος το δημοσίευσε; Είναι ειδικός στο συγκεκριμένο θέμα;
ΠΟΥ; Που δημοσιεύτηκε; Είναι η πηγή αξιόπιστη;
ΠΟΤΕ; Πότε δημοσιεύτηκε ή ενημερώθηκε τελευταία φορά;
ΓΙΑΤΙ; Για ποιο λόγο δημοσιεύτηκε; Για να μας ενημερώσει, να μας
πείσει για μια γνώμη ή για προωθήσει ένα προϊόν;
ΠΩΣ; Πώς αναπαράχθηκε; Από αξιόπιστα site ή κυρίως μέσω των κοινωνικών δικτύων;
Ενδείξεις μη αξιόπιστου δημοσιεύματος:
• Υπερβολικοί τίτλοι ή τίτλοι που δεν έχουν σχέση με το κείμενο της ανάρτησης
• Ανυπόγραφο δημοσίευμα
• Ορθογραφικά-συντακτικά λάθη ή κείμενο-προϊόν αυτόματης μετάφρασης
• Απίστευτοι ισχυρισμοί
περιεχομένου
• Απουσία ημερομηνίας
• Φωτογραφίες-προϊόν photoshop
• Παραπομπή σε μη ενεργά links
• Προτροπή για Αναδημοσίευση
Οι μαθητές μπορούν να δουν μια επεξηγηματική παρουσίαση για τις ψευδείς ειδήσεις:
https://saferinternet4kids.gr/wp-content/uploads/2017/05/fake_news.pptx
…και να παίξουν ένα κουίζ για τις ψευδείς ειδήσεις
(Άλλο ένα παράδειγμα fake news αφορά το πρόσφατο ατύχημα στον Περσικό Κόλπο. Σύμφωνα με την είδηση, ένας Ιρανικός πύραυλος χτύπησε από λάθος πλοίο του Ιράν με αποτέλεσμα δεκάδες νεκρούς. Στο πλαίσιο, λοιπόν, της είδησης, παρουσιάστηκε το ακόλουθο βίντεο:
που εκ των υστέρων αποκαλύφθηκε ότι ήταν fake αφού αφορούσε τελικά το 2013 και συγκεκριμένα τη στιγμή που οι νορβηγικές ένοπλες δυνάμεις δοκίμασαν τον νέο πύραυλο, «Joint Strike Missile», σε μια παροπλισμένη φρεγάτα!!
https://www.youtube.com/watch?time_continue=45&v=um3_6NM6II4)
Προτάσεις εξ αποστάσεως 99 – Επιτραπέζια παιχνίδια στην πανδημία
Αλήθεια, πόσα πραγματικά ξέρουμε για τον κορωνοϊό και την πανδημία;
Είναι ευκαιρία να θυμηθούμε όλα αυτά που μάθαμε και με διασκεδαστικό τρόπο να συμπληρώσουμε όσα τυχόν δε γνωρίζουμε. «Εργαλείο» μας είναι ένα ψηφιακό επιτραπέζιο παιχνίδι με τίτλο: «Νίκησε τον ιό»
Είναι ένα παιχνίδι για την εμπέδωση κανόνων προσωπικής υγιεινής. Τα παιδιά διαλέγουν πιόνι και ρίχνουν το ψηφιακό ζάρι. Κάθε φορά που πέφτουν σε μία καρτέλα, διαβάζουν τις οδηγίες και τις εκτελούν. Μερικές φορές θα πρέπει να αναζητήσουν πληροφορίες στο διαδίκτυο. Συγγραφείς: J. Richardson, Β. Σαμαρά, Design: C. Van Roj, Ψηφιακή προσαρμογή: Γιάννης Σαλονικίδης:
Το παιχνίδι μπορούν να το παίξουν οι μαθητές μας με άλλα μέλη της οικογένειάς τους. Παίζεται από 2 ως 6 παίκτες.
Στο παιχνίδι περιλαμβάνονται οδηγίες. Σε κάθε τετράγωνο υπάρχουν θαυμαστικά. Πατώντας επάνω τους, οι μαθητές μπορούν να βρουν απαντήσεις στα ερωτήματά τους.
(Ένα ακόμη επιτραπέζιο παιχνίδι για τον κορωνοϊό που λέγεται «Περιπέτεια στην Κοκορονοϊούπολη» και βρίσκεται εδώ:
Συνοδεύεται με οδηγίες. Η διαφορά του από το πρώτο είναι αυτό δεν παίζεται ψηφιακά, οι παίκτες πρέπει να το κατεβάσουν και να το εκτυπώσουν:
Με αφορμή αυτά τα δύο παιχνίδια, οι μαθητές μπορούν να κάνουν το δικό τους «φιδάκι» με θέμα τον κορωνοϊό ή άλλο θέμα που αγαπούν τα παιδιά. Οδηγίες για το πώς μπορούν να το κάνουν, εδώ:
Προτάσεις εξ αποστάσεως 98 – Είδηση ή σχόλιο;
Οι μαθητές μας στη διάρκεια αυτών των ημερών λόγω των περιορισμών αφιέρωσαν περισσότερο χρόνο παρακολουθώντας ενημερωτικές εκπομπές ή διαβάζοντας ενημερωτικά site. Ένα από τα θέματα που τέθηκαν στον δημόσιο διάλογο αυτή την περίοδο έχει να κάνει με την ικανότητα του κοινού να ερμηνεύει και να αξιολογεί τις πληροφορίες που λαμβάνει από τα ΜΜΕ. Στο επίκεντρο αυτής της δραστηριότητας είναι μια διάσταση αυτής της ικανότητας, η θέση και η αξιολόγηση του σχολίου στην ενημέρωση.
Δίνουμε στους μαθητές μας δύο κείμενα. Περιγράφουν την ίδια είδηση, αλλά όχι με τον ίδιο τρόπο…
Ζητούμε από τους μαθητές να διαβάσουν τα κείμενα
1ο κείμενο: Εξελίξεις στο θέμα του υπουργού παιδείας…
Δυσάρεστα νέα ανακοινώθηκαν στις Βρυξέλλες σήμερα. Ο κ. J…. δεν είναι πια Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Το Κολλέγιο των Επιτρόπων υπό τις πιέσεις ευρωβουλευτών και πολιτικών από διάφορες χώρες, ανακοίνωσε την πρόωρη λήξη της θητείας του ικανότατου Προέδρου φοβούμενο το πολιτικό κόστος. Ο κ. J… έκανε σε ένα χρόνο περισσότερα για την Ευρωπαϊκή Ένωση απ’ ότι όλοι οι προηγούμενοι Πρόεδροι την τελευταία δεκαετία. Με την οξυδέρκεια και σωφροσύνη του κατόρθωσε να εξισορροπεί τις διαφορετικές σχολές σκέψεις και τα αντικρουόμενα στρατόπεδα και να παρουσιάζει μια εικόνα συνεννόησης βάζοντας στο παρασκήνιο τον σκληρό συχνά πόλεμο συμφερόντων που κρύβεται πίσω από κάθε απόφαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το όραμά του για μία Ευρώπη των λαών, ανοιχτή στην κοινωνία άλλαξε την εικόνα των Ευρωπαίων πολιτών για το οικοδόμημα της Ευρώπης. Ο πρώην πια Πρόεδρος θα μείνει στην ιστορία ως αυτός που αύξησε τα κονδύλια του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού για θέματα παιδείας και υγείας και προώθησε την κοινή ευρωπαϊκή εξωτερική πολιτική θωρακίζοντας τα εξωτερικά σύνορα της Ευρώπης.
2ο κείμενο: Επιτέλους αποπομπή του Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Όπως ήταν αναμενόμενο από καιρό, το Κολλέγιο των Επιτρόπων της Ευρωπαϊκής Ένωσης ανακοίνωσε σήμερα την αποπομπή του κ. J…, Προέδρου της Commission. Το κολλέγιο ανταποκρίθηκε επιτέλους στις εκκλήσεις πολλών κρατών, πολλών οργανισμών και συλλογικοτήτων για μια νέα αρχή στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο προηγούμενος Πρόεδρος αύξησε τον προϋπολογισμό για θέματα παιδείας αλλά τα κονδύλια κατευθύνθηκαν σε προγράμματα που ενίσχυαν τον ρόλο των μεγάλων επιχειρήσεων στα εκπαιδευτικά συστήματα των χωρών μελών. Η κοινή εξωτερική πολιτική δεν ήταν τίποτε άλλο από επιβολή των συμφερόντων των χωρών του Βορρά στις χώρες του Νότου και όσο για τη θωράκιση των εξωτερικών συνόρων, όλοι οι διεθνείς οργανισμοί χαρακτηρίζουν απάνθρωπες και ξένες με κάθε έννοια σεβασμού ανθρωπίνων δικαιωμάτων τις διαδικασίες με τις οποίες εξασφαλίστηκε αυτή η θωράκιση. Ελπίζουμε ο νέος πρόεδρος να ξεκινήσει από το μηδέν το έργο του στη σημαντική αυτή θέση για το μέλλον της Ευρώπης.
-Ζητούμε από τους μαθητές να ξεχωρίσουν το γεγονός στα δύο αυτά κείμενα. Να γράψουν δηλαδή σε μία πρόταση ποια είναι η πραγματική είδηση. Για παράδειγμα, γεγονός αποτυπώνει η φράση «Έγινε εκστρατεία αιμοληψίας στη Θεσσαλονίκη» ενώ περιλαμβάνει σχόλιο η φράση « Είχε μεγάλη απήχηση η εκστρατεία αιμοληψίας που
έγινε στη Θεσσαλονίκη».
Τι είναι λοιπόν το σχόλιο; (Κρίση, ευμενής ή δυσμενής για ένα γεγονός που διατυπώνει κάποιος προφορικά ή γραπτά)
Επανερχόμαστε στα δύο κείμενα: τι είδους λέξεις αξιοποιούνται για να προσθέσουν σχόλια; (δυσάρεστα, ικανότατου, οξυδέρκεια, σωφροσύνη, επιτέλους κλπ).
Εξηγούμε στους μαθητές μας ότι το σχόλιο συχνά επιτυγχάνεται με επίθετα (Αδίστακτος εμπρηστής έβαλε φωτιά στην Πεντέλη), επιρρήματα (Ο Ολυμπιακός και πάλι διέσυρε τον ΠΑΟ) ή ολόκληρες φράσεις (Ο πρώην Πρόεδρος θα μείνει στην ιστορία…) ή σημεία στίξης (Νέα (;) μέτρα για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής).
-Τα δύο αυτά κείμενα είναι αντικειμενικά ή περιέχουν σχόλια και προσωπικές απόψεις των δημοσιογράφων; Ζητούμε από τους μαθητές σε κάθε κείμενο να ξεχωρίσουν τις λέξεις που αποτελούν σχόλιο ή προσωπική άποψη.
Τι μας λέει αυτό για τις ειδήσεις που μέσω της τηλεόρασης φτάνουν στους δέκτες μας;
Δίνουμε στους μαθητές ένα ακόμη κείμενο. Η ιδιαιτερότητά του είναι ότι μπορούν να επιλέξουν ανάμεσα σε δύο εκδοχές, λέξεις ή φράσεις, για να διαμορφώσουν την τελική του διατύπωση. Και σε αυτή την περίπτωση το συμπέρασμα είναι ένα: είναι πολύ εύκολο να δυσφημίσεις κάποιον, να τον ειρωνευτείς, να τον υποτιμήσεις ή αντιθέτως να τον εκθειάσεις, αρκεί να μπορείς να κάνεις την κατάλληλη επιλογή λέξεων.
ΤΙΤΛΟΣ 1: Ο κ. … αποδοκίμασε τους ισχυρισμούς εναντίον του
ΤΙΤΛΟΣ 2: «Οι ιστορίες περί ναρκωτικών είναι όλες ψεύτικες», φωνάζει ο κ……
Ο κ. ….. κατήγγειλε / αρνήθηκε χθες ότι αναφορές / ισχυρισμοί τον ενοχοποιούν / εμπλέκουν σε μια μυστική / παράνομη ιστορία πώλησης / χρήσης ναρκωτικών. Οργανώνοντας ένα δείπνο για συναδέλφους / εξαρτώμενους απ’ αυτόν συνεργάτες σε ένα γνωστό / πολυτελέστατο εστιατόριο της Αθήνας, απέρριψε εκτός εαυτού / ανασκεύασε ήρεμα πλήθος φημών / πολλές αναφορές από αξιόπιστες πηγές ότι αυτός και μια συμμορία / ομάδα παλιών φίλων / γνώριμων έκαναν χρήση θανάσιμων δόσεων / θανατηφόρων ποσοτήτων αραιωμένων / νοθευμένων ναρκωτικών/ εξαρτησιογόνων ουσιών. Οι γνωστοί διακινητές συκοφαντιών / πηγές που πρόσκεινται στο υπουργείο Δημόσιας Τάξης υπαινίχθηκαν / δήλωσαν ότι το αδίκημα / παράπτωμα του κ….. είναι αντικείμενο έρευνας / συζήτησης.
Η αποστολή τους είναι να επιλέξουν ανάμεσα στα ζευγάρια των λέξεων είτε τον συνδυασμό που κάνει το τελικό κείμενο να λειτουργεί θετικά για τον κ….. είτε τον συνδυασμό που κάνει το τελικό κείμενο να είναι αρνητικό για τον κ…..
Ζητούμε από τους μαθητές μας με βάση όσα έμαθαν να αξιοποιήσουν μια είδηση/γεγονός: Μειώθηκαν τα κρούσματα του κορωνοϊού. Στη συνέχεια να φτιάξουν 3,4 παραλλαγές της είδησης προσθέτοντας σχόλια και χρησιμοποιώντας επίθετα, φράσεις, επιρρήματα ή σημεία στίξης.
Προτάσεις εξ αποστάσεως 97 – Αχ Ανδρονίκη! (η θέση της γυναίκας με αφορμή ένα παραδοσιακό άσμα)
Με αφορμή ένα τραγούδι, οι μαθητές ταξιδεύουν στον κόσμο των λαϊκών παραδοσιακών ασμάτων και αναστοχάζονται για τη θέση της γυναίκας..
Ζητούμε από τους μαθητές μας να ακούσουν το παραδοσιακό τραγούδι «Ανδρονίκη» (που ερμηνεύεται εδώ από τη Μάρθα Φριντζήλα)
Ο λαϊκός ποιητής αφηγείται μέσα από το τραγούδι αυτό μια ιστορία. Ζητούμε από τα παιδιά να την καταγράψουν με πεζό λόγο
(για τους εκπαιδευτικούς:
Εμάθατε τι γίνει σε μέρη ελληνικά, ντύθηκε η Αντρονίκη ρούχα ευρωπαϊκά. Φορεί τα παντελόνια και πάει στον καφενέ, του καφετζή προστάζει καφέ και (ν)αργιλέ. Τραβά και ‘να τραπέζι και ένα μάτσο χαρτιά, κι αρχίνησε να παίζει μ’ έναν παλικαρά. Δυο φίλοι τ’ αδερφού της την (ε)γνωρίσανε, πηγαίνουν στο Βαγγέλη του το μηνύσανε. Τ’ άκουσε ο Βαγγέλης πολύ (ε)θύμωσε, επήγε από το σπίτι καλά αρματώθηκε. Πιάνει ευθύς την στράτα (δρόμο) και πάει στον καφενέ, βρίσκει την Αντρονίκη φουμάρει (ν)αργιλέ. Κρίμα σου Αντρονίκη την τέχνη που ‘πιασες, όλη τη γενεά μας εσύ (ε)ντρόπιασες. Άφησ’ με βρε Βαγγέλη να παίξω τα χαρτιά, μ’ αυτό το παλικάρι αφού με αγαπά. Τραβάει το πιστόλι την πυροβόλησε, απ’ το δεξί βυζί της η σφαίρα πέρασε. Σέρνει και το μαχαίρι από τη θήκη του, την έσφαξε αμέσως την Αντρονίκη του. Την ώρα που την ‘βγαζαν από το σπίτι της, όλοι τους (ε)θρηνούσαν τα μαύρα φρύδια της. Και σαν την (ε)περνούσαν από τα μαγαζιά, όλοι τους (ε)θρηνούσαν την τόση ομορφιά. Και σαν την (ε)περνούσαν από τον καφενέ, έσπασαν τα φλιτζάνια που ‘πιναν τον καφέ. Κι όταν την κατεβάζαν’ μέσα στο μνήμα της, δυο φίλοι τ’ αδερφού της είχαν το κρίμα της).
Στη συνέχεια τους ζητούμε να αναστοχαστούν ως προς τα ακόλουθα ερωτήματα:
-Τι τους άρεσε και τι όχι στην ιστορία;
-Πώς θα χαρακτήριζαν την Ανδρονίκη και πώς τον αδερφό της;
-Θα έδιναν άλλο τέλος στην ιστορία;
-Αν αυτή η ιστορία διαδραματιζόταν στις μέρες μας, θα εξελίσσονταν με τον ίδιο τρόπο; Γιατί;
-Δίνουμε την ακόλουθη πληροφορία στους μαθητές: το τραγούδι τοποθετείται γύρω στο 1930. Έχοντας λοιπόν υπ’ όψιν το γεγονός ότι συνήθως οι ποιητάρηδες έκαναν τραγούδια συγκλονιστικά γεγονότα της επικαιρότητας υποκαθιστώντας κατά κάποιο τρόπο τα μέσα ενημέρωσης που την εποχή εκείνη ήταν υποτυπώδη, καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι το γεγονός πρέπει να ήταν σχετικά πρόσφατο. Τι σημαίνει αυτό για τη θέση της γυναίκας εκείνη την εποχή; (πληροφορίες μπορούν να βρουν οι μαθητές εδώ: https://www.slideshare.net/persitsa/19-20-15658783
-Φαίνεται ότι αυτό είναι ένα τραγούδι που με διάφορες παραλλαγές τραγουδήθηκε σε πολλά μέρη, υπάρχει μάλιστα διαμάχη για την προέλευσή του: άλλοι το θεωρούν κυπριακό, άλλοι ροδίτικο, άλλοι μικρασιάτικο και άλλοι το τοποθετούν στην Πάτρα. Υπάρχει παραλλαγή που λέει: «Εμάθετε τι ’γίνην στης Πόλης τα χωριά….», μια άλλη: «Εμάθετε τι ’γίνην στης Πάτρας τα χωριά….» κλπ.
Υπάρχει στις μέρες μας τέτοιου είδους λαϊκή μουσική δημιουργία;
-Ζητούμε από τους μαθητές να ζωγραφίσουν την Ανδρονίκη ή τη σκηνή στο καφενείο.
-Αν υποθέσουμε ότι ήταν δημοσιογράφοι της εποχής και κατέγραφαν την είδηση σε ένα μονόστηλο για την εφημερίδα τους, πώς θα την κατέγραφαν; Τι τίτλο θα έδιναν στην είδησή τους;
-Πιστεύετε ότι σήμερα η θέση της γυναίκας είναι καλύτερη από την εποχή της Ανδρονίκης; Σε ποια πεδία της κοινωνικής ζωής έχει βελτιωθεί; Μπορούμε να δώσουμε στους μαθητές μας κάποιες λέξεις κλειδιά για να τους βοηθήσουμε: εκπαίδευση, επαγγέλματα, δικαιώματα, γάμος κλπ.
Πιθανόν οι μαθητές μας να νομίζουν –ίσως κρίνοντας και από την ελληνική πραγματικότητα- ότι σήμερα οι γυναίκες απολαμβάνουν σε όλη την γη πλήρη δικαιώματα. Τους προτρέπουμε να διαβάσουμε το ακόλουθο άρθρο:
https://www.iefimerida.gr/gynaika/sokaroyn-ta-stoiheia-gia-ti-thesi-gynaikon-simera
Ποια από τις ειδήσεις τους εντυπωσίασε περισσότερο;
Στη διάρκεια αυτής της πανδημίας πιθανόν οι μαθητές μας να άκουσαν ειδήσεις για αύξηση της ενδοοικογενειακής βίας:
ή να είδαν σχετικά σποτ
Τους ζητούμε να σχολιάσουν σε ένα κείμενο τις πληροφορίες αυτές.
Προτάσεις εξ αποστάσεως 96 – Μικροί Αρχιτέκτονες (ταξιδεύουμε από σπουδαία κτίρια της Ευρώπης στα νεοκλασικά των Σερρών)
(για δημοτικά)
Οι μαθητές προσκαλούνται μέσα από την ιστοσελίδα που ακολουθεί, ώστε να κάνουν ένα ταξίδι σε 15 σπουδαία κτίρια που βρίσκονται σε διάφορες πόλεις της Ευρώπης:
Γνωρίζουν φημισμένα μοντέρνα κτίρια και καλούνται να δημιουργήσουν ένα λεύκωμα (scrapbook) με τα ευρήματά τους.
Τα παιδιά μόνα τους ή με συνταξιδιώτες γονείς και αδέλφια, μπορούν να δημιουργήσουν τη δική τους μικρή ιστορία της μοντέρνας αρχιτεκτονικής στην Ευρώπη και να ανακαλύψουν πώς αυτή έδωσε μια ελπιδοφόρα, αισιόδοξη και ευφάνταστη προοπτική για το μέλλον μετά από μια περίοδο πολέμου, ασθενειών και οικονομικής κατάρρευσης στην Ευρώπη.
Πατώντας στο εικονίδιο «My Little modern Grand Tour» οι μαθητές προωθούνται σε 14 κτίρια:
1. Βίλα Στάιν (Παρίσι, Γαλλία)
2. Σχολή Bauhaus (Βαϊμάρη, Γερμανία)
3. ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ ΧΟΥΚ ΟΦ ΧΟΛΑΝΤ (Ρότερνταμ, Ολλανδία)
4. Πισίνα πιγκουίνων (Λονδίνο, Αγγλία)
5. Εστιατόριο Παράδεισος (Στοκχόλμη, Σουηδία)
6. Bενζινάδικο Σκόβσχοβεντ (Κοπεγχάγη, Δανία)
7. Δημοτική Βιβλιοθήκη (Βίμποργκ, Ρωσία)
8. Κτίριο Νάρκομφιν (Μόσχα, Ρωσία)
9. Kατάστημα Μπάτα (Λίμπερεκ, Τσεχία)
10. Οικισμός Βέρκμπουντ (Βιέννη, Αυστρία)
11. Κολυμβητήριο Αλλενμος (Ζυρίχη, Ελβετία)
12. Κάζα Μπλοκ (Βαρκελώνη, Ισπανία)
13. Παιδικός σταθμός Αντόνιο Σαντ Ελια (Κόμο, Ιταλία)
14. Σανατόριο Σωτηρίας (Αθήνα)
Η διαδικασία είναι απλή:
Οι μαθητές μπορούν να «κατεβάσουν» ένα δισέλιδο με ένα νέο κτίριο από μια διαφορετική ευρωπαϊκή χώρα. Στην πρώτη σελίδα, μπορούν να χρωματίσουν το κτίριο, ανακαλύπτοντας τον όγκο του, την επιφάνειά του και το περιβάλλον του.
Χρησιμοποιούν τη δεύτερη σελίδα για να δημιουργήσουν ένα κολάζ πληροφοριών που βρίσκουν στο διαδίκτυο, σε βιβλία, σε περιοδικά ή από όσα γνωρίζουν ήδη ή έχουν ακούσει από άλλους. Βρίσκουν κατόψεις, τομές, όψεις και άλλα σχέδια, φωτογραφίες και διαγράμματα του κτιρίου. Ανακαλύπτουν πληροφορίες σχετικά με τον αρχιτέκτονα, τις συνθήκες που έκαναν το κτίριο απαραίτητο, τα έπιπλα και τον εξοπλισμό που μπορεί κανείς να βρει στο εσωτερικό του. Εκτυπώνουν, αντιγράφουν, κόβουν, κολλάνε, σχεδιάζουν και γράφουν. Οι δυνατότητες είναι ατελείωτες αλλά το αποτέλεσμα θα είναι μοναδικό!
Αφού τελειώσουν, τραβάνε μια φωτογραφία με το κινητό των γονιών τους ή «σαρώνουν» τις σελίδες του λευκώματός τους και τις στέλνουν στους εκπαιδευτικούς τους και αν θέλουν με ένα email στο info@kidshub.gr ή στο info@a-k-a.gr. Φροντίζουν να συμπεριλάβουν το μικρό τους ΜΟΝΟ όνομα και την ηλικία τους.
(Σημ: για να μπορέσουν οι μαθητές να συμπληρώσουν το λεύκωμα, πρέπει να κάνουν έρευνα στο διαδίκτυο και να συγκεντρώσουν πληροφορίες για το κτίριο. Η δράση είναι οργανωμένη με τη λογική 14 ημερών και αντίστοιχων κτιρίων, δεν είναι όμως απαραίτητο να ακολουθηθεί η σειρά ή να γίνει η προσέγγιση με όλα τα προτεινόμενα κτίρια. Οι εκπαιδευτικοί μπορούν να προτείνουν στους μαθητές τους να επιλέξουν ένα κτίριο από κάποιο ευρωπαϊκό κράτος και ΟΠΩΣΔΗΠΟΤΕ το ελληνικό κτίριο)
Στη συνέχεια, εστιάζουμε στην Ελλάδα. Ποια σπουδαία κτίρια γνωρίζετε; Οι μαθητές επικεντρώνουν το ενδιαφέρον τους στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη. Τους ζητούμε να κάνουν μια λίστα και στη συνέχεια να επιλέξουν ένα σημαντικό κτίριο. Καλούνται να βρουν γι’ αυτό πληροφορίες στο διαδίκτυο και να δημιουργήσουν μια πολυμεσική παρουσίαση γι’ αυτό.
(Για τους εκπαιδευτικούς, ενδεικτικά κτίρια. Τα κτίρια που προτείνουμε μπορεί να μην υπάρχουν πια. Επίσης δεν είναι απαραίτητο να είναι παλιά κτίρια –π.χ. νεοκλασικά-, μπορεί να είναι και μοντέρνα:
…για την Αθήνα
https://www.trip2athens.com/el/see-n-do/attractions/architecture/ (ιστορικά κτίρια της Αθήνας)
https://www.lifo.gr/articles/athens_articles/231856/9-thrylika-ktiria-tis-athinas-poy-den-yparxoyn-pia (κτίρια της Αθήνας που δεν υπάρχουν πια)
http://foroline.gr/archives/22253 (10 ιστορικά κτίρια της Αθήνας που μιλούν για το παρελθόν τους)
http://detoxnews.gr/-p970-168.htm (μοντέρνα κτίρια της Αθήνας)
…για τη Θεσσαλονίκη
http://digital-thess.weebly.com/kappatau943rhoiotaalpha-munuetamuepsilon943alpha.html
Κλείνουμε τη δραστηριότητα εστιάζοντας πια στην περιοχή μας και συγκεκριμένα στην πόλη των Σερρών αλλά και στις κωμοπόλεις των δήμων της περιφερειακής ενότητας Σερρών (Ηράκλεια, Σιδηρόκαστρο, Νιγρίτα, Νέα Ζίχνη, Αλιστράτη κλπ)
Ποια σπουδαία κτίρια γνωρίζουμε στην πόλη των Σερρών ή σε άλλες κωμοπόλεις μας;
Στην ιστοσελίδα της τοπικής ιστορίας (http://localhistoryserres.sites.sch.gr/index.php/20os-aionas-v/ta-neoklasika-ton-serron) χρησιμοποιούμε την ενότητα που αναφέρεται τα νεοκλασικά των Σερρών (Ενότητα 18).
Ζητούμε από τους μαθητές μας να μελετήσουν το κεφάλαιο και να κάνουν μια έρευνα στο διαδίκτυο και στη συνέχεια να απαντήσουν σε κάποια ερωτήματα:
-πότε χτίστηκαν τα σημαντικότερα νεοκλασικά των Σερρών;
-ποια είναι αυτά;
-ποιο σημαντικό κτίριο βρίσκεται πιο κοντά στην περιοχή όπου ζείτε εσείς;
-κάντε μια έρευνα για την ιστορία του και παρουσιάστε την με ένα συνοπτικό κείμενο
-γιατί κάποια από αυτά τα νεοκλασικά δεν υπάρχουν σήμερα; Τι υπάρχει στη θέση τους;
-ποιο είναι το αγαπημένο σας κτίριο; Γιατί; Έχετε να διηγηθείτε κάποια προσωπική ιστορία από το κτίριο αυτό; Ρωτήστε και τους γονείς σας, επικοινωνήστε με τους παππούδες και τις γιαγιάδες σας και καταγράψτε τις δικές τους εμπειρίες. Χρειάστηκε ποτέ και για ποιο λόγο να επισκεφτούν ένα από τα κτίρια αυτά;
Ιστοσελίδες:
https://sites.google.com/site/peirsere1/home/mouseia/byzantines-ekklesies/neoklasika
https://serrelib.gr/sites/default/files/2018-10/neoklasikaserron.pdf (έκδοση του ζωγράφου Μελλίδη)
https://www.youtube.com/watch?v=v1leS4tbch0&feature=youtu.be (ντοκιμαντέρ για τα νεοκλασικά των Σερρών)
Προτάσεις εξ αποστάσεως 95 – Η Δούκισσα της Πλακεντίας
για τις μεγάλες τάξεις των δημοτικών)
Η σημερινή δραστηριότητα είναι αφιερωμένη σε μια ένθερμη Φιλελληνίδα, τη Δούκισσα της Πλακεντίας. Αξιοποιούμε την ιστορία της Δούκισσας για να αφηγηθούμε ιστορίες της μεταεπαναστατικής Ελλάδας στους μαθητές μας
Ξεκινούμε με το ερώτημα:
«Έχουν ακούσει οι μαθητές για τη Δούκισσα της Πλακεντίας;» (όσοι ζούνε στην Αθήνα γνωρίζουν για μια στάση του μετρό με το όνομα αυτό και πιθανόν και κάποιοι μαθητές μας να έχουν ακούσει την ονομασία)
Τι θα μπορούσε να είναι αυτή; Ρωτούμε τους μαθητές μας πριν τους αναθέσουμε να βρουν κάτι. Προφανώς θα μας πουν ότι ήταν μια …δούκισσα… μιας περιοχής που λέγεται …Πλακεντία.
Τους απαντούμε ότι και τα δυο είναι λάθος!
Και εδώ αρχίσει η έρευνά τους:
-Ποια περιοχή είναι η Πλακεντία; (Με το όνομα αυτό από τη λατινική της ονομασία Placentia αναφέρεται η πόλη της βορειοδυτικής Ιταλίας Πιατσέντζα γνωστή κυρίως στους ποδοσφαιρόφιλους…)
-Ποια ήταν η καταγωγή της;
-Γιατί ονομάστηκε Δούκισσα της Πλακεντίας;
-Γιατί θεωρείται Φιλελληνίδα; (Μία επιστολή του Κοραή στον Οδυσσέα Ανδρούτσο το 1825, είναι χαρακτηριστική για την δράση της. “Φίλε Στρατηγέ η Κυρά Δούκισσα Πλακεντίας (Duchesse de Plaisance)έρχεται με την φίλη αυτής θυγατέρα εις την Ελλάδα…τόση είναι της χρηστής Δουκίσσης η προς το γένος μας εύνοια, την οποίαν έδειξε εμπράκτως και εδώ ,βοηθήσασα δις και τρις δια χειρός μου, τους ομογενείς σπουδαστάς. Δεν αμφιβάλλω ότι όλον το γένος μέλλει να υποδεχθεί την Δούκισσαν ΄…ως φίλην θερμήν και ευεργέτριαν του γένους”)
-Σε ποιον οφείλει τα φιλελληνικά της αισθήματα;
-Περιγράψτε τα στάδια από τα οποία πέρασε η σχέση της με τον Καποδίστρια. Πώς αντέδρασε όταν αυτός δολοφονήθηκε;
-Πώς έκαμψε η Δούκισσα τις αντιδράσεις της Μονής Πεντέλης στις αγορές ακινήτων γύρω από τη Μονή;
-Πώς συνδέεται η χολέρα του 1836 με την κόρη της Δουκίσσης Ελίζα;
-Πώς αντέδρασε η Δούκισσα στον θάνατο της πολυαγαπημένης της κόρης;
-Γιατί όλα της τα σπίτια ήταν ημιτελή;
-Ποιος θρύλος υπάρχει γι’ αυτήν και τον Λήσταρχο Νταβέλη;
-Πώς αναμίχθηκε στην πολιτική ζωή το 1844; (για τους εκπαιδευτικούς: Οι πληροφορίες την θέλουν να αναμιγνύεται έντονα υποστηρίζοντας την υποψηφιότητα του Κωλέττη-του γαλλικού κόμματος- κατά του Μαυροκορδάτου. Σε ένα ιστορικό έργο γράφηκε: «Ο εκλογικός αγών υπήρξε οξύτατος. Η Δούκισσα της Πλακεντίας ανεμείχθη εις αυτόν, διέθεσε δε και χρήματα προς επιτυχίαν της αντιπολιτεύσεως. Είχεν αφοσιωθεί εις τον Κωλλέτην, δια τον λόγον δε αυτόν και δι άλλους το Υπουργείον του Μαυροκορδάτου ηττήθη ολοσχερώς»)
-Ποια ήταν η σχέση της με την υπόθεση Πατσίφικο; (για την υπόθεση Πατσίφικο οι μαθητές μπορούν να ενημερωθούν εδώ: https://www.armyvoice.gr/2020/04/15-%CE%B1%CF%80%CF%81%CE%B9%CE%BB%CE%AF%CE%BF%CF%85-%CF%85%CF%80%CF%8C%CE%B8%CE%B5%CF%83%CE%B7-%CF%80%CE%B1%CF%84%CF%83%CE%AF%CF%86%CE%B9%CE%BA%CE%BF/)
-Δίνουμε στους μαθητές το απόσπασμα της εφημερίδας «Ελπίς» για τον θάνατό της και ζητούμε να το σχολιάσουν και να το μετατρέψουν από την καθαρεύουσα στην καθομιλουμένη:
«Την εβδομάδα ταύτην, απεβίωσεν η επί 25 έτη μεταξύ ημών ζήσασα Δούκισσα της Πλακεντίας, πολυειδώς ωφελήσασα την Ελληνικήν ημών κοινωνίαν. Έχει εφόδιον τας ευχάς και ευλογίας των πολλών, τους οποίους ευηργέτησεν. Αι μικραί ιδιοτροπίαι της, συνεπεία ίσως της χρονίας ασθενείας της, ήτις από τριάκοντα ετών δυστυχώς την εβασάνιζεν, ουδένα έβλαψαν, πολλούς όμως ωφέλησαν και ουδέν αφαιρούσι του σεβασμού, τον οποίον το Κοινόν έτρεφε προς αυτήν, ως γυναίκα ενάρετον και φιλάνθρωπον».
Ένα ιδιαίτερο κεφάλαιο στη ζωή της Δούκισσας ήταν οι οικίες της στην Αθήνα. Οι μαθητές μπορούν να κάνουν μια έρευνα και να δημιουργήσουν μια πολυμεσική παρουσίαση γι’ αυτές. Για να τους βοηθήσουμε, τους δίνουμε τις ακόλουθες πληροφορίες:
Α. Το Καστέλο της Ροδοδάφνης (που είναι γνωστό ως Πύργος Δουκίσσης Πλακεντίας)
Β. Ο μικρός πύργος Tourelle (ξενώνας) στην Πεντέλη
Γ. Η βίλα με το όνομα Plaisance (Πλακεντία) στην Πεντέλη
Δ. Το οίκημα Maisonette στην Πεντέλη
Ε. Βίλα Ιλίσια (σήμερα Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο)
Οι μαθητές μπορούν επίσης να βρουν διάφορα ζωγραφικά πορτρέτα της Δουκίσσης και να τα σχολιάσουν. Πώς απεικονίζεται σε αυτά; Τι εντύπωση τους δίνει η προσωπικότητά της; Τι τους εντυπωσίασε περισσότερο από όσα άκουσαν και διάβασαν για τη Δούκισσα;
Κλείνουμε εστιάζοντας στη νεότερη ελληνική ιστορία. Φτιάχνουμε τη χρονογραμμή της ελληνικής ιστορίας το χρονικό διάστημα που η Δούκισσα της Πλακεντίας έζησε στην Ελλάδα, δηλαδή από το 1830 ως το 1854. Εστιάζουμε στα σημαντικά γεγονότα αυτής περιόδου: Καποδίστριας, δολοφονία Καποδίστρια, μοναρχία, βασιλεία Όθωνα, επανάσταση 3ης Σεπτεμβρίου 1843, σύνταγμα 1844/συνταγματική μοναρχία, υπόθεση Πατσίφικο, αγγλογαλλική κατοχή Πειραιά, επιδημία χολέρας στην Αθήνα. Οι μαθητές βρίσκουν πληροφορίες για κάθε ένα από αυτά και τις καταγράφουν συνοπτικά.
Τέλος οι μαθητές μπορούν να δουν την ελληνική ταινία με τίτλο «Η Δούκισσα της Πλακεντίας»
https://www.youtube.com/watch?v=E3SEoLOF38A (που γυρίστηκε από τη Μαρία Πλυτά –την πρώτη Ελληνίδα σκηνοθέτιδα- το 1956)
και να διαβάσουν το τεύχος των Κλασσικών Εικονογραφημένων (κόμικ) που ήταν αφιερωμένο σε αυτήν:
Οι ιστορικές πληροφορίες που βρήκαν από την έρευνά τους αποτυπώνονται στην ταινία και το animation; Υπάρχουν διαφορές;
(Χρήσιμες ιστοσελίδες για την έρευνα των μαθητών:
Προτάσεις εξ αποστάσεως 94 – Νοιάζομαι και Δρω
Η δραστηριότητα αυτή είναι αφιερωμένη στους χιλιάδες εθελοντές που είναι οι αφανείς ήρωες της πανδημίας.
Ρωτούμε τους μαθητές μας αν αυτές τις ημέρες της πανδημίας και των περιορισμών άκουσαν ιστορίες για ανθρώπους που εθελοντικά πρόσφεραν σημαντικό έργο προς τους συμπολίτες τους. Πιθανόν η συζήτηση να εστιαστεί στο ιατρικό & νοσηλευτικό προσωπικό, τους ένστολους ή τους υπαλλήλους των super market. Θα εστιάσουμε όμως όχι σε αυτές τις ομάδες, αλλά σε περιπτώσεις ανθρώπων που αποφάσισαν αφιλοκερδώς να προσφέρουν εθελοντικό έργο προς ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού.
Αν θυμούνται ή έχουν ακούσει μια τέτοια ιστορία, τους ζητούμε να την καταγράψουν και να την περιγράψουν με λίγες λέξεις.
Στη συνέχεια, τους καλούμε να επισκεφτούν το ακόλουθο site και να διαβάσουν την ανάρτηση:
Σε αυτήν περιγράφονται δεκάδες περιπτώσεις εθελοντών από όλη την Ελλάδα. Καλούμε τους μαθητές να επιλέξουν μια ιστορία που τους έκανε περισσότερο εντύπωση και να φτιάξουν την «ταυτότητα» της εθελοντικής δράσης:
-ποιοι είναι οι εθελοντές;
-τι έργο προσφέρουν;
-ποια είναι τα κίνητρά τους;
-ποιοι είναι οι αποδέκτες της προσφοράς τους;
-τι κάνει σημαντικό το έργο τους;
Γνωρίζουν από τη δική τους περιοχή ή το φιλικό ή οικογενειακό τους περιβάλλον αντίστοιχες ιστορίες εθελοντών; Κάνουν μια μικρή έρευνα μιλώντας με τους γονείς τους ή τηλεφωνώντας σε φίλους και συγγενείς.
Γνωρίζουν οι μαθητές τι σημαίνει «εθελοντισμός»; Ποια λέξη «κρύβεται» μέσα στον «εθελοντισμό;». Οι μαθητές μπορούν να βρουν την ετυμολογία και την ερμηνεία (https://noiazomaikaidrw.gr/ethelontismos/) (ή εναλλακτικά, μέσω της πύλης για την ελληνική γλώσσα και των γνωστών εργαλείων: Νέα Ελληνική, Εργαλεία, Νεοελληνικά Λεξικά, Λεξικό Τριανταφυλλίδη και πληκτρολογώντας τη λέξη «εθελοντής»: http://www.greek-language.gr/greekLang/index.html
Οι μαθητές παρακολουθούν μία από τις ακόλουθες –βραβευμένες- μαθητικές ταινίες μικρού μήκους με θέμα τους τον εθελοντισμό (διαλέγουν όποια θέλουν με βάση της θεματολογία της):
https://www.youtube.com/watch?v=s0GEYu8nd70 (3ο Νηπιαγωγείο Κισάμου Χανίων, «Η γειτονιά της αγάπης», «υιοθεσία» ενός γηροκομείου)
https://www.youtube.com/watch?v=jh5uMWq1Z8Y&t=4s (Δημ. Σχολείο Βατόλακκου Χανίων, «Οι άγγελοι του Τσάρλι», φιλοζωία)
https://www.dropbox.com/s/few41p79kuilxyh/LearningForLife.mp4?dl=0 (Α’ Λύκειο Εθνάρχη Μακαρίου Γ’, Πάφος, «Μαθήματα για τη ζωή», ένα απογευματινό σχολείο από εθελοντές για παιδιά προσφύγων στην Πάφο)
https://www.youtube.com/watch?v=dTmSdhK6oAw (ΓΕΛ Πεντάπολης Σερρών, «Κρίση πανικού», φιλία αλληλεγγύη μεταξύ εφήβων)
https://youtu.be/YhujsRBEXIQ (Ενιαίο Ειδικό Επαγγελματικό Γυμνάσιο – Λύκειο Τρικάλων, «Έδρα Παναγίτσα», το πρώτο ταξί ΑΜΕΑ στα Τρίκαλα)
… και αναστοχάζονται για τα ακόλουθα:
· Πρωταγωνιστούν στην ταινία εθελοντές; Ποιοι είναι αυτοί; Ποια χαρακτηριστικά τους και ποιες συμπεριφορές τους μας επιτρέπουν να τους προσδιορίσουμε ως εθελοντές;
· Υπάρχουν συλλογικότητες, φορείς της κοινωνίας των πολιτών κλπ που συμμετέχουν στις δράσεις; Μπορείτε να δώσετε πληροφορίες για τη συμμετοχή τους;
· Αποτυπώνεται στις δράσεις η ενεργός συμμετοχή των γονέων;
· Πώς θα χαρακτήριζες τις δράσεις; (ευαισθητοποίηση, εθελοντισμός, φιλανθρωπία, ακτιβισμός, ενεργός πολιτειότητα, αλληλεγγύη κλπ) (αν οι μαθητές δε γνωρίζουν αυτές τις έννοιες, μπορούν να τις κατανοήσουν εδώ: https://noiazomaikaidrw.gr/ επιλέγοντας από το μενού τις «Βασικές έννοιες»)
· Η ιστορία που διηγείται η ταινία τους θυμίζει κάτι; Έχουν να περιγράψουν αντίστοιχες δράσεις από τον δικό τους τόπο;
Γνωρίζουν οι μαθητές το πανελλήνιο εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Νοιάζομαι και δρω»; Αν όχι, τους προτείνουμε να επισκεφτούν την ιστοσελίδα του (https://noiazomaikaidrw.gr/) και να αναζητήσουν πληροφορίες. Τους ζητούμε να γράψουν ένα συνοπτικό κείμενο για το πρόγραμμα ή να δημιουργήσουν μια πολυμεσική παρουσίαση. Για να τους βοηθήσουμε, τους λέμε ότι σε αυτή την παρουσίαση πρέπει να αποτυπώσουν συνοπτικά: τους διοργανωτές του προγράμματος, στοιχεία για τη χρονική διάρκεια της υλοποίησής του, τη φιλοσοφία και τους στόχους του, τον τρόπο που υλοποιείται στα σχολεία, αριθμητικά στοιχεία για την υλοποίηση των τελευταίων ετών, ενδεικτικές φωτογραφίες, υποστηρικτικό υλικό κλπ. Επιλέγοντας στην ίδια ιστοσελίδα από το μενού «Ιστορίες εθελοντών» μπορούν να δουν πολλά βίντεο με μαρτυρίες εθελοντών.
Αυτή την περίοδο των περιορισμών και της πανδημίας μπορεί κανείς να είναι εθελοντής; Ζητούμε από τους μαθητές μας να σκεφτούν τι θα μπορούσαν να κάνουν από το σπίτι τους σε μια σειρά από τομείς:
Τι μπορώ να κάνω για το περιβάλλον από το σπίτι μου;
Τι μπορώ να κάνω για τα αδέσποτα;
Τι μπορώ να κάνω για συνανθρώπους μου; (συγκάτοικους στην πολυκατοικία, γείτονες). Δεν ξεχνούμε ότι εκτός από την προσφορά σε πρακτικό επίπεδο, εξίσου πολύτιμη είναι και η ψυχολογική υποστήριξη όσων την έχουν ανάγκη.
Συζητούμε με τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας και σκεφτόμαστε αν μπορούμε και εμείς να κάνουμε κάτι. Οργανωνόμαστε σε επίπεδο τάξης και σε μια τηλεσυνάντηση ανταλλάσσουμε ιδέες και προγραμματίζουμε πιθανές μας δράσεις (λαμβάνοντας πάντα υπόψη μας τους σχετικούς περιορισμούς)
Με βάση όσα γνωρίσαμε για τους εθελοντές, φτιάχνουμε την ταυτότητα του εθελοντή. Σχεδιάζουμε σε ένα χαρτί Α4 έναν εθελοντή και γύρω του κάποια συννεφάκια. Μέσα σε αυτά προσθέτουμε φράσεις που αποτυπώνουν τις αξίες και τις στάσεις του για διάφορα θέματα. Σκεφτόμαστε περισσότερο το πώς θα απεικονίσουμε τον εθελοντή: εστιάζουμε στις εκφράσεις του προσώπου του, στη στάση του σώματός του, στις αξίες και τις στάσεις του όπως αυτές αποτυπώνονται στα συννεφάκια.
Προτάσεις εξ αποστάσεως 93 – George Jarvis (Αμερικανός Φιλέλληνας)
Ζητούμε από τους μαθητές μας να αναζητήσουν πληροφορίες για τον φιλέλληνα George Jarvis. Δεν τους δίνουμε καμία άλλη πληροφορία. Τους ζητούμε με βάση αυτή την αναζήτηση, να απαντήσουν σε μια σειρά από ερωτήματα ή να υλοποιήσουν δράσεις:
-Ήταν Δανός ή Αμερικανός;
-Ποιες ήταν οι πρώτες του επαφές με τον Ελληνισμό; (πριν την Επανάσταση)
-Βρείτε έναν ευρωπαϊκό χάρτη (π.χ. του σχολικού βιβλίου) και εντοπίστε τη διαδρομή που έκανε το 1821 μέχρι να έρθει στην Ελλάδα και τις πόλεις από τις οποίες πέρασε (ή εναλλακτικά, χρησιμοποιήστε το Google Earth βάζοντας «πινέζες» στις πόλεις
-Ποια ήταν η πρώτη του αποστολή και ποια η πρώτη του επιχείρηση;
-Ο Jarvis γράφει στο ημερολόγιό του στις 8 Μαΐου 1822:
«Στις 9 Μαΐου 1822 (ν.η.) βγήκαμε πάλι στην ξηρά. Μια φρικτή όψη, τα στάχυα σε άριστη κατάσταση, η γη καλά καλλιεργημένη, τα άλογα, τα κατσίκια και τα πρόβατα έβοσκαν, αλλά καμιά ζωντανή ψυχή. Τέσσερις φορές βρήκαμε ένα σωρό από σκοτωμένους άνδρες και γυναίκες. Πόσο σπαρμένη ήταν η ακτή, οι χαράδρες και οι κοιλάδες και πόσο ωραία η θέα! Όμως εδώ ένα πτώμα που πετάχτηκε πάνω από τούς βράχους δεμένο χειροπόδαρα και φοβερά ακρωτηριασμένο, εκεί ένα άλλο χωρίς κεφάλι, σχεδόν ακόμη ζεστό, παραπέρα καμιά δωδεκαριά πτώματα που άρχισαν να σαπίζουν και στην άλλη πλευρά ακόμη μεγαλύτερος αριθμός από ολόγυμνα κορμιά, που μόλις είχαν χάσει την πνοή τους. Μία ακτή σπαρμένη κεφάλια!»
Μελετώντας την Επανάσταση του 1821, σε ποιο νησί αναφέρεται και σε ποιο φρικτό γεγονός;
-Γνωρίζουμε από την ιστορία ότι ο Jarvis ακολούθησε τα Ελληνικά έθιμα. Φορούσε Ελληνική στολή με φουστανέλα και έμαθε γρήγορα Ελληνικά. Μάλιστα έκανε μαθήματα Ελληνικών σε άλλους φιλέλληνες. Ο Samuel G. Howe, ένας άλλος Αμερικανός φιλέλληνας, ο οποίος έφθασε στην Ελλάδα τρία, σχεδόν, χρόνια μετά την έλευση του George Jarvis, σε επιστολή του προς τονπατέρα του στην Αμερική έγραψε: «Ο στρατηγός Τζάρβις ….. έχει γίνει τέλειος Έλληνας στο ντύσιμο, στους τρόπους και στη γλώσσα……. Είναι ένας άνδρας για τον οποίο είμαι υπερήφανος που είναι συμπατριώτης μου». Τι δείχνουν όλα αυτά για τα κίνητρά του;
-Ποια ήταν η στάση του ως προς τις εσωτερικές διαμάχες των Ελλήνων; Τι πίστευε;
-Καταγράφεται το ακόλουθο περιστατικό ως προς μια μάχη στην Τρίπολη:
Μετά από έφοδο των Τούρκων ο Jarvis τραυματίσθηκε στον μηρό. Μη μπορώντας να τρέξει, εγκαταλείφθηκε από τους άλλους αγωνιστές και περικυκλώθηκε από έφιππους Τούρκους οι οποίοι επιχειρούσαν με μανία να τον σκοτώσουν. Αυτός όμως, αρνούμενος να υποκύψει γύριζε γύρω γύρω και σημάδευε με το τουφέκι του όποιον πλησίαζε απειλώντας να τον πυροβολήσει. Η γενναιότητά του και ο ηρωισμός του ενεθάρρυνε τους συμπολεμιστές του, οι οποίοι μετά από λίγο επέστρεψαν και τον έσωσαν.
Πάρτε ένα φύλλο χαρτί και εικονογραφήστε τη μάχη, αποτυπώστε την αγωνία και την ένταση.
-Τι έγινε όταν συναντήθηκε με τον Ιμπραήμ στην Πελοπόννησο;
-O Νικόλαος Κασομούλης, αναφέρεται στα Ενθυμήματα Στρατιωτικά της Επαναστάσεως των Ελλήνων (1821-1833) – Τόμος Β΄, στον Jarvis με τα ακόλουθα σχόλια: «Γεώργιος Ζέρβας (Jarvis) Αμερικανός, προσκολλημένος, ζώντος του Καραϊσκάκη, εις αυτόν, τίμιος νέος και με γνώσεις, ενθουσιασμένος να ευρίσκεται με τούτο το σώμα. Απέθανεν εις Αργος. Αδιάφορος από τας αντιζηλίας μας. Εχαίρετο όλων την αγάπη.» Τι δείχνει αυτό το κείμενο για την άποψη των Ελλήνων για τον Jarvis; Πώς τον αποκαλούσαν;
Ο Σπυρίδων Τρικούπης, στην Ιστορία της Ελληνικής Επαναστάσεως, Αθήνα 1988, Τρίτη Έκδοση, αναφέρει αυτόν ως Γέρβης μαζί με τους άλλους φιλέλληνες Χάστινγξ, Χάνης, Ανεμάτος και Ιορδάνης εξελληνίζοντας τα αμερικανικά ονόματά τους από Hastings, Hane, Anamaet και Jourdain. Τι δείχνει αυτός ο εξελληνισμός των ονομάτων των Φιλελλήνων;
-Όλο αυτό το χρονικό διάστημα που ο Jarvis ζούσε και δρούσε στην Ελλάδα, ποια ήταν η στάση της χώρας του, των ΗΠΑ, έναντι της Ελληνικής Επανάστασης; Δείτε δύο σημαντικά πολιτικά κείμενα:
«Επί τοσούτους χρόνους έκλειψις της χώρας αυτής υπό τον καταθλίβοντα ταύτην σκοτεινόν ζυγόνείχε βαθέως λυπήσει τα γενναιόφρονα πνεύματα τού παρελθόντος. Ήτο συνεπώς φυσικόν η νέα εμφάνισις τού λαού αυτού εν τω αρχικό του χαρακτήρι, αγωνιζομένου υπέρ της ελευθερίας του, ναδιεγείρη τον ενθουσιασμόν και την συμπάθειαν πανταχού των Ηνωμένων Πολιτειών» (διάγγελμα του προέδρου των Η.Π.Α Τζέιμς Μονρόε, στις 4 Δεκεμβρίου 1822)
«Αλλά αφ’ενός αί ΗΠΑ εύχονται να ιδούν τούς Έλληνας επικρατούντας, αφ’ετέρου αδυνατούν, ως εκ των καθηκόντων άτινα πηγάζουν εκ της διεθνούς των θέσεως, να συμμετάσχουν ενός πολέμου, κατά την διάρκειαν του οποίου ευρίσκονται εν ουδετερότητι. Αι ΗΠΑ ευρίσκονται εις ειρηνικάς σχέσεις μεθ’ όλου τού κόσμου» (απάντηση της αμερικανικής κυβερνήσεως στην ελληνική αίτηση για βοήθεια,18 Αυγούστου 1823)
Τι δείχνουν τα κείμενα αυτά;
-Στο ημερολόγιό του γράφει:
«…τη μεσημβρία, 12 η ώρα της 30ης Απριλίου 1823, ρίξαμε άγκυρα προς τα νότια του κόλπου της πόλης, της Νάξου, σε βάθος, περίπου , δέκα οργιές, όπου και συναντήσαμε δέκα από τα πλοία μας, ……και στείλαμε βάρκες στη Χώρα για να γεμίσουν τους κάδους και τα βαρέλια του πλοίου μας με νερό. Τη Παρασκευή, 2 Μαΐου 1823, ……βγήκα για κυνήγι έξω από τη Χώρα της Νάξου και μέσα σε τέσσερις ώρες σκότωσα περίπου δύο ντουζίνες περιστέρια, μπεκάτσες, αγριόπαπιες κ.λ.π. Επίσης, προμηθεύτηκα κάτι φαγώσιμο για την Κυριακή, μέρα κατά την οποία λήγει η νηστεία των Ελλήνων. Την επόμενη Κυριακή, ήταν 4 του Μάη (με το παλιό ημερολόγιο ήταν Κυριακή του Πάσχα ήταν δηλ. 22 Απριλίου). Αυτή η μέρα είναι η μέρα της μεγαλύτερης εορτής των Ελλήνων, κατά την οποία η νηστεία των σαράντα ημερών λήγει , και κατά τα έθιμά τους επιτρέπονται τώρα να τρώνε….κρέας, γάλα, τυρί, βούτυρο, λάδι, κ.λ.π.. Στο γέρμα της ίδιας ημέρας, κάθε πλοίο έριξε τρεις κανονιές· μετά απ’ αυτό εκκλησιαστήκαμε, διαβάστηκε κήρυγμα, κατόπιν δόθηκε στον καθένα μας από ένα κερί, τα οποία φώτιζαν αρκετά την αίθουσα, και ο καθένας συνέχιζε να το κρατά ώσπου η λειτουργία της εκκλησίας , τέλειωσε, ενώ ακολούθως στη πομπή προσκυνούσαν και φιλούσαν τις εικόνες· μετά απ’ αυτό, ο καθένας αγκάλιαζε τον άλλο, λέγοντας, Χριστός Ανέστη· έπαιρνε ένα βαμμένο αυγό και αποχωρούσε. Μετά απ’ αυτά, ετοίμασαν ένα πρόγευμα ή ελαφρύ γεύμα , όπου κυριαρχούσε ένα είδος σούπας από κρέας, που το ονόμαζαν πατσάς, χωρίς να λείπει το κρασί. Ο καπετάνιος του πλοίου μας κι εγώ επιβιβασθήκαμε κατόπιν στο πλοίο του ναύαρχου της αρμάδας , που ήταν αγκυροβολημένη ανοιχτά στο λιμάνι της Ναξίας, και οι παριστάμενοι από κάθε πλοίο συνέχαιραν τον καθένα μας, εναγκαλιζόμενοι κατά τον συνήθη τρόπο με ένα φιλί στις φιλοφρονήσεις μας…»
Τι δείχνει αυτή η αναλυτική περιγραφή για τα ενδιαφέροντά του και τον τρόπο που παρατηρούσε τα ελληνικά έθιμα;
-Ποιο γεγονός δείχνει την ποιότητα του οικογενειακού περιβάλλοντος που ανέθρεψε τον Jarvis;
-Γνωρίζουμε άλλους Φιλέλληνες; Ποιος ήταν ο ρόλος τους στην Επανάσταση; Ζητούμε από τους μαθητές μας να κάνουν μια έρευνα στο διαδίκτυο και να ετοιμάσουν μια πολυμεσική παρουσίαση.
Οι μαθητές σχολιάζουν μια φράση του Jarvis:
«…εγώ τίποτε άλλο δεν ποθώ, εκτός από το να είμαι Έλληνας ως το κόκαλο και τίποτε άλλο δεν εύχομαι παρά ο Θεός να μ’ ευλογήσει να αποκτήσω κάποτε τα χαρίσματά τους…»
Με βάση όσα έμαθαν για τον George Jarvis, μπορούν να γράψουν μια επιστολή προς τους απογόνους του εκφράζοντας τις σκέψεις και τα συναισθήματά τους γι’ αυτόν τον μοναδικό Φιλέλληλα. Ακόμη πώς τον φαντάζονται; Μπορούν να ζωγραφίσουν την προσωπογραφία του.
Χρήσιμες ιστοσελίδες:
Προτάσεις εξ αποστάσεως 92 – Τηλεοπτικές προτάσεις
Ξεκινάμε με το πρόγραμμα της εβδομάδας για την εκπομπή της ΕΡΤ2 “Μαθαίνουμε στο σπίτι”. Επισυνάπτονται οι καθιερωμένες προτάσεις της εβδομάδας από τους τηλεοπτικούς σταθμούς πανελλήνιας εμβέλειας.
Δευτέρα 11/5/2020
– ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ Α’ – Γ’: Παίζουμε Κινηματογράφο (Εκπαιδευτικός: Γιάννα Δεληγιάννη)
– ΜΟΥΣΙΚΗ Α’ – Δ’: Θεωρία Μουσικής (Γραφή: ΚΛΕΙΔΙΑ-ΝΟΤΕΣ) (Εκπαιδευτικός: Πόλυ Νικολοπούλου)
– ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Γ’ – Δ΄: Κινώ το σώμα με ρυθμό και φαντασία (Εκπαιδευτικός: Κατερίνα Νικολαΐδου)
– ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Γ’ – Δ’ : Θέατρο σκιών – Καραγκιόζης (Εκπαιδευτικός: Μάρω Λιάτσου)
Τρίτη 12/5/2020
– ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ Α’ – ΣΤ΄: Κατασκευή τρισδιάστατης κάρτας (Εκπαιδευτικός: Σεμέλη Προκοπίου)
– ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Γ’ – ΣΤ’: Κάθετη Διαίρεση (Ευκλείδια Διαίρεση) (Εκπαιδευτικός: Γιάννης Καραγιαννάκης)
– ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Δ’- ΣΤ΄: Εισαγωγή στην αναγωγή στη μονάδα (Εκπαιδευτικός: Ιωάννα Χριστολουκά)
– ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΣΤ΄: Ατμόσφαιρα – φαινόμενο θερμοκηπίου (Εκπαιδευτικός: Γιώτα Ασημακοπούλου)
Τετάρτη 13/5/2020
– ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Δ’- ΣΤ’: Κάθετη Διαίρεση – Με ακέραιους και δεκαδικούς (Εκπαιδευτικός: Γιάννης Καραγιαννάκης)
– ΓΑΛΛΙΚΑ Ε’ – ΣΤ’: Τα γεύματα της ημέρας (Εκπαιδευτικός: Χριστίνα Βενάρδου)
– ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Ε’ – ΣΤ’: Μυϊκή ενδυνάμωση – “Ξεπέρασε τον εαυτό σου” (Εκπαιδευτικός: Χρυσούλα Νάκη)
– ΑΓΓΛΙΚΑ ΣΤ΄: The Wheelchair 1 (Εκπαιδευτικός: Αγάπη Δενδάκη)
Πέμπτη 14/5/2020
– ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟ – Νηπιαγωγείο – Β’ Δημοτικού: Μαθαίνω για τον κορωνοϊό (Εκπαιδευτικός: Σπυριδούλα Καρίπη Ίσαρη)
– ΓΛΩΣΣΑ Γ’- Δ’: Πάθη Φωνηέντων (Εκπαιδευτικός: Δήμητρα Καρατζογιάννη)
– ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Γ’ – Δ’: Δημιουργώντας από την ιστορία του τόπου μας (Εκπαιδευτικός: Ισμήνη Σακελλαροπούλου)
– ΜΟΥΣΙΚΗ Γ’ – ΣΤ’: Φωνή ήχος – ενεργοποίηση φωνής (Εκπαιδευτικός: Γιώργος Σιτώτης)
Παρασκευή 15/5/2020
ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΕΝΓ Νηπιαγωγείο – Β’ Δημοτικού: Διερεύνηση των περιοχών του νοηματικού χώρου (Εκπαιδευτικός: Σπυριδούλα Καρίπη – Ίσαρη
– ΜΟΥΣΙΚΗ Β’ – Δ’: Ρυθμός: Όγδοα – Δέκατα έκτα (Εκπαιδευτικός: Πόλυ Νικολοπούλου)
– ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ Ε’ – ΣΤ’: Γνωρίζω την Πελοπόννησο (Εκπαιδευτικός: Στάθης Διακουμάκος)
– ΑΓΓΛΙΚΑ ΣΤ’: The Wheelchair 2 (Εκπαιδευτικός: Αγάπη Δενδάκη)
Προτάσεις εξ αποστάσεως 91 – Βασιλικό Πανεπιστήμιο Όθωνος
(μέσα από την ιστοσελίδα του Μουσείου Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, οι μαθητές γίνονται ερευνητές και γνωρίζουν καλύτερα τις πρώτες δεκαετίες της ιστορίας του ελληνικού κράτους)
Οι μαθητές επισκέπτονται την ιστοσελίδα του Μουσείου Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αθηνών:
http://dl116.madgik.di.uoa.gr/museum/stories
Στόχος της δράσης είναι ο ψηφιακός αλφαβητισμός των μαθητών (δεξιότητες περιήγησης, εύρεσης και αξιολόγησης πληροφοριών) αλλά και η απόκτηση γνώσεων για την τριτοβάθμια εκπαίδευση τα πρώτα χρόνια λειτουργίας του Πανεπιστημίου (1837)
Ζητούμε από τους μαθητές μας να περιηγηθούν στην ιστοσελίδα του Μουσείου και να απαντήσουν στα ακόλουθα ερωτήματα. «Νικητής» είναι ο μαθητής ή η μαθήτρια που μπόρεσε να απαντήσει σωστά στα περισσότερα ερωτήματα. Στην πραγματικότητα προτείνουμε στους μαθητές μας ένα παιχνίδι γνώσεων που σχετίζεται με την ικανότητά τους να βρίσκουν πληροφορίες και να τις αξιολογούν.
· Τι μπορούσε να σπουδάσει κανείς στο νεοσύστατο Πανεπιστήμιο της Αθήνας το 1840;
· Πώς ήταν τα πρώτα διδακτικά συγγράμματα;
· Πώς έμοιαζε η νέα πρωτεύουσα;
· Πώς να ήταν η ζωή ενός νέου της εποχής;
· Σε ποιο φύλλο της Εφημερίδας της Κυβέρνησης δημοσιεύθηκε η Σύσταση του Πανεπιστημίου;
· Πώς ονομαζόταν το πανεπιστήμιο τότε;
· Ποιοι ζωγράφοι δημιούργησαν το λάβαρο του Πανεπιστημίου το 1887, με αφορμή τη συμπλήρωση των 50 ετών λειτουργίας του;
· Πόσοι ήταν εγγεγραμμένοι στο πρώτο μητρώο του;
· Τι ήταν ο Παύλος Καλλιγάς;
· Ποιο εγχειρίδιο φαρμακολογίας χρησιμοποιούνταν στην Ιατρική Σχολή;
· Ποια εργαλεία χρησιμοποιούνταν στο οδοντιατρικό εργαστήριο;
· Τι δίδασκε ο Θεόδωρος Ορφανίδης και σε ποια σχολή;
· Ποιος ήταν ο πρώτος καθηγητής φιλοσοφίας;
Οι μαθητές μπορούν με τη βοήθεια των γονιών τους να κατεβάσουν από το Google Play Store την εφαρμογή για κινητές συσκευές Android «Τι να σπουδάσω;» (ή “What should I study” για την αγγλική έκδοση). Η εφαρμογή ξενάγησης στο Μουσείο Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αθηνών μας μεταφέρει πίσω στις αρχές του 19ου αιώνα, στο νεοσύστατο Πανεπιστήμιο που στεγάστηκε, κατά τα πρώτα χρόνια της λειτουργίας του, στο κτίριο που τώρα βρίσκεται το Μουσείο. Ένας νέος της εποχής, ο Εμμανουήλ, μας ξεναγεί στο κτίριο και μας παρουσιάζει σημαντικά αντικείμενα της εποχής.
Πώς έμοιαζε η νέα πρωτεύουσα; Πώς να ήταν η ζωή ενός νέου της εποχής; Και με ποιο τρόπο, τέλος πάντων, αυτός ο Εμμανουήλ, θα καταφέρει άραγε να γράψει το όνομά του στο πρώτο Μητρώο των φοιτητών του πρώτου πανεπιστημίου; Οι μαθητές μελετούν κάποιες ιστοσελίδες για την Αθήνα την εποχή του Όθωνα και γράφουν ένα σύντομο κείμενο στο οποίο περιγράφουν μια ημέρα του Εμμανουήλ στην Αθήνα της εποχής. Ποια μέρη μπορούσε να επισκεφτεί και πού θα μπορούσε να διασκεδάσει;
Σήμερα η ονομασία του πανεπιστημίου έχει αλλάξει. Ονομάζεται Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο της Αθήνας. Ζητούμε από τους μαθητές να κάνουν μια έρευνα στο διαδίκτυο και να βρουν πότε και γιατί έγινε αυτή η αλλαγή (μπορούμε να τους βοηθήσουμε δίνοντάς τους μόνο το όνομα Ιωάννης Δόμπολης)
Προτάσεις εξ αποστάσεως 90 – ΑμΕΑ και πανδημία
Στο διαδίκτυο αναρτήθηκε πριν λίγες μέρες η συνέντευξη που ακολουθεί. Ζητούμε από τους μαθητές να τη διαβάσουν:
«Μια μέρα στην καραντίνα του Κορονοϊού ενώ είσαι ΑμΕΑ»
ή ο Γολγοθάς μιας 27χρονης με Σκλήρυνση Κατά Πλάκας
Ξυπνάς και είναι η μέρα που πρέπει να κάνεις τις εξωτερικές δουλειές, γιατί είσαι ο μοναδικός άνθρωπος που μπορείς να βγεις από το σπίτι, οι γονείς σου δεν μπορούν να βγουν καθόλου.
Οπότε…
Πας στο ΑΤΜ να βγάλεις λεφτά, γιατί για να μπεις μέσα στη τράπεζα ούτε λόγος με τόση ουρά και κανέναν έξω για να δίνει προτεραιότητα στα άτομα που τη δικαιούνται.
Στήνεσαι στην ουρά του ΑΤΜ για 45 λεπτά, αφού δουλεύει μόνο το ένα από τα δύο μηχανήματα, για να βγάλεις λεφτά να περάσεις το μήνα.
Δεν μπορείς να πληρώνεις τα πάντα με κάρτα και οι γονείς σου θέλουν μετρητά. Έστειλα ένα e-mail στις τράπεζες να αναφέρω αυτό το κενό και η μία συγκεκριμένη ουσιαστικά μου είπε να μην πηγαίνω και να κάνω μόνο ηλεκτρονικά τις συναλλαγές μου.
«Εγώ μπορώ να το κάνω, δεν μπορούν όλα τα ΑμΕΑ όμως, κάποιοι είναι και ηλικιωμένοι πέρα από ΑμΕΑ» και κάπου εκεί μου μίλησε «για ατομική ευθύνη». Δεν υπήρχε λόγος να συνεχίσω να απαντάω, αφού μιλούσα ξεκάθαρα με ρομπότ.
Ευτυχώς η δεύτερη τράπεζα που επικοινώνησα ήταν πιο θετική στο να βρει λύση και θα το «προωθούσε στο αρμόδιο τμήμα, γιατί είναι πρόβλημα αυτό» όπως μου είπαν και πλέον ναι μεν έχει βάλει security απέξω αλλά ο ίδιος ρωτάει το κόσμο αν σου επιτρέπει να μπεις πριν από τον επόμενο. Και μάντεψε…
Και η μέρα συνεχίζεται…
Πας να πληρώσεις κατάστημα κινητής τηλεφωνίας με τα λεφτά που έβγαλες, γιατί μέσω της εφαρμογής κάνεις εγγραφή και μετά σου λέει ότι κάνεις λάθος όνομα χρήστη ή κωδικό ενώ κάνεις στη κυριολεξία αντιγραφή επικόλληση, μιλάς με υπάλληλο τηλεφωνικά που θεωρητικά στο φτιάχνει, αλλά και πάλι εσύ είσαι εκτός εφαρμογής. Η ουρά τεράστια και εδώ.
Έχεις χαρτί από τα ΚΕΠΑ που σου δίνει προτεραιότητα, οπότε ρωτάς τον security μήπως μπορείς να περάσεις.
Μόνο αν σε αφήσει ο κόσμος σου απαντάει και τον κόσμο δεν τον νοιάζει γιατί «δεν έχεις πρόβλημα στα πόδια», λες και μόνο για αυτό σου δίνουν το χαρτί από τα ΚΕΠΑ.
Ας τον πουν στο πατέρα μου αυτό που είναι νεφροπαθής τελικού σταδίου και τρέχει.
το καταπίνω και περιμένω στην ουρά για να πληρώσω σταθερό και να βάλω κάρτα και ίσως φτιαχτεί και το πρόβλημα που με κρατάει εκτός εφαρμογής για να πληρώνω και να βάζω κάρτα ηλεκτρονικά.
Συνέχεια έχει το σούπερ μάρκετ, όπου γίνεται πανικός με τον κόσμο και πάλι.
Ξανά ρωτάς μήπως μπορείς να περάσεις δείχνοντας ξανά το χαρτί από τα ΚΕΠΑ και τη ταυτότητα σου.
– «Η πολιτική μας είναι να μην δίνουμε σε κανέναν προτεραιότητα»
– «Μα εδώ έχετε ταμπέλα που λέει ότι τα ΑμΕΑ, οι άνω των 65, έγκυες, το νοσηλευτικό προσωπικό και οι αστυνομικοί έχουν προτεραιότητα.»
– «Είναι στην ευχέρεια του κόσμου αν θα τη δώσει, μπορεί να έχεις χαρτί.»
– «Που μου το έχει δώσει το κράτος.»
– «Ναι καταλαβαίνω.»
– «Και μου δίνει προτεραιότητα.»
– «Η πολιτική μας είναι να μην δίνουμε εμείς προτεραιότητα, αν θέλει δίνει ο κόσμος.»
– «Μάλιστα. Ευχαριστώ.»
Οπότε ξανά ουρά, ξανά περιμένω.
Και κάπου εδώ αναρωτιέμαι..
Γιατί με ταλαιπωρούν τόσο πολύ να πάρω το χαρτί από τα ΚΕΠΑ που ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ μου δίνει προτεραιότητα και με διευκολύνει ενώ ταλαιπωρούμαι με τη Σκλήρυνση Κατά Πλάκας από 18 χρονών, 10 χρόνια δηλαδή;
Έχω χάσει μέρος της όρασης μου με αποτέλεσμα να μην μπορώ να κατέβω τις σκάλες αν δεν κρατάω από κάπου ή κάποιον και πολλές φορές δυσκολεύομαι ακόμα και να εστιάσω ή και να διαβάσω.
Επίσης έχω χάσει μέρος της αφής μου με αποτέλεσμα πολλές φορές να μην καταλαβαίνω τι είναι αυτό που αγγίζω από την επιφάνεια του αν δεν το δω.
Στην ουσία το χαρτί από τα ΚΕΠΑ δεν με διευκολύνει πουθενά. Ίσα ίσα μου δημιουργεί έξτρα προβλήματα και κάνει τον κόσμο να κοιτάζει καχύποπτα όταν λέω ότι έχω ανάγκη να κάτσω γιατί τρέμουν τα πόδια μου.
Γιατί για μια φορά στη ζωή μας να μην είμαστε άνθρωποι;
Γιατί να μην εντάξουμε και τα ΑμΕΑ και να τους δώσουμε την προτεραιότητα που δικαιούνται;
Γιατί να το καταλαβαίνουμε πόσο απαραίτητη είναι μονάχα όταν το πάθουμε εμείς ή κάποιος δικός μας;
#μεινεανθρωπος”
Ζητούμε από τους μαθητές μας να προβληματιστούν με βάση αυτή την προσωπική μαρτυρία.
-Τι προβλήματα αντιμετώπισε η συγγραφέας της ανάρτησης;
-Πώς νόμισε ότι μπορεί να τα λύσει;
-Πώς την αντιμετώπισαν οι συμπολίτες της και πώς οι πάροχοι των υπηρεσιών που χρειάστηκε;
-Με ποιο hashtag τελειώνει η ανάρτηση; Σε ποιους αποδίδει τη μεγαλύτερη ευθύνη τελικά η συγγραφέας;
Ζητούμε από τους μαθητές μας να συζητήσουν με τα ενήλικα μέλη της οικογένειάς τους. Τι προβλήματα αντιμετώπισαν αυτές τις μέρες καθώς προσπαθούσαν να διεκπεραιώσουν διάφορες εργασίες ή εκκρεμότητες; Είχαν αυτά τα προβλήματα κάτι κοινό με αυτά της ιστορίας; Τι επιπλέον προβλήματα αντιμετώπισαν τα άτομα με ειδικές ανάγκες αυτό το χρονικό διάστημα της πανδημίας και των περιορισμών; Σκεφτείτε υποθετικά για κάθε μία από τις 6 δυνατότητες μετακίνησης των ημερών της πανδημίας (οι 6 επιλογές του 13033…), τι ιδιαίτερα προβλήματα μπορεί να αντιμετώπισε ένα άτομο με αναπηρίες (ιατρικές επισκέψεις, αγορές, τράπεζες, τελετές, ατομική άθληση κλπ).
Πριν λίγες μέρες ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες απηύθυνε έκκληση στις κυβερνήσεις «να θέσουν τα άτομα με αναπηρία στο επίκεντρο της αντιμετώπισης του κορωνοϊού και των προσπαθειών ανάκαμψης, να διαβουλεύονται και να συνεργάζονται μαζί τους». Διαβάστε το άρθρο και σημειώστε το βασικό του μήνυμα.
https://www.iefimerida.gr/kosmos/amea-gkoyteres-na-diasfalistoyn-dikaiomata
Αν στο ευρύτερο οικογενειακό ή φιλικό μας περιβάλλον γνωρίζουμε κάποιο άτομο με αναπηρίες, μπορούμε να επικοινωνήσουμε τηλεφωνικά μαζί του και να του ζητήσουμε τη δική του εμπειρία για το πώς βίωσε αυτές τις μέρες της πανδημίας.
Η Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία απέστειλε το προηγούμενο χρονικό διάστημα μια επιστολή προς τον Υπουργό Υγείας.
Ποια αγωνία εκφράζεται στην επιστολή και ποιοι φόβοι;
Σε άλλη ανάρτηση για το θέμα, ένα άτομο με αναπηρία δηλώνει:
«Εμείς την κοινωνική απομόνωση την ξέρουμε. Τα ανάπηρα άτομα δεν περίμεναν την πανδημία για να μείνουν σπίτι τους. Το σπίτι τους συνήθως είναι ολόκληρο το σύμπαν τους, γιατί έξω από αυτό δεν υπάρχουν εκείνες οι συνθήκες ισότητας, προσβασιμότητας και σεβασμού που θα τους επέτρεπαν την παρουσία στο δημόσιο χώρο. Οι πόλεις μας είναι φτιαγμένες για τους αρτιμελείς, τους νευροτυπικούς, όσους εφαρμόζουν στα νούμερα που έχει καθορίσει η κανονικότητα»
Σχολιάστε αυτή την πικρή δήλωση που αποτυπώνει την πραγματικότητα. Αναλογιστείτε πόσο δύσκολο είναι για ένα άτομο με αναπηρίες να ζήσει και να λειτουργήσει στον κόσμο μας. Εστιάστε στον μικρόκοσμό σας: το οικοδομικό τετράγωνο όπου ζείτε, το σχολείο σας, την εκκλησία της περιοχής σας, τις τράπεζες, τα καταστήματα της γειτονιάς σας, τις υποδομές για τους πεζούς και τα αυτοκίνητα. Κάντε μια λίστα με εμπόδια και προβλήματα.
(Σημ: η πηγή της αρχικής είδησης εδώ:
Προτάσεις εξ αποστάσεως 89 – Μαθαίνω για το κλίμα
Η πρόταση που ακολουθεί προέρχεται από ιδέες και υλικό της ActionAid Hellas και σχεδιάστηκε από το τμήμα εκπαίδευσης του οργανισμού στο πλαίσιο της φετινής Μαθητικής Εβδομάδας Δράσης
Ως αφόρμηση για το θέμα της κλιματικής αλλαγής προτείνεται να χρησιμοποιήσετε το ψηφιακό υλικό της Μαθητικής Εβδομάδας Δράσης 2020 το οποίο μπορείτε να βρείτε εδώ σε μορφή ανάγνωσης.
(ή να το κατεβάσετε εδώ: http://education.actionaid.gr/media/2064627/GaW_digitalAssets_2020.pdf)
Στο 1ο βήμα του οδηγού αναφέρεται μια Αφρικάνικη παροιμία: «Ένα όρθιο μυρμήγκι μπορεί να καταφέρει περισσότερα από έναν ξαπλωμένο ελέφαντα». Τι σημαίνει αυτή η παροιμία; Τι παραδείγματα χρησιμοποιούν οι συγγραφείς του Οδηγού;
Στο βήμα 3 (σελ. 13) διατυπώνονται κάποια ερωτήματα που αφορούν στην ανθρώπινη διάσταση της κλιματικής αλλαγής. Επιλέξτε ένα και απαντήστε σε αυτό επιχειρηματολογώντας.
Στη σελίδα 38 του οδηγού, περιγράφεται η ιστορία της Elizabeth από την Κένυα. Ποιο είναι το πρόβλημά της και πώς το αντιμετώπισε;
Προτείνεται για παιδιά Νηπιαγωγείου και Δημοτικού να αξιοποιηθεί το παραμύθι «Η μεγάλη τραμπάλα του πλανήτη» το οποίο υπάρχει στον παραπάνω σύνδεσμο.
Ακούστε το http://education.actionaid.gr/media/2072470/Trabala.mp3
Ή διαβάστε το http://education.actionaid.gr/media/2072473/%CE%97-megali-trampala-tou-planiti.pdf
Για ποιο λόγο πιστεύουν οι μαθητές ότι ο άνθρωπος θέλησε να αλλάξει το παιχνίδι της τραμπάλας; Τι συνέπειες μπορεί να έχει αυτή η «ανισορροπία της τραμπάλας» όσον αφορά τους φυσικούς πόρους για την ζωή όλων των πλασμάτων αλλά και για τη ζωή του ίδιου του πλανήτη; Ποιο θα είναι το τέλος του παραμυθιού αν συνεχιστεί η υπερκατανάλωση των φυσικών πόρων; Σας αρέσει αυτό το τέλος; Αν όχι, ποιο πιστεύετε ότι θα ήταν ένα δίκαιο και βιώσιμο τέλος για το παραμύθι, τον πλανήτη και τις ζωές πάνω σ’ αυτόν;
Οι μεγαλύτεροι μαθητές μπορούν να αναστοχαστούν με αφορμή το παραμύθι:
Προτρέψτε τους μαθητές/τριες να μεταφέρουν τους συμβολισμούς (σε πρόσωπα και καταστάσεις) του παραμυθιού σε σύγχρονους όρους της πραγματικής ζωής. Ποιοι θα ήταν αυτοί (ενδεικτικά: φυσικοί πόροι, υπερκατανάλωση κτλ);
Σκεφτείτε και συζητήστε σε μια πιθανή τηλεσυνάντηση: το τέλος του παραμυθιού με σύγχρονους όρους, αν ο άνθρωπος συνεχίσει να «τραμπαλίζεται» με τον ίδιο τρόπο και ποιο το κόστος (οικονομικό, ανθρώπινο και περιβαλλοντικό) για τον πλανήτη και τις ζωές πάνω σε αυτόν.
Πάρτε χαρτί και μολύβι και ξεκινήστε τους υπολογισμούς με βάση τα παραπάνω για το πόσο μας κοστίζει τελικά η κλιματική αλλαγή καθημερινά αλλά και πόσο θα μας κοστίσει και στο μέλλον, εάν δεν προσπαθήσουμε να την σταματήσουμε. Μπορείτε να βοηθηθείτε και από τα παρακάτω βίντεο:
Αφήστε τη φαντασία σας ελεύθερη και γράψτε το δικό σας τέλος! Ακόμη εικονογραφήστε το παραμύθι!
Για μεγαλύτερες ηλικίες μπορεί να χρησιμοποιηθεί το κουίζ «Μύθος η αλήθεια». Το κουίζ περιλαμβάνει κάποιες δηλώσεις για την κλιματική αλλαγή και το περιβάλλον. Κάποιες από αυτές είναι πραγματικές (δηλαδή είναι γεγονότα) και κάποιες είναι μύθοι.
Οι δηλώσεις υπάρχουν στην πολυμεσική παρουσίαση
http://education.actionaid.gr/media/2087183/Quiz-myth-buster.pptx
Οι μαθητές αποφασίζουν για το αν είναι γεγονότα ή μύθοι και επιχειρηματολογούν. Στη συνέχεια μπορούν και να ελέγξουν τις απαντήσεις τους
http://education.actionaid.gr/media/2087180/Quiz-about.docx
Στο αρχικό λινκ περιγράφονται μια σειρά από βήματα που πρέπει να γίνουν ώστε να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα του πλανήτη μας. Ποιο βήμα από τα προτεινόμενα θεωρούν πιο σημαντικό και γιατί;
Προτείνουμε στα παιδιά να κατεβάσουν το εκτυπώσιμο φύλλο “Το Βήμα μου για τον Πλανήτη”. Στην πρώτη σελίδα θα βρουν αναλυτικές οδηγίες δράσης. Οι μαθητές/τριες ετοιμάζουν το δικό τους Βήμα.
http://education.actionaid.gr/media/2087757/PoreiaMeStoxo-To-vima-mou.pdf
Οι μαθητές συζητούνε με την οικογένειά τους και συμφωνούν να κάνουν και αυτοί ένα ή περισσότερα βήματα για να γίνει καλύτερος ο κόσμος μας. Αντιγράφουνε σε ένα φύλλο χαρτί το δικό τους «βήμα» και γράφουνε μέσα τι δεσμεύονται να κάνουνε στο εξής. Το φωτογραφίζουν και είτε το στέλνουν σε εσάς είτε το στέλνουν απευθείας στο email που αναγράφεται.
(για τους εκπαιδευτικούς: Τέλος, υπάρχει διαθέσιμος και ο Οδηγός Ενημέρωσης και Εκπαιδευτικών Δραστηριοτήτων του προγράμματος Walk the Global Walk, ο οποίος περιέχει περισσότερα από 15 σχέδια εργασίας για την κλιματική αλλαγή.
Προτάσεις εξ αποστάσεως 88 – Εστιατόριο… το σπίτι μας!
Εστιατόριο… στο σπίτι!!
Αυτή την περίοδο που οι επιχειρήσεις εστίασης είναι κλειστές, πολλοί έχουν νοσταλγήσει μια οικογενειακή έξοδο με σκοπό το φαγητό. Τι θα λέγατε να οργανώναμε μια γαστριμαργική διέξοδο, αλλά μέσα στο σπίτι μας; (Σημ: Η φιλοσοφία της πρότασης είναι παρόμοια με την Νο που αφορούσε στην οργάνωση μιας κινηματογραφικής βραδιάς στο σπίτι. Ταυτόχρονα εξοικειώνει τους μαθητές με διάφορα κειμενικά είδη όπως οι κατάλογοι των εστιατορίων, οι αποδείξεις κλπ)
Αυτή είναι μια δράση στην οποία θέλουμε να συμμετάσχουν όλα τα μέλη της οικογένειας. Μπορούν όμως να την οργανώσουν οι μαθητές μας. Το σκεπτικό είναι απλό: προσπαθούμε να αναπαραστήσουμε στο σπίτι ό,τι θα κάναμε αν πηγαίναμε σε ένα εστιατόριο ή μια ταβέρνα. Όλο αυτό θέλει βέβαια μια προετοιμασία:
Α. Να σκεφτούμε με τους γονείς μας και τα υπόλοιπα μέλη το μενού και να το ετοιμάσουμε
Β. Να τηρήσουμε τις διαδικασίες (κράτηση τραπεζιού, Κατάλογος φαγητών, «Καλά» ρούχα κλπ)
Από την προηγούμενη μέρα η οικογένεια συσκέπτεται και αποφασίζει το μενού. Ο πατέρας ή η μητέρα κάνουν τις απαραίτητες αγορές και την ημέρα της «εξόδου» το μενού ετοιμάζεται με τη συμμετοχή ΟΛΩΝ των μελών. Το φαγητό αποθηκεύεται στα κατάλληλα σκεύη (που καλύπτονται με αλουμινόχαρτο για να μην κρυώσουν), η καλή τραπεζαρία ετοιμάζεται και στρώνεται με το επίσημο τραπεζομάντηλο, τοποθετούνται χαρτοπετσέτες και μαχαιροπίρουνα καθώς και τα σερβίτσια, η τηλεόραση και τα κινητά τηλέφωνα κλείνουν! και όλοι αποσύρονται στα δωμάτιά τους για να ετοιμαστούν:
-θα βάλουν τα καλά τους ρούχα
-ο μαθητής μας θα αναλάβει την «υποδοχή» και το «σερβίρισμα»
Ετοιμάζονται επίσης από την προηγούμενη ημέρα τα «έγγραφα» που θα χρειαστούμε:
Α. Η λίστα των κρατήσεων (καλό είναι να έχουμε σκεφτεί το όνομα του εστιατορίου και να υπάρχει σε όλα τα έγγραφά μας)
Β. Ο κατάλογος του εστιατορίου (στον κατάλογο φροντίζουμε να βάλουμε διάφορες αγαπημένες συνταγές των μελών της οικογένειας και φυσικά αυτές που θα μαγειρευτούν και θα επιλέξουν οι «πελάτες») που συνοδεύεται με τιμές. Ο κατάλογος είναι χειρόγραφος και συνοδεύεται με χρώματα και ζωγραφιές.
Γ. Η απόδειξη… (στο διαδίκτυο επίσης μπορούν να βρουν οι μαθητές παραδείγματα αποδείξεων)
Το κουδούνι του σπιτιού χτυπάει και στην πόρτα ο μαθητής μας υποδέχεται τους «πελάτες» του εστιατορίου. Τους μιλάει στον πληθυντικό, είναι ευγενικός. Τσεκάρει σε μια λίστα ότι έκαναν κράτηση και επιβεβαιώνει το όνομά τους και το κινητό τους τηλέφωνο. Τους οδηγεί στην τραπεζαρία και τους δίνει αρωματικά αντισηπτικά μαντηλάκια πριν το φαγητό. Αφού τους αφήσει να πάρουν μια ανάσα… τους δίνει τον κατάλογο (έχουν φροντίσει να έχουν τόσα αντίγραφα όσα και τα μέλη). Λίγα λεπτά μετά, ο μαθητής μας επισκέπτεται το τραπέζι και παίρνει παραγγελίες. Σε λίγα λεπτά τα πιάτα είναι στο τραπέζι μαζί με τα συνοδευτικά (τυρί, ψωμί, πατάτες τηγανητές, χυμοί, αναψυκτικά). Οι καλεσμένοι ερωτώνται ευγενικά για τις μουσικές τους προτιμήσεις και το γεύμα συνοδεύεται με την αγαπημένη τους μουσική. Σε αυτό το ιδιαίτερο βέβαια «τραπέζι» καλείται και ο «σερβιτόρος» και τρώνε όλοι μαζί.
Το γεύμα ολοκληρώνεται με επιδόρπιο. Η μητέρα ζητάει την απόδειξη, πληρώνει και οι πελάτες αποχωρούν ευχαριστημένοι! Τα χρήματα θα μπουν σε έναν κουμπαρά και όταν με το καλό οι περιορισμοί στην εστίαση λήξουν, η οικογένεια θα οργανώσει μια αντίστοιχη αλλά πραγματική έξοδο για φαγητό!
(Η ιδέα από εδώ https://www.youtube.com/watch?v=Qej4qh5rCaA)
Προτάσεις εξ αποστάσεως 87 – Ποιό ήταν το πρωινό σας σήμερα;
Τι φάγατε παιδιά για πρωινό;
Το ερώτημα αυτό θα είναι ο πυρήνας της συζήτησης σε μια τηλεσυνάντηση (ιδανική για μικρούς μαθητές)
Διατυπώνουμε το ερώτημα στα παιδιά. Ξεκινούμε εμείς πρώτα και περιγράφουμε το δικό μας πρωινό. Αφού μιλήσουν όλοι, ρωτάμε: «ποιος από την ομάδα νομίζετε ότι κατανάλωσε το ιδανικότερο πρωινό;» Γιατί;
Συγκεντρώνουμε τα χαρακτηριστικά που πρέπει να έχει ένα πρωινό (ή αν το αναθέσουμε για το σπίτι, ζητούμε από τους μαθητές να κάνουν μια έρευνα στο διαδίκτυο: http://eyzhn.edu.gr/breakfast/
Γνωρίζουν οι μαθητές τις ομάδες τροφίμων; Αν όχι, τους βοηθούμε να τις θυμηθούν:
http://eyzhn.edu.gr/food-groups/
Για να είναι ένα πρωινό υγιεινό, πρέπει να συνδυάζουμε τρόφιμα από την ομάδα των δημητριακών (ψωμί, δημητριακά, φρυγανιές κλπ.), την ομάδα των πρωτεϊνών (γάλα, γιαούρτι, τυρί, αβγό) και την ομάδα των φρούτων/λαχανικών (φρέσκα φρούτα, φυσικό χυμό, αποξηραμένα φρούτα, λαχανικά). Συνδυάζοντας τρόφιμα τουλάχιστον από 2 από τις 3 ομάδες έχετε πετύχει ένα επαρκές πρωινό. Με βάση αυτή την πληροφορία:
-αξιολογούμε το πρωινό που όλοι πήραμε σήμερα
-περιγράφουμε 3,4 παραδείγματα υγιεινού πρωινού
-ζωγραφίζουμε το πρωινό μας και ένα ιδανικό πρωινό (δείτε και τη δράση: http://eyzin.minedu.gov.gr/wp-content/uploads/class_material/%CE%96%CF%89%CE%B3%CF%81%CE%B1%CF%86%CE%AF%CE%B6%CF%89-%CF%84%CE%BF-%CF%80%CF%81%CF%89%CE%B9%CE%BD%CF%8C-%CE%BC%CE%BF%CF%85.pdf)
Συγκεντρώνουμε σε μια λίστα τις διατροφικές μας επιλογές για το πρωινό. Τραβάμε μια κάθετη γραμμή δίπλα στη λίστα και προσπαθούμε να την κάνουμε πιο υγιεινή, κάνοντας μικρές διορθώσεις (για παράδειγμα αντί ψωμί, ψωμί ολικής άλεσης, αντί ζάχαρη χρησιμοποιούμε μέλι κοκ).
Διατυπώνουμε νέο ερώτημα: «Γιατί παιδιά πρέπει να φροντίζουμε το πρωινό μας;» (για τους εκπαιδευτικούς: Φαίνεται πως τα παιδιά που παίρνουν πρωινό έχουν λιγότερες πιθανότητες να γίνουν παχύσαρκα, αφού αποφεύγουν την υπερκατανάλωση φαγητού στα επόμενα γεύματα. Επίσης, προσλαμβάνουν συνολικά λιγότερο λίπος στη διατροφή τους, και καλύπτουν τις ανάγκες τους στα περισσότερα θρεπτικά συστατικά στη διάρκεια της μέρας. Το πρωινό γεύμα όμως συνδέεται και με καλύτερη απόδοση στο σχολείο, πράγμα που φαίνεται απόλυτα κατανοητό, αρκεί να σκεφτούμε πόσες ώρες έχει μείνει ο οργανισμός μας χωρίς ενέργεια, αλλά συνεχίζοντας να «δουλεύει» κατά τη διάρκεια της νύχτας.)
Υποθέτουμε ότι γινόμαστε διαφημιστές και μας έχουν αναθέσει να κάνουμε μια διαφημιστική καμπάνια με αποδέκτες τα παιδιά και τους νέους. Σκοπός της καμπάνιας είναι να πείσουμε τα παιδιά να καταναλώνουν υγιεινό πρωινό κάθε μέρα. Φτιάχνουμε την αφίσα αυτής της καμπάνιας. Η αφίσα πρέπει να περιλαμβάνει:
-ζωγραφιά ή φωτογραφία
-σλόγκαν
-συνοπτικά κείμενα
Οι μαθητές σχολιάζουν και προσπαθούν να ερμηνεύσουν τις ακόλουθες φράσεις:
«Το πρωινό είναι ο βασιλιάς των γευμάτων»
«Το πρωί τρώγε σαν βασιλιάς, το μεσημέρι σαν πρίγκιπας, και το βράδυ σαν ζητιάνος»
«Το πρωί τρώγε το φαΐ σου μόνος σου, το μεσημέρι φάγε το με ένα φίλο σου και το βράδυ δώσ’ το στον εχθρό σου»
Οι μαθητές μπορούν να παίξουν με τις προτεινόμενες γλωσσικές δράσεις του προγράμαμτος ΕΥ ΖΗΝ για το πρωινό:
και να διασκεδάσουν με την ταινία animation «Breakfast in bed»
και άλλες ταινίες:
https://www.youtube.com/watch?v=RxPlY3a7dMU (Μίκυ Μάους)
https://www.youtube.com/watch?v=WjjFrdAD-88 (Ντόναλντ Ντακ, 3 για πρωινό)
https://www.youtube.com/watch?v=76txalAC5yg (The Groods, Κυνηγώντας για πρωινό)
και να ακούσουν ένα τραγούδι για την ανάγκη να παίρνουν τα παιδιά πρωινό:
https://www.youtube.com/watch?v=YCAseZe0RPI (Sesame Street, αγγλικοί υπότιτλοι)
Προτάσεις εξ αποστάσεως 86 – Το πρώτο τροχαίο στην Ελλάδα
Θέμα μας σήμερα είναι τα αυτοκίνητα και τα ποδήλατα στην …Ιστορία
Ζητούμε από τους μαθητές να επισκεφτούν τις ακόλουθες ιστοσελίδες, στις οποίες φιλοξενούνται πληροφορίες για το πρώτο τροχαίο που έγινε στην Ελλάδα:
&
…και κάνοντας μια έρευνα, να απαντήσουν στα ακόλουθα ερωτήματα (δράσεις όπως αυτή, εκτός από τη συγκεκριμένη θεματολογία που καλούνται κάθε φορά να προσεγγίσουν, συμβάλλουν και στην καλλιέργεια του ψηφιακού αλφαβητισμού των μαθητών καθώς αποκτούν δεξιότητες εύρεσης και αξιολόγησης πληροφοριών στο διαδίκτυο)
-πότε έγινε το τροχαίο και πού;
-ποιοι ήταν οι πρωταγωνιστές;
-περιέγραψε με λίγα λόγια το δυστύχημα
-πώς αντέδρασε ο Τύπος της εποχής;
-πώς αντιμετώπισε η πολιτεία το γεγονός;
-τι υπονόησαν οι εφημερίδες της εποχής για τον πραγματικό υπαίτιο;
-πώς ήταν η οδός Συγγρού τότε και πώς σήμερα; (οι μαθητές μπορούν να βρουν φωτογραφίες)
Στη συνέχεια, οι μαθητές καλούνται να φτιάξουν ένα σχεδιάγραμμα του δυστυχήματος (που θα περιλαμβάνει τα δύο αυτοκίνητα που ενεπλάκησαν και την άτυχη γυναίκα που εκείνη την ώρα διέσχιζε με το παιδί της την οδό Συγγρού στην Αθήνα). Το σχεδιάγραμμα μπορεί να περιλαμβάνει το δυστύχημα σε στάδια, μπορούν για παράδειγμα τα παιδιά να πάρουν ένα φύλλο Α4, να το χωρίσουν σε 4 τετράγωνα και να ζωγραφίσουν εκεί τις φάσεις εξέλιξης του δυστυχήματος)
Με βάση όσα διάβασαν, οι μαθητές καλούνται να γράψουν το κείμενο ενός δελτίου ειδήσεων στο οποίο υποθετικά θα ανακοινώνεται το δυστύχημα. Μπορούν να προσθέσουν στο κείμενό τους όλα εκείνα τα στοιχεία που θα το κάνουν ενδιαφέρον: επίθετα, μεγαλοστομίες, υπονοούμενα, υπερβολές κλπ
Αξιοποιούν τη δημοσιοποίηση της είδησης στην εφημερίδα ΚΑΙΡΟΙ
https://www.nextdeal.gr/PDFS/eggrafa/kairi-atuxima-1907.pdf
και σχολιάζουν τον τρόπο παρουσίασης. Τι τους εντυπωσιάζει;
Τι θυμούνται οι παππούδες και οι γιαγιάδες τους για τα αυτοκίνητα και τον τρόπο που μπήκαν στη ζωή μας; Ποιο ήταν το πρώτο αυτοκίνητο της οικογένειας; Μετακινούνταν με άλλους τρόπους (ποδήλατα, μηχανές); Κάνουμε αναζήτηση στα οικογενειακά άλμπουμ, τηλεφωνούμε στους πιο ηλικιωμένους συγγενείς, συλλέγουμε πληροφορίες.
Τι θέση είχε το ποδήλατο στις μετακινήσεις των πιο ηλικιωμένων μελών της οικογένειας; Γνωρίζουν οι μαθητές την ιστορία του ποδηλάτου στην Ελλάδα; Μπορούν να αναζητήσουν πληροφορίες στο διαδίκτυο και να γράψουν ένα σύντομο κείμενο (ή να δημιουργήσουν μια πολυμεσική παρουσίαση)
https://www.eirinika.gr/article/188397/itan-sta-1870-otan-irthe-proto-podilato-stin-ellada
https://www.cna.gr/stories/i-agnosti-istoria-tou-podilatou-stin-ellada/
Ποια πλεονεκτήματα έχει η χρήση του ποδηλάτου για τις μετακινήσεις; Οι μαθητές μπορούν να φτιάξουν μια αφίσα και συνοπτικά να τα αποτυπώνουν. Είναι ασφαλής σήμερα στα μέρη όπου ζούμε η χρήση του ποδηλάτου; Ποια προβλήματα αντιμετωπίζουν οι ποδηλάτες; Τι κάνουν άλλες χώρες για την ποδηλασία;
Ποια εικόνα έχουν τα παιδιά για τα τροχαία σήμερα στην Ελλάδα; Τους ζητούμε να επισκεφτούν την ακόλουθη ιστοσελίδα και να αντλήσουν πληροφορίες:
https://www.statistics.gr/documents/20181/79945af4-9e55-1831-9262-b635741d564b (προέρχονται από την Ελληνική Στατιστική Αρχή και αφορούν στον Ιούνιο του 2019)
Οι μαθητές περιηγούνται στο έγγραφο και βρίσκουν πληροφορίες:
-αυξήθηκαν τα ατυχήματα τον συγκεκριμένο μήνα σε σχέση με τον αντίστοιχο του 2018;
-σε ποιο χρονικό διάστημα (από τον Ιανουάριο του 2012 ως τον Ιούνιο του 2019) είχαμε τους περισσότερους νεκρούς; (γράφημα 1)
-ποια περιφέρεια της χώρας είχε τα περισσότερα τροχαία; (πίνακας 2)
-ποια εικόνα αποτυπώνεται στον ίδιο πίνακα για τον νομό Σερρών;
Συμπερασματικά, οι μαθητές καλούνται να αποτυπώσουν τα συμπεράσματά τους σε ένα κείμενο που θα μπορούσε να είναι άρθρο σε μια σχολική εφημερίδα ή σε μια επιστολή που θα στείλουν π.χ. στο Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών. Στόχος των κειμένων θα είναι η ευαισθητοποίηση και η ανάγκη να παρθούν μέτρα ώστε να σταματήσει η σημαντική κάθε χρόνο απώλεια ανθρώπινων ζωών στην άσφαλτο
Κλείνοντας, οι μαθητές ακούνε δύο τραγούδια για το ποδήλατο:
(Ποδηλάτισσα, Μουσική: Μιχάλης Τρανουδάκης, Στίχοι: Οδυσσέας Ελύτης)
(Το ποδήλατο, Στίχοι: Άρης Δαβαράκης. Μουσική: Χρήστος Νικολόπουλος)
(Σημείωση: μεγάλος μέρος του υλικού της δραστηριότητας παρουσιάστηκε στις δράσεις για το ποδήλατο που συνδιοργάνωσαν φέτος το ΤΕΦΑΑ Σερρών, οι Διευθύνσεις Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Σερρών, το Διεθνές Πανεπιστήμιο Ελλάδας, το Εθνικό Δίκτυο Κυκλοφοριακής Αγωγής και το 4ο ΠΕΚΕΣ Κ. Μακεδονίας)
Προτάσεις εξ αποστάσεως 85 – Η Βασίλισσα Μερεσάνκ
Στη σημερινή δράση θα περιηγηθούμε στον κόσμο της Βασίλισσας Μερεσάνκ ΙΙΙ που έζησε στην Αίγυπτο πριν 5.000 χρόνια!
Ζητούμε από τους μαθητές μας να βρουν πληροφορίες για την 4η Δυναστεία της Αρχαίας Αιγύπτου και να φτιάξουν το γενεαλογικό δέντρο της Βασίλισσας Μερεσάνκ ΙΙΙ. Η μόνη πληροφορία που τους δίνουμε, είναι ότι η Μερεσάνκ ήταν κόρη της πριγκίπισσας Χετεφερές. (Για τους εκπαιδευτικούς: εδώ μιλάμε για την 4η δυναστεία της Αρχαίας Αιγύπτου, δηλαδή περίπου το 3.000 π.Χ. Ο πρώτος Φαραώ της Δυναστείας ήταν ο Σνεφρού. Αυτός είχε 8 γιούς –μεταξύ των οποίων ο Χέοπας- και 5 κόρες –μεταξύ των οποίων η Χετεφερές. Η Μερεσάνκ που ψάχνουμε εδώ ήταν κόρη της Χετεφερές)
Για ποιο επίτευγμα έμεινε αυτή η Δυναστεία στην Ιστορία; (οι μαθητές θα βρουν από την έρευνά τους ότι οι Φαραώ αυτής της περιόδου έμειναν στην ιστορία για τις πυραμίδες). Τι γνωρίζουν για τις Πυραμίδες; Τους ζητούμε να φτιάξουν μια πολυμεσική παρουσίαση αναζητώντας πληροφορίες στο διαδίκτυο.
Ποια πυραμίδα της Αιγύπτου είναι περισσότερο γνωστή; (η πυραμίδα του Χέοπος, ένα από τα 7 θαύματα του αρχαίου κόσμου!) Ποια άλλα θαύματα του αρχαίου κόσμου γνωρίζουν; Ποια έχουν ελληνικό ενδιαφέρον;
http://users.uoa.gr/~nektar/history/tributes/wonders_of_the_world/ancient.htm
Επιστρέφουμε στη βασίλισσα Μερεσάνκ και δίνουμε στους μαθητές τις ακόλουθες πληροφορίες: Λαξευμένος σε βράχο, ο τάφος της ήρθε στο φως κατά τη διάρκεια ανασκαφών το 1927 από τον Αμερικανό αρχαιολόγο Τζορτζ Άντριου Ράισνερ, ο οποίος ανακάλυψε επίσης, τον τάφο της βασίλισσας Χετεφερές Α’, μητέρας του Χέοπα. Ο συγκεκριμένος τύμβος έχει χαρτογραφηθεί σε 3D από το Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ, και η αίσθηση κατά την ψηφιακή περιήγηση είναι απίστευτα ρεαλιστική. Οι τοιχογραφίες, τα ιερογλυφικά, τα αγάλματα και η υπόγεια αίθουσα της σαρκοφάγου αναπαριστώνται φωτορεαλιστικά και σε πολλά σημεία δίνεται η ευκαιρία στον επισκέπτη να δει και αναπαραστάσεις των ευρημάτων στην αρχική τους μορφή.
Καλούμε λοιπόν τους μαθητές μας να απολαύσουν αυτή την εικονική περιήγηση και στη συνέχεια να βρουν κάποιες πληροφορίες που θα τους ζητήσουμε: https://my.matterport.com/show/?m=d42fuVA21To
-σε αυτόν τον τάφο αναφέρονται –στοιχείο σπάνιο για τις Αιγυπτιακές κατασκευές- τα ονόματα δύο Αιγυπτίων που εργάστηκαν για την κατασκευή του (στην είσοδο του τάφου, δεξιά της πόρτας, όπως τη βλέπουμε από το εσωτερικό). Ποια είναι τα ονόματά τους; Τι τους δείχνει ο καλλιτέχνης να κάνουν;
-αριστερά της εισόδου υπάρχει μια μεγάλη πομπή. Τι μεταφέρουν σε καλάθια ώστε να τα προσφέρουν στην πριγκίπισσα;
-η πριγκίπισσα Μερεσάνκ αναπαριστάται πάνω σε μια βάρκα. Με ποιον βρίσκεται σε αυτή τη βάρκα και ποιος είναι ο σκοπός τους;
-μετά την πομπή και την αναπαράσταση της πριγκίπισσας στη βάρκα, αναπαριστάται σε μεγάλο μέγεθος ένας άνδρας. Ποιος ήταν αυτός;
-ποια σημαντική διαφορά είχαν οι τοιχογραφίες όταν κατασκευάστηκαν σε σχέση με τη σημερινή κατάσταση; (τα χρώματα)
-στο βάθος του προθαλάμου υπάρχουν αγάλματα. Πόσα είναι αυτά και τι αναπαριστάνουν; Τι το ιδιαίτερο συμβαίνει εδώ;
-Κατεβείτε στον κάτω όροφο και φτάστε στη σαρκοφάγο της Πριγκίπισσας. Περιγράψτε την
-Καθώς ανεβαίνετε τις σκάλες για να επιστρέψετε στον προθάλαμο, παρατηρήστε δύο ζευγάρια αγαλμάτων. Περιγράψτε τα.
Πρόκειται για μια δράση που θα ευχαριστηθούν οι μαθητές γιατί οι τοιχογραφίες, τα ιερογλυφικά, τα αγάλματα και η υπόγεια αίθουσα της σαρκοφάγου αναπαριστώνται φωτορεαλιστικά και σε πολλά σημεία δίνεται η ευκαιρία στον επισκέπτη να δει και αναπαραστάσεις των ευρημάτων στην αρχική τους μορφή.
Ως επέκταση, μπορούμε να ρωτήσουμε τους μαθητές μας για κοινές ιστορικές διαδρομές του Ελληνικού και του Αιγυπτιακού πολιτισμού. Από όσα έμαθαν στο μάθημα της Ιστορίας, τι θυμούνται;
-αρχαία Ελλάδα (ελληνικές αποικίες, ο Πλάτωνας και ο Ηρόδοτος γράφουν συχνά για την Αίγυπτο)
-τον Μέγα Αλέξανδρο και την Αλεξάνδρεια (Ευκλείδης, Ερατοσθένης κλπ, από το 330 και για 1000 περίπου χρόνια, τα ελληνικά ήταν η επίσημη γλώσσα της Αιγυπτιακής διοίκησης!)
-το Ελληνορθόδοξο Πατριαρχείο της Αλεξάνδρειας (και οι Κόπτες της Αιγύπτου)
-την Επανάσταση του 1821 (ανάμιξη του Μεχμέτη Αλή, πασά της Αιγύπτου και του γιου του Ιμπραήμ)
-τον Ελληνισμό της Αιγύπτου τον 20ο αιώνα (π.χ. σε άλλη δραστηριότητα μιλήσαμε για τον Καβάφη): το 1940 ζούσαν στην Αίγυπτο 240.000 Έλληνες!! Σπουδαίοι Έλληνες ευεργέτες (Μπενάκης, Αβέρωφ, Τοσίτσας), καλλιτέχνες (Παρθένης) ή άνθρωποι των γραμμάτων (Καβάφης) γεννήθηκαν στην Αίγυπτο ή έζησαν και δραστηριοποιήθηκαν εκεί (αλλά και άλλοι όπως Νίκος Τσιφόρος, Στρατής Τσίρκας, Άλκηστις Πρωτοψάλτη, Ντίνος Ηλιόπουλος, Κων/νος Ξενάκης, Μάνος Λοΐζος, Χρήστος Ζερεφός, Ευγενία Φακίνου κλπ)
-την πρόσφατη σύμπραξη Ελλάδας, Κύπρου, Αιγύπτου και Ισραήλ σε διάφορα θέματα που αφορούν στην Ανατολική Μεσόγειο
Οι μαθητές μπορούν να κάνουν μια εργασία (ή πολυμεσική παρουσίαση) για τις κοινές ιστορικές και πολιτισμικές διαδρομές Ελλάδας και Αιγύπτου
Κλείνοντας, οι μαθητές μπορούν να δουν
-ένα αστείο animation με τίτλο «Πυραμίδες της Αιγύπτου», https://www.youtube.com/watch?v=j6PbonHsqW0
-μια Αιγυπτιακή συγκινητική ταινία μικρού μήκους με τίτλο «Το άλλο ζευγάρι»
και να ακούσουν το τραγούδι «Αλεξάνδρεια» (Στίχοι: Άρης Δαβαράκης, Μουσική: Ευανθία Ρεμπούτσικα)
Προτάσεις εξ αποστάσεως 84 – Μητέρα
Με αφορμή την ημέρα της μητέρας (Κυριακή 10 Μαΐου) σχεδιάστηκε η προτεινόμενη δραστηριότητα.
Ζητούμε από τους μαθητές μας να δουν μια ταινία:
https://vimeo.com/127423845 (μια 12λεπτη αριστουργηματική ταινία animation με τίτλο “Mom”)
…και να εστιάσουν
-στα πρόσωπα που πρωταγωνιστούν
-τους ρόλους τους
-τις συμπεριφορές τους
-τις τεχνικές που χρησιμοποιούν οι δημιουργοί (χρώματα, υφές, σκιές)
-τη μουσική
-τη χώρα παραγωγής
-το μήνυμά τους
-τον κύκλο της ζωής
Μπορούν στη συνέχεια να «ταξιδέψουν» στο οικογενειακό τους άλμπουμ και να εντοπίσουν φωτογραφικά τον κύκλο της ζωής της δικής τους μητέρας: να εντοπίσουν τους δικούς της γονείς αλλά και τη «φωτογραφική» της εξέλιξη από μωρό ως σήμερα. Είναι ευκαιρία να κάνουν μια συζήτηση μαζί της αλλά και με τη γιαγιά τους. Να συζητήσουν για τον ρόλο της μητέρας και τις δυσκολίες του:
-πώς φανταζόταν τον ρόλο της ως μητέρα;
-τι την δυσκόλεψε περισσότερο;
-πως φαντάζονται οι μαθητές μας τον εαυτό τους ως γονείς; (δεν είναι απαραίτητο να το περιορίσουμε μόνο στα κορίτσια)
-ήταν ίδιος ο γονεϊκός ρόλος για τις γιαγιάδες των μαθητών μας; Τι ιδιαίτερες δυσκολίες αντιμετώπισαν;
Ζητούμε από τους μαθητές μας να βρουν πληροφορίες για την Άννα Μαρία Τζάρβις αλλά και το ιστορικό της γιορτής της μητέρας και να γράψουν ένα συνοπτικό κείμενο (για τους εκπαιδευτικούς: Η Αμερικανίδα κοινωνική ακτιβίστρια Άννα Μαρία Τζάρβις (1864-1948) ήταν αυτή που είχε πρώτη την ιδέα να καθιερωθεί μια ιδιαίτερη ημέρα προς τιμή της μητέρας. Οι προσπάθειές της ευοδώθηκαν τελικά στις 9 Μαΐου του 1914, όταν ο τότε Αμερικανός πρόεδρος Γούντροου Γουίλσον υπέγραψε προκήρυξη, σύμφωνα με την οποία η Ημέρα της Μητέρας καθιερωνόταν ως εθνική εορτή τη δεύτερη Κυριακή του Μαΐου. Έκτοτε, πολλές χώρες, συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας, γιορτάζουν την Παγκόσμια Ημέρα της Μητέρας τη δεύτερη Κυριακή του Μαΐου (φέτος, 10 Μαΐου το 2020). Η Τζάρβις επέλεξε το λευκό γαρύφαλλο ως το λουλούδι-σύμβολο της Ημέρας της Μητέρας, επειδή «το λευκό του χρώμα συμβολίζει την αλήθεια, την αγνότητα και τη φιλευσπλαχνία της μητρικής αγάπης· το άρωμά του, τη μνήμη και τις προσευχές της»).
Διαβάζουμε το λογοτεχνικό κείμενο «Πώς γράφεται η λέξη μητέρα;», της Αγγελικής Βαρελά:
Μπορούν οι μαθητές να σκεφτούν 6 διαφορετικές λέξεις που ξεκινούν με τα 6 γράμματα της λέξης «μητέρα» και αποτυπώνουν αυτό που είναι η μητέρα γι’ αυτούς;
Στη συνέχεια, διαβάζουν το απόσπασμα του Πάολο Κοέλιο, «Η αγωνία ενός μικρού αγγέλου»:
Μια φορά και ένα καιρό ένα παιδί ήταν έτοιμο να γεννηθεί. Την προηγούμενη ημέρα ρώτησε το Θεό: «Μου λένε ότι θα με στείλεις αύριο στη γη. Φοβάμαι. Πώς θα μπορέσω να ζήσω εκεί; Είμαι μικρός και αβοήθητος». Και ο Θεός του απάντησε: «Μην ανησυχείς. Έχω φροντίσει για σένα. Μεταξύ πολλών Αγγέλων διάλεξα έναν και για σένα. Θα σε περιμένει στη γη και θα σε φροντίζει». Το παιδί επέμενε. «Ναι, αλλά εδώ στον παράδεισο δεν κάνω τίποτα άλλο από το να τραγουδάω και να γελάω κάθε μέρα! Μόνο αυτά χρειάζομαι για να είμαι ευτυχισμένος! Θα νοιώθω τόση ευτυχία στη γη;» Τότε ο Θεός του είπε: «Ο Άγγελος που έχω διαλέξει για σένα, ο Άγγελός σου, θα σου τραγουδάει όλη την ημέρα. Θα αισθάνεσαι την αγάπη του κι έτσι θα είσαι ευτυχισμένος». Και το παιδί ρώτησε: «Και πώς θα καταλαβαίνω τους ανθρώπους, όταν θα μιλούν, αφού δεν ξέρω τη γλώσσα τους;» «Αυτό είναι εύκολο», του είπε ο Θεός. «Ο Άγγελός σου θα σου λέει τα πιο όμορφα και γλυκά λόγια, που έχεις ακούσει ποτέ και με πολλή υπομονή και φροντίδα θα σε μάθει να μιλάς»! Και ύστερα το παιδί κοιτώντας το Θεό ρώτησε: «Και τι θα κάνω, όταν θα θέλω να μιλήσω σε σένα;» Ο Θεός χαμογέλασε στο παιδί και του είπε: «Ο Άγγελός σου θα σε μάθει πώς να προσεύχεσαι»! Και το παιδί είπε: «Έχω ακούσει ότι στη γη υπάρχουν και κάποιοι άνθρωποι, που είναι κακοί. Ποιος θα με προστατεύσει από τους κακούς;» Ο Θεός αγκάλιασε το παιδί και του είπε: «Ο Άγγελός σου θα σε υπερασπιστεί ακόμα και αν χρειαστεί να βάλει σε κίνδυνο την ζωή του». Λυπημένο το παιδί τον ρώτησε: «Ναι, αλλά πάντα θα είμαι λυπημένος, γιατί δε θα σε βλέπω πια». – «Ο Άγγελός σου θα σου μιλάει συνέχεια για μένα και θα σε διδάξει τον τρόπο που θα μπορέσεις να γυρίσεις πάλι σε μένα. Έτσι και αλλιώς δε θα σου λείψω ποτέ, αφού θα είμαι πάντα δίπλα σου». Τη συγκεκριμένη στιγμή επικρατούσε απόλυτη γαλήνη στον παράδεισο και οι μακρινές φωνές από τη γη είχαν ήδη ακουστεί. Το παιδί βιαστικά ρώτησε: «Θεέ μου αν πρέπει να φύγω τώρα πες μου το όνομα του Αγγέλου μου!» Και ο Θεός απάντησε: «Τον Άγγελό σου θα τον αναγνωρίσεις εύκολα. Άλλωστε θα είναι ο πρώτος που θα αντικρίσεις, φτάνοντας στη γη. Το όνομα του Αγγέλου σου δεν είναι τόσο σημαντικό… …θα την φωνάζεις απλά «μαμάκα»!
Ποιες αγωνίες έχει ο μικρός άγγελος και τι απαντήσεις παίρνει; Ποιο είναι το έργο μιας «μαμάκας»;
…και ένα απόσπασμα ακόμη: «Ο Θεός έπλασε τη μητέρα» του ίδιου συγγραφέα:
Ο Θεός κάλεσε τον πιο αγαπημένο Του άγγελο και του παρουσίασε ένα πρότυπο μητέρας. Στον άγγελο δεν άρεσε αυτό που είδε.
– Εργαστήκατε πολύ, Κύριε, δεν ξέρετε πλέον τι κάνετε, είπε ο άγγελος. Κοιτάξτε! Φιλί ειδικό, που θεραπεύει όλες τις αρρώστιες, έξι ζευγάρια χέρια για να μαγειρεύει, να πλένει, να σιδερώνει, να φροντίζει, να ελέγχει, να καθαρίζει. Δε θα δουλέψει!
– Το πρόβλημα δεν είναι τα χέρια, αντέτεινε ο Θεός. Είναι τα τρία ζευγάρια μάτια που χρειάστηκε να βάλω: ένα, για να βλέπει το παιδί της πίσω από κλειστές πόρτες και να το προστατεύει από ανοιχτά παράθυρα, ένα άλλο, για να το κοιτάζει με αυστηρότητα, όταν πρέπει να του μάθει κάτι ουσιώδες και το τρίτο, για να του δείχνει διαρκώς τρυφερότητα και αγάπη, όση δουλειά κι αν έχει εκείνη!
Ο άγγελος εξέτασε το πρότυπο της μητέρας πιο προσεκτικά.
– Κι αυτό τι είναι;
– Ένας μηχανισμός αυτοθεραπείας. Δε θα έχει χρόνο να αρρωσταίνει, θα πρέπει να ασχολείται με το σύζυγό της, με τα παιδιά, με το σπίτι.
– Νομίζω ότι πρέπει να ξεκουραστείτε λίγο, Κύριε, είπε ο άγγελος. Και να επιστρέψετε στο κλασικό πρότυπο με τα δύο χέρια, τα δύο μάτια, κ.λπ.
Ο Θεός συμφώνησε με τον άγγελο. Αφού ξεκουράστηκε, μεταμόρφωσε τη μητέρα σε κανονική γυναίκα. Εξομολογήθηκε όμως στον άγγελο:
– Χρειάστηκε να της δώσω μια τόσο δυνατή θέληση, ώστε να νομίζει ότι θα έχει έξι χέρια, τρία ζευγάρια μάτια και ικανότητα αυτοθεραπείας. Αλλιώς, δε θα καταφέρει να εκπληρώσει το καθήκον της.
Ο άγγελος την εξέτασε από κοντά. Κατά τη γνώμη του, αυτή τη φορά ο Θεός είχε επιτύχει. Ξαφνικά όμως πρόσεξε ένα λάθος:
– Αδειάζει. Αναρωτιέμαι, Κύριε, μήπως βάλατε ξανά υπερβολικά πολλά πράγματα σε αυτό το πρότυπο μητέρας.
– Δεν αδειάζει. Αυτό ονομάζεται δάκρυ.
– Και σε τι χρησιμεύει;
– Για να δείχνει χαρά, λύπη, απογοήτευση, πόνο, θυμό, ενθουσιασμό.
– Κύριε, είστε μεγαλοφυΐα! αναφώνησε ο άγγελος. Ακριβώς αυτό ήταν που έλειπε, για να συμπληρωθεί το πρότυπο.
Ο Θεός πρόσθεσε με ύφος μελαγχολικό:
– Δεν το έβαλα εγώ. Όταν συναρμολόγησα όλα τα μέρη, το δάκρυ εμφανίστηκε από μόνο του.
Ο άγγελος συγχάρηκε πάλι τον Παντοδύναμο κι έτσι δημιουργήθηκαν οι μητέρες.
Ο Παντελής Θαλασσινός διηγείται μια ιστορία στο ακόλουθο βίντεο:
Ζητούμε από τους μαθητές να την μετατρέψουν σε πεζό λόγο συνοπτικά αφού ακούσουν το τραγούδι και να την εικονογραφήσουν. Η ιστορία περιγράφει μια υπερβολή, παρόλα αυτά, ποιο είναι το μήνυμά της;
Μοιάζουν οι μητέρες αυτής της γης; Ζητούμε από τους μαθητές να δουν κάποιες φωτογραφίες:
http://rcel.enl.uoa.gr/files/peap/B_class/E_cycle/B_E07_C01.jpg
Τι κάνουν σε αυτές τις φωτογραφίες οι μητέρες για τα παιδιά τους; Σε ποια χώρα νομίζουν ότι ζουν οι πρωταγωνιστές; Τι κάνει η δική τους μητέρα γι’ αυτά;
Μπορούμε να προτείνουμε στους μαθητές μας κάποιες κατασκευές/δώρα για τη μητέρα τους:
https://gr.pinterest.com/popiit/mothers-day-printables/
https://taniamanesi-kourou.blogspot.com/2014/04/11-2014-55.html
Ακόμη, μπορούν να βρουν πίνακες ζωγραφικής με θέμα τη μητέρα:
https://pappanna.wordpress.com/2013/05/11/%ce%b7-%ce%bc%ce%b7%cf%84%cf%81%cf%8c%cf%84%ce%b7%cf%84%ce%b1-%cf%83%cf%84%ce%b7-%ce%bd%ce%b5%ce%bf%ce%b5%ce%bb%ce%bb%ce%b7%ce%bd%ce%b9%ce%ba%ce%ae-%cf%84%ce%ad%cf%87%ce%bd%ce%b7/ (Η μητρότητα στη Νεοελληνική Τέχνη), να επιλέξουν έναν και να τον σχολιάσουν (πρόσωπα που απεικονίζονται, χρώματα, αντικείμενα, σκιές, στάση σώματος και εκφράσεις προσώπου, συναισθηματικός κόσμος κλπ) ή να αποτυπώσουν τη μητρότητα σε έναν δικό τους πίνακα.
Τα μικρότερα παιδιά, μπορούν να διαβάσουν το ποίημα του Παπαδιαμάντη «Προς τη μητέρα μου (γραμμένο πίσω από ένα γράμμα του, το 1874) και να αποτυπώσουν σε εικόνες τους στίχους του:
Μάνα μου,
εγώ είμαι τ’ άμοιρο
το σκοτεινό τρυγόνι
όπου το δέρνει ο άνεμος
βροχή που το πληγώνει.
Το δόλιο
όπου κι αν στραφεί
απ’ όπου κι αν περάσει
δε βρίσκει πέτρα να σταθεί
κλωνάρι να πλαγιάσει.
Εγώ βαρκούλα μοναχή
βαρκούλα αποδαρμένη
μέσα σε πέλαγο ανοιχτό
σε θάλασσα αφρισμένη.
Παλεύω με τα κύματα
χωρίς πανί, τιμόνι
κι άλλη δεν έχω άγκυρα
πλην την ευχή σου μόνη. (που μπορούν να το ακούσουν και μελοποιημένο εδώ: https://www.youtube.com/watch?time_continue=5&v=Kj1YTr39N1Y&feature=emb_logo)
Μια όμορφη συλλογή με τραγούδια για τη μητέρα υπάρχει εδώ:
Κλείνοντας μπορούμε να διασκεδάσουμε βλέποντας το βίντεο της κρητικής μάνας:
Προτάσεις εξ αποστάσεως 83 – Καβάφης
Στις 29 Απριλίου (πριν λίγες δηλαδή μέρες) συμπληρώθηκαν εκατόν πενήντα επτά χρόνια από τη γέννηση και 87 χρόνια από τον θάνατο του Κωνσταντίνου Καβάφη, του μεγάλου Έλληνα ποιητή. Η δράση είναι αφιερωμένη σε αυτόν και στο έργο του.
Ξεκινούμε ζητώντας από τους μαθητές μας να δουν μια μαθητική ταινία μικρού μήκους (Όσο μπορείς)
https://www.youtube.com/watch?v=bln98NpCLQA
Και να απαντήσουν στα ακόλουθα ερωτήματα:
-ποιος είναι ο πρωταγωνιστής της ταινίας;
-ποιο είναι το πρόβλημά του;
-πού συμβαίνουν τα γεγονότα που διαδραματίζονται στην ταινία;
-πώς αντιδρούν οι υπόλοιποι μαθητές;
Με αφορμή την ταινία, οι μαθητές διαβάζουν το ποίημα «Όσο μπορείς» του Καβάφη:
http://ebooks.edu.gr/modules/ebook/show.php/DSGYM-C113/351/2367,9007/ (Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, Γ΄ Γυμνασίου)
-διαβάζοντας το ποίημα, δημιουργούνται εικόνες στο μυαλό τους; Αν ναι, μπορούν να τις ζωγραφίσουν
-τι πρέπει να προσπαθήσει να κάνει ο άνθρωπος «όσο μπορεί» σύμφωνα με τον ποιητή; Μπορούν να σκεφτούν οι μαθητές παραδείγματα από τη σύγχρονη ζωή; (π.χ. από τα social media)
-στο ποίημα υπάρχουν τρεις μετοχές. Καλούμε τους μαθητές να τις βρουν και να εξηγήσουν τι περιγράφει με αυτές ο ποιητής
-πότε η ζωή μας γίνεται «ξένη» και «φορτική»;
-γιατί ο ποιητής τονίζει τη φράση «όσο μπορείς»; Τι εννοεί;
Ο Ρένος Αποστολίδης είπε για το «Όσο μπορείς»: «“Θα συνιστούσα αυτό το ποίημα να το μάθουν απόξω, όσο γίνεται περισσότεροι άνθρωποι, και να το ξαναδιαβάζουν, να το ξαναλένε στον εαυτό τους, όπως, να πούμε, είναι κάτι τέτοια ποιήματα – ξέρω γω – σαν το “Αν μπορείς” του Κίπλινγκ, έτσι … Αυτό… να το μάθουν απόξω και να το λένε. Λέγεται Όσο μπορείς. Προσέχετε τι λέει; Και σκεφτείτε τη ζωή μας, τη δικιά μας, τη ζωή των κοινωνιών των συγχρόνων, τη ζωή των εκδηλώσεων… Όλοι πολλοί μαζί… στέκουν όρθιοι, λένε λόγια… τούτο… κείνο… τάχα αγαπιούνται… φιλιούνται — φιλάν τον αέρα, δεξιά κι αριστερά απ’ τα μάγουλα ο καθένας, κανένας δε φιλάει πράγματι τα μάγουλα, κανένας δε φιλάει πράγματι το στόμα, κανένας δεν επιθυμεί πράγματι όσο λέει πως επιθυμεί τον άλλο, “Α!…τι ωραία που σε είδα!…” Αυτή είναι η πολλή συνάφεια του κόσμου, οι πολλές κινήσεις κι ομιλίες, κι όλη αυτή η ψευτιά, το θέατρο… – η οποία, λέει, εξευτελίζει τη ζωή… την εκθέτει… στην καθημερινήν ανοησία των σχέσεων και των συναναστροφών».
(για τους εκπαιδευτικούς: 1η Στροφή: Ο ποιητής θεωρεί ότι η συνεχής επαφή με πολλούς και διάφορους ανθρώπους, οι οποίοι δεν έχουν πάντοτε το χαρακτήρα και το ήθος που θα έπρεπε, λειτουργεί αρνητικά και για εμάς τους ίδιους. Η διαρκής συναναστροφή με άλλους ανθρώπους, χωρίς η επιλογή τους να έχει γίνει με προσοχή, οδηγεί τον άνθρωπο στην απώλεια της προσωπικής του ταυτότητας, όλων των στοιχείων που συνθέτουν τη μοναδικότητά του και εν τέλει στην απώλεια της αξιοπρέπειάς του. Οι άνθρωποι που εντελώς άκριτα συναναστρέφονται διαρκώς με πολλούς ανθρώπους, στην πορεία χάνουν την επαφή με τον ίδιο τους τον εαυτό, παραμελούν τον αγώνα που χρειάζεται για να χτίσει κανείς την ιδιαίτερη προσωπικότητά του και καταλήγουν να γίνονται ένα με το πλήθος. Για τον ποιητή αυτός ο αβασάνιστος συγχρωτισμός αποτελεί σημαντικό πλήγμα, καθώς ο άνθρωπος χάνει έτσι την αξιοπρέπειά του και φυσικά τη μοναδικότητά του. Ο άνθρωπος που αφήνεται να γίνει ένα με τη μάζα και δεν εργάζεται για τη διαφύλαξη της προσωπικότητάς του, εξευτελίζει ουσιαστικά τη ζωή του, καθώς χάνει αυτό που τον κάνει ξεχωριστό και ιδιαίτερο, χάνει την ατομικότητά του. Ιδιαίτερη σημασία έχει η πρόταση: όσο μπορείς, η οποία αποτελεί και τον τίτλο του ποιήματος. Ο ποιητής αντιλαμβάνεται ότι δεν είναι πάντοτε εφικτό για έναν άνθρωπο να επιλέγει τα άτομα με τα οποία συναναστρέφεται και να αποφεύγει τις ανούσιες παρέες. Γι’ αυτό και ο ποιητής, από τον τίτλο κιόλας του ποιήματος, συμβουλεύει τον αναγνώστη του, να αποφεύγει τις περιττές συναναστροφές όσο μπορεί. 2η Στροφή: Ο ποιητής και στη δεύτερη στροφή παραθέτει τις συμβουλές του σχετικά με την αξία που έχει η διαφύλαξη της ατομικότητας, καθώς αν κάποιος βρίσκεται σε διαρκή κίνηση από τη μία παρέα στην άλλη κι από τη μία κοινωνική εκδήλωσή στην άλλη, και εκθέτει τον εαυτό του στις ανοησίες και τις ανούσιες κουβέντες κάθε ανθρώπου, τελικά κινδυνεύει να αλλοτριωθεί. Ο άνθρωπος κινδυνεύει να χάσει βασικά στοιχεία της ατομικότητάς του, σε σημείο που να αισθάνεται πλέον ότι έχει αποξενωθεί από τον ίδιο του τον εαυτό και πως τελικά έχει ξεπέσει σε σχέση με το πώς ήταν παλιότερα ή με το πώς θα ήθελε να είναι. Ο άνθρωπος, δηλαδή, που δεν αφιερώνει χρόνο στον εαυτό του και στο χτίσιμο της προσωπικότητάς του, καταλήγει να εξαρτάται από τη γνώμη των άλλων και αδυνατεί να κατανοήσει πώς η ιδιαίτερη αξία του εντοπίζεται εν τέλει στη μοναδικότητά του. Ένας άνθρωπος που επιχειρεί να ταιριάξει με άλλους ανθρώπους και προσπαθεί να ενταχθεί στις παρέες τους με το να γίνει ίδιος μ’ αυτούς, καταλήγει τελικά να γίνεται ένα με τη μάζα και να χάνει τον εαυτό του. Πηγή: https://latistor.blogspot.com/2010/09/blog-post_16.html)
Ακούστε δύο αφηγήσεις του ποιήματος:
http://www.snhell.gr/lections/content.asp?id=53&author_id=60&page=anthology
&
https://www.youtube.com/watch?v=hjutm5fSDVM
αλλά και το ποίημα μελοποιημένο:
https://www.youtube.com/watch?v=O-BZ4o3rnyg
ή και εδώ
Οι μαθητές μπορούν να ηχογραφήσουν και να μας στείλουν τη δική τους απαγγελία για το συγκεκριμένο ποίημα (και όσοι μπορούν να την επενδύσουν με μουσική της επιλογής τους). Η ηχογράφηση μπορεί να γίνει με ένα απλό κινητό τηλέφωνο.
Τι γνωρίζουν οι μαθητές για τον Κωνσταντίνο Καβάφη; Διαβάζουν τη βιογραφία του (http://www.snhell.gr/archive/bio.asp?id=1) και ξεχωρίζουν ό,τι τους εντυπωσίασε.
Μπορούν επίσης να κατεβάσουν στον υπολογιστή τους τη γραμματοσειρά του Κ. Καβάφη:
https://www.onassis.org/initiatives/cavafy-archive/cavafy-script και να γράψουν με αυτή τις εργασίες της δραστηριότητας
Ακόμη τους προτρέπουμε να επισκεφτούν το ψηφιακό αρχείο Καβάφη
https://cavafy.onassis.org/el/ και να αναζητήσουν σε αυτό:
-την έκδοση στην οποία περιλαμβάνοντας το ποίημα «Όσο μπορείς» (πληκτρολογώντας τον τίτλο του ποιήματος στην «Αναζήτηση» της αρχικής σελίδας)
-φωτογραφίες (να επιλέξουν από την αρχική σελίδα τη φωτογραφία του ποιητή που κάθεται σε καναπέ στο σαλόνι του σπιτιού του και να δουν και άλλες φωτογραφίες που συνδέονται με τη ζωή του: https://cavafy.onassis.org/el/object/tyzk-2y47-da7m/. Να επιλέξουν μία από αυτές και να τη σχολιάσουν.)
-χειρόγραφα του ποιητή (προτείνουμε στους μαθητές να διαβάσουν μια επιστολή που έστειλε το 1928 ο Καβάφης: https://cavafy.onassis.org/el/object/xqgp-y3hc-t789/. Σε ποιον στέλνει την επιστολή; Με ποιον σκοπό; Τι πληροφορίες δίνει στον αποδέκτη της επιστολής; Τι του ζητάει; Τι μπορούμε να συμπεράνουμε για τη ζωή στην Αλεξάνδρεια και τους Έλληνες της Αιγύπτου;)
Κλείνοντας, οι μαθητές μπορούν να βρουν:
-ζωγραφικά πορτρέτα του Κ. Καβάφη (για να τους βοηθήσουμε: του Ν. Εγγονόπουλου/1948, της Θάλειας Φλώρας Καραββία /1926, του Κωνσταντίνου Μαλέα/1923, του Παναγιώτη Τέτση, του Νίκου Χατζηκυριάκου – Γκίκα, του Μίκη Ματσάκη/1932). Οι μαθητές μπορούν να διαλέξουν αυτό που τους αρέσει, να σχολιάσουν τον τρόπο με τον οποίο απεικονίζεται ο ποιητής ή να κάνουν το δικό τους ζωγραφικό πορτρέτο.
-το διαβατήριό του (ποιο επάγγελμα δηλώνει;) https://www.ogdoo.gr/erevna/rakosyllektika/to-diavatirio-tou-kavafi-me-tis-lathos-imerominies-gennisis
-να περιηγηθούν στο σπίτι του στην Αλεξάνδρεια
-να βρουν πίνακες ζωγραφικής που οι δημιουργοί τους εμπνεύστηκαν από ένα ποίημα του Καβάφη (για να τους βοηθήσουμε: «Ωραία λουλούδια και άσπρα που ταίριαζαν πολύ» , το 1964 του Γιάννη Τσαρούχη, «Κεριά» του Αλέξου Φασιανού, «Ιθάκη» του Κωνσταντίνου Ξενάκη). Οι μαθητές μπορούν να δουν τους πίνακες, να διαβάσουν το αντίστοιχο ποίημα του Καβάφη και να τους σχολιάσουν. Σημ: αυτό θα μπορούσε να είναι από μόνο του μια δραστηριότητα)
-να διαβάσουν και άλλα ποιήματά του
http://cavafis.compupress.gr/index3.htm
Στη συνέχεια, να επιλέξουν από 4 ή 5 ποιήματα ένα δίστιχο και να τα ενώσουν φτιάχνοντας ένα καινούργιο ποίημα. Αν χρειάζεται, ανάμεσα σε δύο δίστιχα του Καβάφη μπορούν να βάλουν έναν δικό τους στίχο για να γίνει πιο εύκολο το «πάντρεμα».
Μπορούμε να δημιουργήσουμε ομάδες μαθητών που θα φτιάξουν ένα καινούργιο ποίημα. Στέλνουμε στον 1ο μαθητή της ομάδας ένα δίστιχο του Καβάφη και του ζητούμε να προσθέσει ένα δικό του δίστιχο ή έναν στίχο. Εκείνος στη συνέχεια, προωθεί το υλικό στον 2ο μαθητή που κάνει τη δική του προσθήκη κοκ.
Προτάσεις εξ αποστάσεως 82 – Αντετοκούμπο
Στη σημερινή δράση θα «ταξιδέψουμε» με τους μαθητές μας στη ζωή και τον κόσμο των αδελφών Αντετοκούμπο!
Ζητούμε από τους μαθητές να παρακολουθήσουν μια συνέντευξη του Γιάννη και του Θανάση στο πλαίσιο δράσεων του Ιδρύματος Ωνάση:
https://www.onassis.org/video/giannis-thanasis-antetokounmpo-onassis-stegi
Τους ζητούμε να απαντήσουν σε κάποιες ερωτήσεις:
-τι έμαθαν για τα δύο αδέλφια που δε γνώριζαν;
-τι τους έκανε περισσότερο εντύπωση από όσα άκουσαν;
-με ποια επίθετα θα τους χαρακτήριζαν; Θα μπορούσαν να περιγράψουν με λίγα λόγια τον καθένα;
Οι μαθητές γνωρίζουν τα τελευταία χρόνια πολλά για τη ζωή και την αθλητική τους διαδρομή και ιδιαίτερα γι’ αυτή του Γιάννη Αντετοκούμπο. Μπορούν να κάνουν μια έρευνα στο διαδίκτυο και να φτιάξουν μια πολυμεσική παρουσίαση για τη ζωή του. Τους ζητούμε να εστιάσουν σε μια σειρά από ειδήσεις:
Α. https://www.youtube.com/watch?v=fU5CFMQJYe0 (Ο Γιάννης τραγουδάει τον εθνικό ύμνο με Έλληνες οπαδούς)
Β. https://www.youtube.com/watch?v=ws7bnNgtoSI (“We are all bros” & “Ευχαριστώ όσους αμφισβήτησαν την ελληνικότητά μου»)
Γ. https://www.youtube.com/watch?v=LeRYd8Fowis (βράβευση NBA 2019)
Δ. https://www.youtube.com/watch?v=np_cOvf5XNY (ο πρώην πρόεδρος Ομπάμα συνομιλεί με τον Γιάννη και άλλους αθλητές)
Ε. https://www.youtube.com/watch?v=ZoSk4k49Ts8 (κατασκευή γηπέδου στο Μάτι)
Στ. https://www.youtube.com/watch?v=xLQasrBB-eA (με μικρή θαυμάστριά του)
Ζ. https://www.youtube.com/watch?v=X3XMh6kUqxQ (για τα παιδικά του χρόνια και το παιδί του)
Η. https://www.youtube.com/watch?v=eoQqTEaZjlY («ένας άνθρωπος στο κατηχητικό μου είπε…»)
Να επιλέξουν μία από αυτές και να σχολιάσουν την προσωπικότητα του Γιάννη εστιάζοντας σε θέματα αρχών, αξιών ή συμπεριφορών. Μπορούν επίσης να εκφραστούν δημιουργικά ζωγραφίζοντας τον Γιάννη μετά από όσα έμαθαν γι’ αυτόν ή γράφοντας μια υποθετική επιστολή προς τον Γιάννη, εκφράζοντας τις σκέψεις τους για αυτόν.
Οι μαθητές μπορούν να διασκεδάσουν:
-με ένα βίντεο animation με το οποίο η FIBA τον υποδέχτηκε στην Κίνα:
https://www.youtube.com/watch?time_continue=15&v=-4-UzozWvEs&feature=emb_logo
-με ένα …κινέζικο τραγούδι για τον Γιάννη:
-με τα καλύτερα καρφώματα του Γιάννη
Προτάσεις εξ αποστάσεως 81 – Ο Μακόφα (καλαβρέζικα)
Με αφορμή ένα παραμύθι, οι μαθητές γνωρίζουν την Καλαβρία της Κάτω Ιταλίας
Είναι σημαντικό να υπάρχει έγκαιρη προετοιμασία για τη δράση καθώς το παραμύθι θα ακουστεί την Τρίτη 5 Μαΐου από τη συχνότητα του European School Radio.
Λέμε στους μαθητές μας να επισκεφτούν την ιστοσελίδα του European School Radio και να ακούσουν μια ραδιοφωνική μετάδοση που θα γίνει την Τρίτη 5 Μαΐου και ώρα 18.00 μ.μ.
http://europeanschoolradio.eu/player.php
Θέλουμε από αυτούς να ακούσουν την εκπομπή ώστε την επόμενη μέρα να κάνουν κάποιες δράσεις.
-Ποιο παραμύθι άκουσαν τα παιδιά; (για τους εκπαιδευτικούς: τη μαγευτική ιστορία του Μακόφα, ενός παραμυθιού από την Καλαβρία. Είναι μια συγκινητική ιστορία αγάπης ενός άσχημου βοσκού, που προσπαθεί να κάνει μια πανέμορφη κοπέλα να τον αγαπήσει, παίζοντας μουσική με την γκάιντά του κάτω από το παράθυρό της)
-Ποιος την αφηγήθηκε (ο συγγραφέας του παραμυθιού Παντελής Ζούρας)
-Ποιο είναι το «δίδαγμα»/μήνυμα του παραμυθιού;
-Τι τους άρεσε σε αυτό;
-Τους προτρέπουμε να εικονογραφήσουν μια σκηνή του
Γνωρίζουν οι μαθητές πού είναι η Καλαβρία; Τους ζητούμε να την εντοπίσουν στον χάρτη (με τη βοήθεια π.χ. του Google Earth) και να συγκεντρώσουν πληροφορίες για την περιοχή. Οι μεγαλύτεροι μαθητές μπορούν να προετοιμάσουν μια πολυμεσική παρουσίαση. Ζητούμενο είναι να εστιάσουν στον Ελληνισμό της Καλαβρίας και της Κάτω Ιταλίας (για τους εκπαιδευτικούς: «στη χερσόνησο Απουλία σώζονταν κατά τον 15ον αιώνα 20 ελληνόφωνα χωριά. Στα 1820 μαρτυρούνται μόλις 14 και σήμερα μόνον 8: Καλημέρα, Καστρινιάνο, Κοριλιάνο, Τσολλίνο, Σολέτο, Στερνάτια, Μαρτινιάνο, Μελπινιάνο. Στη χερσόνησο Καλαβρία στα 1720 αναφέρονται πάρα πολλά χωριά ελληνόγλωσσα, στα 1820 μόλις 14 και σήμερα μόνον 6: Ροκαφόρτε, Αμεντόλεα, Ροχούδι, Κοντοφούρι, Μπόβα, και Μπόβα Μαρίνα)
-Τι έμαθαν από τη ραδιοφωνική εκπομπή για την Καλαβρία και την πλούσια μουσική παράδοση στην Κάτω Ιταλία;
Η διάλεκτος της περιοχής ονομάζεται «καλαβρέζικα» (ή grecanico στα ιταλικά) και είναι εύκολο να γίνουν κατανοητά από τα παιδιά. «Παίζουμε» με ένα ποίημα. Το δίνουμε στους μαθητές στα Καλαβρέζικα:
E glossa ti mas pai
San mbropalèa alizza
Fse chronu fortomeni,
Mia fforà ndimeni
Ma fronza mali pivnì
Pu ìddhie ja ti nnifta
Riparo ‘u pikulai
Ce ascio stin ora fai
…και τους ζητούμε να το ξαναγράψουν με ελληνικούς χαρακτήρες:
Ε γλώσσα τι μας πάει
Σαν μπροπαλέα αλίτσα
Φσε χρόνου φορτωμένη,
Μία φορά ντυμένη
Μα φρόντσα μάλη πυβνή
Που ίδδιε για τη νύφτα
Ριπάρο ‘ου πικουλάι
Τσαι άσιο στην ώρα φάι
…και τώρα να προσπαθήσουν να το ερμηνεύσουν:
Η γλώσσα που χάνεται
Σαν αιωνόβια βελανιδιά
Από χρόνια φορτωμένη,
Μια φορά ντυμένη
Με μεγάλο πυκνό φύλλωμα
Που δώριζε για την νύχτα
Καταφύγιο στο πουλάκι
Και σκιά την ώρα του γεύματος
Τι διαπιστώνουν;
Οι μαθητές μπορούν να ακούσουν τραγούδια στα καλαβρέζικα:
https://www.youtube.com/watch?v=614zrS6msHA («Άντρα μου πάει», Μαρινέλα)
ή οδηγίες για την πανδημία στα καλαβρέζικα:
(μπορούν να διασκεδάσουν προσπαθώντας να μεταφράσουν το μήνυμα των κατοίκων της περιοχής για την πανδημία: «Na accheroete ton apriddi me to kalòn podi, pose ekamame emise: choregguonda…. sto spiti! Che possiate cominciare questo mese di aprile cu lu bonu pedi, come abbiamo fatto noi: ballando…. in casa! Ringraziamo tutti coloro che in queste settimane tra chiamate, video e videochiamate si sono divertiti con noi a costruire questo video! E non pensate che sia finita qui, altre sorprese e tante risate in arrivo!» (για τους εκπαιδευτικούς: «Μακάρι να ξεκινήσετε αυτόν τον μήνα Απρίλιο. Να είστε καλά παιδιά, όπως εμείς: χορεύοντας…. στο σπίτι! Ευχαριστούμε όλους όσους αυτές τις εβδομάδες μεταξύ κλήσεων, βίντεο και βιντεοκλήσεων διασκέδασαν με εμάς χτίζοντας αυτό το βίντεο! Και μην νομίζετε ότι θα μείνουμε σ΄ αυτό. Έρχονται περισσότερες εκπλήξεις και πολλά γέλια! Δείτε το, στη διεύθυνση που ακολουθεί. Αξίζει!»).
…αλλά και εδώ
Τέλος, κλείνοντας, μπορούν να προσπαθήσουν να γράψουν …μία φράση στα καλαβρέζικα. Ουσιαστικά, θα γράψουν μια πρότασή τους στα ελληνικά και θα προσπαθήσουν να κάνουν μικρές αλλαγές. Καθώς δεν είναι ζητούμενο να κάνουμε μάθημα … γλωσσολογίας, δίνουμε λίγες οδηγίες στα παιδιά και τους αφήνουμε να διασκεδάσουν:
-τροπή του «κ» σε «τα»
-σίγηση του τελικού «ς» (αντρα αντί άντρας)
-τροπή του «θ» σε «τα» (τέλω αντί για θέλω)
-αποβολή του «τα» στην αρχή των άρθρων (ο αντί το)
-σίγηση των συμφώνων β, γ, δ, σ, τ, ανάμεσα σε δύο φωνήεντα (π.χ. σημάι αντί σημάδι)
-(Ενεστώτας) είμ-μαι, είσαι, έναι, είμ-μεστα, είστε, έναι, (Παρατατικός) ήμ-μο(ν), ήσ-σο, ήτο(ν), ήμ-μεστα, ήστε, ήσ-σα
Προτάσεις εξ αποστάσεως 80 – Τηλεοπτικές προτάσεις
Ακολουθεί το πρόγραμμα της ΕΡΤ2 (Μαθαίνουμε στο σπίτι) και επισυνάπτονται οι τηλεοπτικές προτάσεις της τρέχουσας εβδομάδας:
Δευτέρα 4/5/2020
– ΓΛΩΣΣΑ Α΄: Άλφα-Βήτα με λεξιλόγιο νοηματικής (Εκπαιδευτικός: Δημήτριος Τσαφάς)
– ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Α΄- Γ’: Κατασκευή Κουκλοθέατρου – 1ο μέρος (Εκπαιδευτικός: Ηλέκτρα Μήτσουρα)
– ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟ Γ’ – Δ’: Η ελιά (Εκπαιδευτικός: Σοφία Παναγιωτοπούλου)
– ΑΓΓΛΙΚΑ Δ’ – ΣΤ΄: Διδακτικοί μύθοι 2 (Εκπαιδευτικός: Ζάφη Μάνδαλη)
– ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Δ’ – ΣΤ’: Η θέση μου στο επίπεδο – Συντεταγμένες (Εκπαιδευτικός: Φωτεινή Παπανικολάου)
– ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ΄: Προβλήματα με εξισώσεις (Εκπαιδευτικός: Μαρία Δημακοπούλου)
Τρίτη 5/5/2020
– ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Α΄-Γ΄: Κατασκευή Κουκλοθέατρου 2ο μέρος (Εκπαιδευτικός: Ηλέκτρα Μήτσουρα)
– ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Α’ – Β΄: Η απόδραση των γραμμάτων (Εκπαιδευτικός: Ερατώ Παλαιολόγου)
– ΓΛΩΣΣΑ Ε’ – ΣΤ΄: Από την πρόταση στο κείμενο-Μέρος Α’ (Εκπαιδευτικός: Χριστίνα Κουτούβελα)
– ΓΑΛΛΙΚΑ Ε’ – ΣΤ΄: Συστηνόμαστε στα γαλλικά (Εκπαιδευτικός: Χριστίνα Βενάρδου)
– ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΣΤ΄: Το σχήμα και οι κινήσεις της γης (Εκπαιδευτικός: Μαριάννα Μυρσιάδη)
– ΦΥΣΙΚΗ ΣΤ΄: Φως και Χρώματα (Εκπαιδευτικός: Ράνια Γκικοπούλου)
Τετάρτη 6/5/2020
– ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Α΄- Γ΄: Κατασκευή Κουκλοθέατρου 3ο μέρος (Εκπαιδευτικός: Ηλέκτρα Μήτσουρα)
– ΜΟΥΣΙΚΗ Γ’ – Δ΄: Κατασκευή μουσικού οργάνου-ρυθμός (Εκπαιδευτικός: Γιώργος Σιτώτης)
– ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Ε΄: Διάταξη δεκαδικών Αριθμών, Αξία θέσης ψηφίου (Εκπαιδευτικός: Ειρήνη Πιπερίδου)
– ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Ε΄- ΣΤ΄: Αερόβια ικανότητα στο σπίτι (Εκπαιδευτικός: Χρυσούλα Νάκη)
– ΓΛΩΣΣΑ Ε΄- ΣΤ΄: Από την πρόταση στο κείμενο-Μέρος Β'(Εκπαιδευτικός: Χριστίνα Κουτούβελα)
– ΦΥΣΙΚΗ ΣΤ΄: Τρόποι διάδωσης της θερμότητας (Εκπαιδευτικός: Ράνια Γκικοπούλου)
Πέμπτη 7/5/2020
– ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Α’ – Γ΄: Κατασκευή Κουκλοθέατρου 4ο μέρος (Εκπαιδευτικός: Ηλέκτρα Μήτσουρα)
– ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Α’ – Β΄: Οι λέξεις χορεύουν στο σαλόνι (Εκπαιδευτικός: Ερατώ Παλαιολόγου)
– ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΟ Β΄: Μαθαίνω την ώρα (Εκπαιδευτικός: Δήμητρα Καρατζογιάννη)
– ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Δ’ – ΣΤ΄: Πολλαπλασιασμός – Διαίρεση (10,100,1000) (Εκπαιδευτικός: Ιωάννα Χριστολουκά)
– ΓΛΩΣΣΑ Δ’- ΣΤ΄: Είδη αντωνυμιών (Εκπαιδευτικός: Ρενάτα Ζαφείρη)
– ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΣΤ΄: Γεωγραφικές συντεταγμένες (Εκπαιδευτικός: Μαριάννα Μυρσιάδη)
Παρασκευή 8/5/2020
– ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ Α’ – Γ’: Παίζουμε Κινηματογράφο (Εκπαιδευτικός: Γιάννα Δεληγιάννη)
– ΜΟΥΣΙΚΗ Α’ – Δ’: Θεωρία Μουσικής (Γραφή: ΚΛΕΙΔΙΑ-ΝΟΤΕΣ) (Εκπαιδευτικός: Πόλυ Νικολοπούλου)
– ΦΥΣΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Γ’ – Δ΄: Κινώ το σώμα με ρυθμό και φαντασία (Εκπαιδευτικός: Κατερίνα Νικολαΐδου)
– ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΑΓΩΓΗ Γ’ – Δ’ : Θέατρο σκιών – Καραγκιόζης (Εκπαιδευτικός: Μάρω Λιάτσου)
– ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Δ’- ΣΤ΄: Εισαγωγή στην αναγωγή στη μονάδα (Εκπαιδευτικός: Ιωάννα Χριστολουκά)
– ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΣΤ΄: Ατμόσφαιρα – φαινόμενο θερμοκηπίου (Εκπαιδευτικός: Γιώτα Ασημακοπούλου)
Προτάσεις εξ αποστάσεως 79 – Άννα Φρανκ
Καθώς όλοι μας περνάμε από το «μένουμε σπίτι» στο «μένουμε ασφαλείς», είναι σημαντικό να θυμόμαστε τις ιδιαίτερες συνθήκες που βιώσαμε όλοι τις τελευταίες εβδομάδες λόγω των απαραίτητων περιορισμών. Είναι ευκαιρία να αναλογιστούμε ότι υπάρχουν και περιπτώσεις εγκλεισμών πολύ δυσκολότερων και χειρότερων και έναν τέτοιο εγκλεισμό θα θυμίσουμε στους μαθητές μας. Σήμερα θα εστιάσουμε στην ιστορία της Άννας Φρανκ, που όλοι οι μαθητές της γης γνωρίζουν.
Ρωτούμε τους μαθητές μας αν έχουν υπόψη τους περιπτώσεις ανθρώπων ή ομάδων που χρειάστηκε να κρυφτούν για να σωθούν από κάποιον κίνδυνο ή κάποια απειλή ή υποχρεώθηκαν σε εγκλεισμό. Συγκεντρώνουμε τις απαντήσεις τους (ίσως κάποιοι μας μιλήσουν για βιώματα παππούδων ή γιαγιάδων τους που χρειάστηκε να κρυφτούν για να σωθούν από τους Γερμανούς, του Βουλγάρους κλπ. Πιθανόν κάποιοι μαθητές να θυμηθούν την πολιορκία του Μεσολογγίου ή άλλα γεγονότα από την ιστορία που τους θυμίζουν εγκλεισμό).
Τους ζητούμε στη συνέχεια να διαβάσουν το απόσπασμα «Από το ημερολόγιο της Άννας Φρανκ» (Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Β΄ Γυμνασίου)
http://ebooks.edu.gr/modules/ebook/show.php/DSGL105/229/1685,5378/
…και να απαντήσουν σε ένα από τα ερωτήματα που διατυπώνονται στο τέλος.
Γνωρίζουν ποια ήταν η Άννα Φρανκ; Οι μαθητές κάνουν μια έρευνα στο διαδίκτυο και ετοιμάζουν μια πολυμεσική παρουσίαση για τη ζωή της. Εναλλακτικά, χρησιμοποιώντας το σχετικό λήμμα της Βικιπαίδειας
(https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%86%CE%BD%CE%BD%CE%B1_%CE%A6%CF%81%CE%B1%CE%BD%CE%BA) οι μαθητές μπορούν να φτιάξουν έναν χρονολογικό πίνακα, μια χρονογραμμή με τα σημαντικότερα γεγονότα της ζωής της.
Τι ομοιότητες και τι διαφορές είχε ο δικός μας «εγκλεισμός» με αυτόν της Άννας Φρανκ; Καταγράφουμε μια λίστα. Πώς αισθανόμασταν όλο αυτό το χρονικό διάστημα που μείναμε στα σπίτια μας ή βγήκαμε ελάχιστα από αυτά; Πώς αισθανόταν η Άννα Φρανκ τα δύο χρόνια που ήταν αναγκασμένη να ζει σε μία μικρή σοφίτα;
Θυμόμαστε τις μέρες των περιορισμών στο σπίτι και γράφουμε μια ημέρα από το δικό μας ημερολόγιο. Επιλέγουμε μια ημέρα που συνέβη κάτι σημαντικό ή αισθανθήκαμε υπέροχα ή άσχημα για κάτι.
Οι μαθητές μπορούν να περιηγηθούν στη σοφίτα της Άννας Φρανκ:
https://www.annefrank.org/en/anne-frank/secret-annex/landing/
Τι τους έκανε εντύπωση από αυτή την περιήγηση;
Οι μεγαλύτεροι μαθητές μπορούν να θυμηθούν το ιστορικό πλαίσιο της εποχής του εγκλεισμού της Άννας Φρανκ. Για τον σκοπό αυτό μπορούν να χρησιμοποιήσουν:
-τα σχολικά εγχειρίδια της ιστορίας
-τo κεφάλαιο της τοπικής ιστορίας που έχει σχέση με την Κατοχή
http://localhistoryserres.sites.sch.gr/index.php/20os-aionas-a/i-periodos-tis-katoxis
Γνωρίζουν αν ζούσαν Εβραίοι στην ευρύτερη περιοχή των Σερρών; Στο άρθρο που είναι αναρτημένο στη Δημόσια Βιβλιοθήκη Σερρών (https://serrelib.gr/el/serraiko-apothetirio/hroniko-tis-ebraikis-koinotitas-ton-serron) μπορούν να βρουν περισσότερες πληροφορίες. Ποια ήταν η μοίρα των Εβραίων της πόλης μας κατά την περίοδο της Κατοχής; (οι σχετικές πληροφορίες βρίσκονται προς το τέλος της ανάρτησης)
Κλείνοντας, οι μαθητές μπορούν να διαβάσουν για την ιστορία του ημερολογίου:
ή να δουν το τρέιλερ της ταινίας που γυρίστηκε για την ιστορία της Άννας Φρανκ:
ή να διαβάσουν για άλλες περιπτώσεις εκούσιου ή ακούσιου εγκλεισμού, ατομικού ή ομαδικού..
….όπως του Σαίξπηρ που στις αρχές του 17ου αιώνα έγραψε τον «Βασιλιά Ληρ» και τον «Μάκβεθ» ευρισκόμενος σε καραντίνα που είχε επιβληθεί στο Λονδίνο ως μέτρο αντιμετώπισης μιας επιδημίας πανώλης και η οποία είχε πλήξει και τα θέατρα.
…η τους λεπρούς του νησιού Σπιναλόγκα (Κρήτη)…
Προτάσεις εξ αποστάσεως 78 – Στόχοι βιώσιμης ανάπτυξης
Ρωτούμε τους μαθητές μας αν έχουν ακούσει τη φράση «17 στόχοι βιώσιμης ανάπτυξης»
Τους ζητούμε να ερμηνεύσουν (με βάση όσα γνωρίζουν) τον όρο «βιώσιμη ανάπτυξη». Ποια ανάπτυξη ονομάζεται έτσι; (για τους εκπαιδευτικούς: σύμφωνα με τη διακήρυξη της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών το 1987, η βιώσιμη ανάπτυξη είναι: η ανάπτυξη που ικανοποιεί τις ανάγκες της παρούσας γενιάς χωρίς να θέτει σε κίνδυνο την δυνατότητα των μελλοντικών γενεών να ικανοποιούν τις δικές τους ανάγκες).
Τι σημαίνει αυτό στην πράξη; Δίνουμε στους μαθητές μας 2,3 παραδείγματα και τους ζητούμε να εμπλουτίσουν τη λίστα:
Α. Η ενίσχυση των μετακινήσεων με μέσα μαζικής μετακίνησης και το ποδήλατο έναντι ιδιωτικών μέσων (του αυτοκινήτου)
Β. Η προώθηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, κλπ
Οι μαθητές δίνουν έναν ορισμό στον όρο «βιώσιμος» χρησιμοποιώντας πάλι την Πύλη για την ελληνική γλώσσα (http://www.greek-language.gr/greekLang/index.html): Νέα Ελληνική, Εργαλεία, Ηλεκτρονικά λεξικά, Λεξικό Τριανταφυλλίδη. Έχουν ακούσει με άλλο επίθετο τη φράση βιώσιμη ανάπτυξη; Πιθανόν να θυμηθούν τη φράση «αειφόρος ανάπτυξη»
Στο πλαίσιο της παγκόσμιας προσπάθειας για τη βιώσιμη ανάπτυξη, διατυπώθηκαν οι 17 στόχοι της. Ζητούμε από τους μαθητές να κάνουν μια έρευνα και να ενημερωθούν για την ιστορία αυτής της διακήρυξης (για τους εκπαιδευτικούς: Το Σεπτέμβριο του 2015, η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών στη Νέα Υόρκη έλαβε μία απόφαση που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως μία ιστορική συμφωνία που θα επηρεάσει τη ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων. Πρόκειται για την υιοθέτηση 17 Στόχων, γνωστοί ως «Στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης», οι οποίοι εκφράζουν τις σύγχρονες παγκόσμιες προκλήσεις, σε μια προσπάθεια να ανταποκριθούν αποτελεσματικά όλες οι χώρες στα παγκόσμια προβλήματα. Σε αυτή την Παγκόσμια συμφωνία, περισσότεροι από 190 ηγέτες που εκπροσωπούν σχεδόν το σύνολο της ανθρωπότητας, δεσμεύτηκαν να μεταμορφώσουν τον κόσμο μας σε έναν κόσμο χωρίς φτώχεια, πείνα και ανισότητες. Έναν κόσμο με αξιοπρεπή εργασία και καλή εκπαίδευση, έναν κόσμο ειρηνικό χωρίς την απειλή της κλιματικής αλλαγής, έναν κόσμο που μέσα από τις αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης, θα μεριμνά για τις ανάγκες όχι μόνο της σημερινής γενιάς αλλά και των μελλοντικών γενεών δηλαδή για το δικό σου κόσμο).
Αν οι μαθητές είχαν την εξουσία στα χέρια τους, ποιους στόχους θα διατύπωναν με βάση τη διακήρυξη του ΟΗΕ; Μας στέλνουν τις ιδέες τους. Τους δίνουμε στη συνέχεια τους στόχους που διατύπωσε ο ΟΗΕ:
1. Μηδενική φτώχεια
2. Μηδενική πείνα
3. Καλή υγεία και ευημερία
4. Ποιοτική εκπαίδευση
5. Ισότητα των φύλων
6. Καθαρό νερό και αποχέτευση
7. Φτηνή και καθαρή ενέργεια
8. Αξιοπρεπής εργασία και οικονομική ανάπτυξη
9. Βιομηχανία, καινοτομία και υποδομές
10. Λιγότερες ανισότητες
11. Βιώσιμες πόλεις και κοινότητες
12. Υπεύθυνη κατανάλωση και παραγωγή
13. Δράση για το κλίμα
14. Ζωή στο νερό
15. Ζωή στη στεριά
16. Ειρήνη, δικαιοσύνη και ισχυροί θεσμοί
17. Συνεργασία για τους στόχους
Συμφωνούν; Πιστεύουν ότι κάποιος σημαντικός στόχος δεν περιλαμβάνεται στη λίστα;
Οι μαθητές επιλέγουν έναν από τους στόχους που θεωρούν σημαντικό. Φτιάχνουν το λογότυπο του στόχου. Τους ζητούμε να τον σχεδιάσουν σε ένα τετράγωνο, βάζοντας στην κορυφή τον αριθμό του στόχου και τον τίτλο του. Τι περιεχόμενο δίνουν στον στόχο αυτό;
Συγκρίνουν το λογότυπο με τα πραγματικά λογότυπα του ΟΗΕ:
Οι μαθητές παρακολουθούν στη συνέχεια ένα βίντεο της Μαλάλα που μιλάει (στα ελληνικά) για τους 17 στόχους:
Γνωρίζουν οι μαθητές τη Μαλάλα Γιουσαφζάι που πρωταγωνιστεί στο βίντεο; Τους παροτρύνουμε να κάνουν μια έρευνα και να την παρουσιάσουν με ένα σύντομο κείμενο (για τους εκπαιδευτικούς: Η Μαλάλα Γιουσαφζάι είναι μία νεαρή κοπέλα από τo Πακιστάν που αγωνίζεται για το δικαίωμα των κοριτσιών στην εκπαίδευση στη χώρα της)
Επισκέπτονται την ιστοσελίδα των παιδικών ιστοριών για έναν δικαιότερο κόσμο (https://sdgstorybook.com/foreword-gr/) και επιλέγουν μία από τις 8 ιστορίες: Παλιά πόλη, Γουρουνούπολη, Ελέφαντας και χελώνα, Κοκκινούλα, Πριγκίπισσα Μπαμπού, Καλεούτσε, Αλαντίν, Η σκιά). Γράφουν μια περίληψη της ιστορίας, εστιάζουν στο μήνυμά της, περιγράφουν τους πρωταγωνιστές και κάνουν την εικονογράφησή της.
Ζητούμε από τους μαθητές να αξιολογήσουν μόνοι τους όσα έμαθαν για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Μπορούν να παίξουν ένα επιτραπέζιο παιχνίδι στα ελληνικά εδώ:
Να ακούσουν το τραγούδι «Να θυμάσαι πάντα κάτι» για τη βιώσιμη ανάπτυξη
Για κάθε έναν από τους στόχους υπάρχει άφθονο υποστηρικτικό και ψυχαγωγικό υλικό
1ος https://inactionforabetterworld.com/just4fun-goal1-material/
2ος https://inactionforabetterworld.com/just4fun-goal2-material/
3ος https://inactionforabetterworld.com/just4fun-goal3-material/
4ος https://inactionforabetterworld.com/just4fun-goal4-material/
5ος https://inactionforabetterworld.com/just4fun-goal5-material/
6ος https://inactionforabetterworld.com/just4fun-goal6-material/
7οςhttps://inactionforabetterworld.com/just4fun-goal7-material/
8ος https://inactionforabetterworld.com/just4fun-goal8-material/
9ος https://inactionforabetterworld.com/just4fun-goal9-material/
10ος https://inactionforabetterworld.com/just4fun-goal10-material/
11ος https://inactionforabetterworld.com/just4fun-goal11-material/
12ος https://inactionforabetterworld.com/just4fun-goal12-material/
13ος https://inactionforabetterworld.com/just4fun-goal13-material/
14ος https://inactionforabetterworld.com/just4fun-goal14-material/
15ος https://inactionforabetterworld.com/just4fun-goal15-material/
16ος https://inactionforabetterworld.com/just4fun-goal16-material/
17ος https://inactionforabetterworld.com/just4fun-goal17-material/
Τι μπορούμε να κάνουμε από τον καναπέ του σπιτιού μας ώστε να προωθήσουμε τους 17 στόχους; Οι μαθητές κάνουν τη δική τους λίστα. Μπορούμε να τους βοηθήσουμε δίνοντάς τους λέξεις κλειδιά: ενέργεια, απορρίμματα, χαρτί, νερό, διατροφή, αγορές προϊόντων, ενημέρωση, συσκευές, ανακύκλωση κλπ).
Προτείνουμε κλείνοντας στους μαθητές να διαβάσουν το κόμικ των 17 στόχων:
Α. Για μαθητές 6-10 ετών
https://inactionforabetterworld.com/wp-content/uploads/2019/06/goals_comic1-3.pdf
Β. Για μαθητές 10-15 ετών
https://inactionforabetterworld.com/wp-content/uploads/2019/12/hfc-1-new.pdf
Προτάσεις εξ αποστάσεως 77 – Τα ζώα κάνουν βόλτα στις πόλεις
Οι μαθητές επισκέπτονται την ακόλουθη ιστοσελίδα
https://www.huffingtonpost.gr/entry/zoa-poleis-karantina-video_gr_5ea27d98c5b669fd89224a2a?utm_hp_ref=gr-homepage
και διαβάζουν την είδηση με τίτλο: Οι άνθρωποι μένουν σπίτι και η Φύση οργιάζει σε δημόσιους χώρους:
-τι εντυπωσιακό αποτυπώνεται στις δεκάδες φωτογραφίες της ανάρτησης;
-γιατί τα ζώα αυτά εμφανίστηκαν σε κατοικημένες περιοχές;
-πώς ονομάζει ο συγγραφέας της ανάρτησης τα ζώα που φωτογραφήθηκαν; («πραγματικούς δικαιούχους»)
Οι μαθητές μπορούν να διαλέξουν μια από τις φωτογραφίες που τους έκανε περισσότερο εντύπωση, να τη σχολιάσουν, να σκεφτούν μια λεζάντα και να γράψουν ένα σύντομο κείμενο γι’ αυτήν με σκοπό να συμπεριληφθεί στη σχολική εφημερίδα.
Ακόμη μπορούν να διαλέξουν ένα από τα ζώα που φωτογραφίζονται και να κάνουν μια μικρή έρευνα:
-να συγκεντρώσουν πληροφορίες για το ζώο και να φτιάξουν την «ταυτότητά» του (περιγραφή εξωτερική, τι τρώει, διάρκεια ζωής, περιοχές που ζει, πώς αναπαράγεται, από τι κινδυνεύει κλπ) (παράδειγμα: https://teachergeorgiasclass.weebly.com/uploads/4/5/0/7/45072177/%CE%A6%CF%84%CE%B9%CE%AC%CF%87%CE%BD%CF%89_%CF%84%CE%B7%CE%BD_%CF%84%CE%B1%CF%85%CF%84%CF%8C%CF%84%CE%B7%CF%84%CE%B1_%CE%B5%CE%BD%CF%8C%CF%82_%CE%B6%CF%8E%CE%BF%CF%85.pdf)
-αν πρόκειται για επαπειλούμενο είδος, να αναζητήσουν πληροφορίες για τους λόγους για τους οποίους κινδυνεύει με εξαφάνιση και να γράψουν ένα σύντομο κείμενο παρακινώντας την διεθνή κοινότητα και όλους τους πολίτες ώστε να δράσουν
Στη συνέχεια οι μαθητές διαβάζουν μια σειρά από αναρτήσεις που αναδεικνύουν την περιβαλλοντική διάσταση της πανδημίας και τα …οφέλη για τα φυτά και ζώα του πλανήτη!
Α. https://gr.euronews.com/2020/03/19/oi-epiptoseis-tou-covid-19-sto-perivallon
Β. https://www.newsbeast.gr/environment/arthro/6116894/koronoios-ola-ta-paraxena-poy-ekane-sto-perivallon
Γ. https://www.flash.gr/environment/1586568/koronoios-perivallon-ta-perioristika-metra-exoun-thetikes-epiptoseis-sto-perivallon
Δ. http://net.xekinima.org/koronoios-kai-perivallon-tha-parei-anasa-o-plan/
Ποια είναι η κοινή συνισταμένη όλων αυτών των ειδήσεων; Τι μας θύμισε η πανδημία που ζούμε όλοι;
Η δράση μπορεί να ολοκληρωθεί με βίντεο ζώων που κάνουν …βόλτα στις έρημες πόλεις των ανθρώπων….
https://www.huffingtonpost.gr/entry/23-eikones-deichnoen-pos-e-ayria-fese-katalamvanei-demosioes-choroes-en-meso-karantinas_gr_5ea1a446c5b6f5350a34acbb?utm_hp_ref=gr-homepage
Προτάσεις εξ αποστάσεως 76 – Βαν Γκόγκ
Αφορμή για τη δραστηριότητα αυτή είναι η είδηση για την κλοπή ενός πίνακα του Βίνσεντ Βαν Γκογκ που αποκαλύφθηκε πριν λίγες μέρες. Ζητούμε από τους μαθητές να κάνουν μια έρευνα στο διαδίκτυο και να βρουν πληροφορίες για την κλοπή ώστε στη συνέχεια να απαντήσουν στις ακόλουθες ερωτήσεις:
-πότε έγινε η κλοπή;
-πού;
-από ποιους;
-ποιος πίνακας εκλάπη;
-τι πληροφορίες μας δίνει το βίντεο της κλοπής;
(για τους εκπαιδευτικούς: https://www.iefimerida.gr/kosmos/ollandia-kare-kare-klopi-pinaka-ban-gkogk-moyseio)
Στη συνέχεια ζητούμε από τους μαθητές να εστιάσουν στον πίνακα που εκλάπη («The Parsonage Garden at Nuenen in Spring (1884) was taken in the early hours of Monday»: ο ζωγράφος αποτυπώνει τον κήπο του Πρεσβυτέριου στην πόλη του Neunen της Ολλανδίας):
https://en.wikipedia.org/wiki/The_Parsonage_Garden_at_Nuenen#/media/File:Van_Gogh_-_The_Parsonage_Garden_at_Nuenen.jpg
-τι αποτυπώνει ο ζωγράφος;
-ποια πρόσωπα και ποιες ανθρώπινες κατασκευές φαίνονται;
-πώς αποτυπώνεται η φύση;
-να μεταφράσουν τον τίτλο
-να σχολιάσουν τα χρώματα και τις σκιές
-να υποθέσουν τη συναισθηματική κατάσταση του ζωγράφου
-να φανταστούν τη ζωή της γυναίκας που απεικονίζεται (τι θα μπορούσε να θέλει στον κήπο τη συγκεκριμένη ώρα, τι μπορεί να έκανε πριν, τι θα κάνει μετά, τι κουβαλάει μαζί της κλπ)
-ποια εποχή του έτους αποτυπώνεται;
-έχει κάποια προσωπική σχέση ο ζωγράφος με τον κήπο και το πρεσβυτέριο; (εδώ οι μαθητές κάνοντας έρευνα θα ανακαλύψουν ότι το πρεσβυτέριο ήταν το σπίτι του ζωγράφου για δύο περίπου χρόνια αφού ο πατέρας του ήταν πάστορας)
Οι μαθητές επίσης θα μπορούσαν να δουν και άλλες ζωγραφικές απεικονίσεις του κήπου της πόλης του από τον Βαν Γκογκ και να βρουν διαφορές:
https://en.wikipedia.org/wiki/The_Parsonage_Garden_at_Nuenen
…ή να βρουν στον χάρτη την πόλη Nuenen της Ολλανδίας και να φτιάξουν ένα power point με τα σημαντικότερα αξιοθέατά της…
…ή να βρουν πληροφορίες για τον ζωγράφο και να φτιάξουν μια πολυμεσική παρουσίαση για τη ζωή και το έργο του
Συνεχίζουμε το ταξίδι στον κόσμο του Βαν Γκογκ με ένα εξαιρετικό και διάσημο έργο του, το «Υπνοδωμάτιο στην Αρλ» (Για τους εκπαιδευτικούς: Ο πίνακας απεικονίζει το υπνοδωμάτιο του Βαν Γκογκ στον αριθμό 2 της πλατείας Lamartine στην Αρλ, στο οίκημα που ήταν γνωστό σαν το Κίτρινο Σπίτι. Η πόρτα προς τα δεξιά άνοιγε στον επάνω όροφο και το κλιμακοστάσιο, η πόρτα προς τα αριστερά ήταν αυτή του δωματίου των ξένων που είχε ετοιμάσει ο Βαν Γκογκ για τον Γκωγκέν. Το παράθυρο στον μπροστινό τοίχο είχε θέα προς την πλατεία Λαμαρτίνου και τους δημόσιους κήπους της. Το δωμάτιο δεν ήταν ορθογώνιο, αλλά τραπεζοειδές με μία αμβλεία γωνία στην αριστερή γωνία του εμπρόσθιου τοιχώματος και μία οξεία γωνία στα δεξιά. Το Βαν Γκογκ προφανώς δεν τον απασχολούσε πολύ αυτό το πρόβλημα, απλά ανέφερε ότι υπήρχε μια γωνιά. Ο Βαν Γκογκ φιλοξενούσε ένα φίλο του εκεί. Ως εκ τούτου, αυτός ο πίνακας ήταν ένα δώρο γι’ αυτόν. Παρατηρώντας με προσοχή, διαπιστώνουμε πως κάθε πράγμα παρατίθεται σε ζεύγη. Για παράδειγμα, υπάρχουν δύο μαξιλάρια, δύο καρέκλες κ.λπ.).
Οι μαθητές περιηγούνται μέσα στον πίνακα μέσω της εφαρμογής Google Arts and Culture:
https://artsandculture.google.com/story/van-gogh-s-bedroom-in-arles/MAVBEVzvKv8cgw?fbclid=IwAR1dxC93HRWgZo_99QQoc0-WJ482T1UaQDQkv1RIje46Jhe3mpzKs6lwzgs
…και καταγράφουν τις εντυπώσεις τους…. Ή απαντούν σε κάποιες ερωτήσεις:
http://aesop.iep.edu.gr/node/22691/5727
οι μαθητές μπορούν τέλος
1. Να Ζωγραφίσουν το δικό τους δωμάτιο, προσπαθώντας να εκφράσουν τα δικά τους συναισθήματα
2. Αναδημιουργήσουν το δωμάτιο του Βαν Γκογκ με βάση τα δικά τους αισθητικά κριτήρια προσθέτοντας στοιχεία που θα δείχνουν ότι είναι πιο σύγχρονο ή πιο κοντά στο δικό τους δωμάτιο.
3. Επιλέξουν μια λεπτομέρεια του πίνακα και αυτοσχεδιάσουν ελεύθερα μετασχηματίζοντας την σε μοτίβο, τοπίο, αντικείμενο ή αφαιρετική σύνθεση.
Η δραστηριότητα μπορεί να ολοκληρωθεί με ένα εκπληκτικό βίντεο. Μέσα από αυτό το animation ζωντανεύουν οι σημαντικότεροι πίνακες του ζωγράφου και οι μαθητές ταξιδεύουν στον κόσμο του Βαν Γκογκ….
https://vimeo.com/261379936
(σημ.: οι εκπαιδευτικοί θα μπορούσαν επίσης να κάνουν ένα ολόκληρο σενάριο για τον ζωγράφο με τίτλο «Ένα βράδυ που ο Καρυωτάκης συνάντησε τον Βαν Γκογκ» της εκπαιδευτικού Μαρίας Καλδή που θα βρουν εδώ: http://aesop.iep.edu.gr/node/22691/5727)
Προτάσεις εξ αποστάσεως 75 – Οι τηλεπικοινωνίες …. και η Βασίλισσα Αμαλία
Με τη βοήθεια της ιστοσελίδας του Μουσείου Τηλεπικοινωνιών του ΟΤΕ οι μαθητές θα περιηγηθούν στον κόσμο των τηλεπικοινωνιών.
Οι μαθητές ξεκινούν, διαβάζοντας μια ιστορία για το πώς ήρθε ο τηλέγραφος στην Ελλάδα:
https://www.otegroupmuseum.gr/portal/stories/closeup/-/article/84939712/view_article
Από την αρχική σελίδα του Μουσείου (https://www.otegroupmuseum.gr/portal) και το μενού «Συλλογές» οι μαθητές έχουν πρόσβαση σε 25.000 εκθέματα, ομαδοποιημένα σε 4 κατηγορίες: φωτογραφίες, τηλεφωνία, τηλεγραφία, τηλεγραφήματα. Επιλέγουν τον φάκελο «φωτογραφίες» και τους αναθέτουμε να βρουν απαντήσεις:
-πώς κατασκευαζόταν μια τηλεγραφική γραμμή το 1860; Τι εντυπωσιακό δείχνει η φωτογραφία;
-πώς ήταν οι πρώτοι τηλεφωνικοί θάλαμοι το 1930; Σε τι διαφέρουν από τους σύγχρονους;
-ποια ήταν η απάντηση του Postmaster General βοηθού διευθυντή της Ταχυδρομικής Υπηρεσίας και Τηλεπικοινωνιών του Ηνωμένου Βασιλείου προς τον υπουργό Ταχυδρομείων, Τηλεγράφων και Τηλεφωνίας της Ελλάδας, Δημήτριο Βουρδούμπα; Γιατί τον ευχαριστεί;
-σε τι διαφέρει μια αίθουσα εργαζομένων του 1949 από μια σύγχρονη;
Αντίστοιχες δράσεις για τα παιδιά μπορούν να γίνουν αν επιλέξουν τον φάκελο «τηλεφωνία». Για παράδειγμα:
-σε τι διαφέρει μια τηλεφωνική συσκευή του 1880 από μια σημερινή;
Στον φάκελο «τηλεγραφήματα», οι μαθητές μπορούν να επιλέξουν ένα τηλεγράφημα που τους έκανε εντύπωση και να το σχολιάσουν. Επίσης μπορούν σε ένα φύλλο Α4 να γράψουν ένα δικό τους τηλεγράφημα. Να υποθέσουν τόπο, ημερομηνία, συνθήκες, αποστολέα και αποδέκτη και να γράψουν ένα κείμενο.
Ακόμη οι μαθητές μπορούν να ανακαλύψουν την ιστορία της λέξης «τηλεπικοινωνία» (https://www.otegroupmuseum.gr/portal/stories/closeup/-/article/85328321/view_article) και να φτιάξουν έναν κατάλογο και άλλων λέξεων με πρώτο συνθετικό τη λέξη «τηλε».
Γνωρίζουν οι μαθητές το μυθιστόρημα του Δουμά «Κόμης Μοντεκρίστο»; Αν ναι, θυμούνται κάποια ιστορία που έχει σχέση με τηλεπικοινωνίες; Και σε αυτό το ερώτημα, μπορούν να απαντήσουν μέσω του μουσείου (https://www.otegroupmuseum.gr/portal/stories/closeup/-/article/84942876/view_article).
Οι μαθητές μπορούν επίσης να επισκεφτούν το Χρονολόγιο του Μουσείου:
https://www.otegroupmuseum.gr/portal/the_museum/chronology/-/timeline/category/23151
Επιλέγοντας «τηλεγραφία» ή «τηλεφωνία», μπορούν να βρουν τους σημαντικότερους σταθμούς της ιστορίας των τηλεπικοινωνιών στην Ελλάδα. Μπορούν να επιλέξουν έναν σταθμό που θεωρούν σημαντικό και να τον σχολιάσουν. Με βάση την επιλογή τους και τη συγκεκριμένη ημερομηνία που επέλεξαν, βρίσκουν πληροφορίες για τα σημαντικότερα γεγονότα που έγιναν στην Ελλάδα την ίδια ημερομηνία (για παράδειγμα στο χρονολόγιο της τηλεφωνίας, στην ημερομηνία 1922, αναφέρεται: Ιδρύεται Υπουργείο Τηλεφωνίας, Ταχυδρομείων και Τηλεγραφίας (ΤΤΤ) το οποίο καταργείται το 1923 και οι υπηρεσίες του επανέρχονται στο Υπουργείο Συγκοινωνιών. Τι συνέβη την ίδια χρονιά στην Ελλάδα; …Μικρασιατική καταστροφή).
Τέλος οι μαθητές μπορούν από την αρχική σελίδα να μελετήσουν το «Έκθεμα της εβδομάδας», ένα αντικείμενο που κάθε εβδομάδα παρουσιάζεται αναλυτικά μέσω από την ιστοσελίδα του Μουσείου.
Πόσο σημαντικές είναι οι τηλεπικοινωνίες την εποχή της πανδημίας; Με ποιους τρόπους και με ποιες συσκευές επικοινωνούν στις μέρες μας οι άνθρωποι; Οι μαθητές καταγράφουν όλες τις επικοινωνίες ή εργασίες που έκαναν αυτές τις μέρες του περιορισμού από το σπίτι τους με τη βοήθεια των τηλεπικοινωνιών. Ζητούν βοήθεια από τους γονείς τους για να είναι πλήρης ο κατάλογος (προσωπικές επικοινωνίες, αποστολή υλικού, τηλεεργασία, τηλεκπαίδευση, παραλαβή ψηφιακού υλικού, δημόσια διοίκηση, ebanking, ψυχαγωγία, ondemand υπηρεσίες, gaming κλπ). Τι από όλα αυτά έκαναν οι παππούδες και οι γιαγιάδες τους πριν από κάποιες δεκαετίες; Επικοινωνούν –τηλεφωνικά- μαζί τους και καταγράφουν μαρτυρίες.
Προτάσεις εξ αποστάσεως 74 – Πρωτομαγιά
Ζητούμε από τους μαθητές να δουν ένα απόσπασμα
ή ολόκληρη την ταινία «Μοντέρνοι καιροί», του ΤσάρλυΤσάπλιν
Στην ταινία, ο Τσάρλυ Τσάπλιν, εργάτης σε εργοστάσιο, προσπαθεί να επιβιώσει μέσα στο πλήρως μηχανοποιημένο σύστημα της γραμμής παραγωγής, ενώ το “αφεντικό” τον παρακολουθεί μέσα από οθόνες. Ποιο πρόβλημα της εργασίας προβάλλει αυτή η ταινία;
Συνεχίζουμε με μία ακόμη ταινία μικρού μήκους animation με τίτλο «Η εργασία»
που αποδόθηκε από μαθητές του Πειραματικού Δημ. Σχολείου Σερρών στην ταινία μικρού μήκους «Άνθρωποι αντικείμενα»
Ζητούμε από τους μαθητές μας να γράψουν ένα μικρό κείμενο για το μήνυμα των δύο ταινιών.
Γνωρίζουν οι μαθητές τι γιορτάζουμε την Πρωτομαγιά; (την πρωτομαγιά των εργατών αλλά και την πρωτομαγιά των λουλουδιών)
Οι μαθητές μπορούν να κάνουν μια έρευνα στο διαδίκτυο και να απαντήσουν στα ακόλουθα ερωτήματα:
-πότε καθιερώθηκε η εργατική Πρωτομαγιά και γιατί;
-τι έγινε στο Σικάγο των ΗΠΑ το 1886;
-πότε εορτάστηκε για πρώτη φορά στην Ελλάδα η εργατική Πρωτομαγιά;
Στη συνέχεια οι μαθητές διαβάζουν το λογοτεχνικό κείμενο «Ένα δάκρυ για τον Μπαρμπα Τζίμη που υπήρχε στα παλιά βιβλία της Γλώσσας (Ε΄Δημοτικού, β΄ τεύχος)
και απαντούν σε διάφορα ερωτήματα:
· Πού διαδραματίζεται η ιστορία; Ποια είναι τα κύρια πρόσωπα που πρωταγωνιστούν; Ποιος διηγείται την ιστορία;
· Ποια ήταν η σχέση της Νίτσας με τον μπαρμπα – Τζίμη;
· Γιατί ο μπαρμπα-Τζίμης δεν ήταν περήφανος για τα παράσημά του; Σε ποιον πόλεμο πιστεύετε ότι τα πήρε;
· Στο κείμενο αυτό υπάρχει μια ιστορία μέσα στην ιστορία. Σημειώστε πού αρχίζει και πού τελειώνει η ιστορία μέσα στην ιστορία!
· Τι δουλειά έκανε και πού, ο μπαρμπα-Τζίμης όταν γύρισε από τον πόλεμο; Τι πρόβλημα αντιμετώπιζαν αυτός και οι συνάδελφοί του;
· Ήταν ίδια η κατάσταση όσων δούλευαν στα αμερικάνικα εστιατόρια; Γιατί;
· Τι έκαναν για να αντιμετωπίσουν τα προβλήματά τους ο μπαρμπα-Τζίμης και οι συνάδελφοί του; Είχε αποτέλεσμα ο αγώνας τους;
· «Βοήθησε να γίνει ευκολότερη και καλύτερη η ζωή μας» Ποια στοιχεία μέσα στο κείμενο αποδεικνύουν ότι ήταν καλύτερη η ζωή τους μετά την απεργία;
· «Μα έκαμα κι εγώ κάτι στη ζωή μου..» Τι είναι αυτό το «κάτι», που έκανε ο μπάρμπα-Τζίμης, για το οποίο νιώθει περήφανος;
Ζητούμε από τους μαθητές μας να ακούσουν το τραγούδι «Μέρα μαγιού μου μίσεψες»
Γνωρίζουν τα γεγονότα με τα οποία συνδέεται; (Μάης 1936, Θεσσαλονίκη) Βρίσκουν πληροφορίες γι’ αυτά και γράφουν ένα σύντομο κείμενο περιγράφοντάς τα. Εστιάζουν στη φωτογραφία της μάνας του διαδηλωτή Τάσου Τούση, που θρηνεί πάνω από το άψυχο σώμα του γιου της. Οι μαθητές περιγράφουν τα συναισθήματα που αποτυπώνονται στη φωτογραφία και αποτυπώνουν τα δικά τους συναισθήματα.
Οι μαθητές μπορούν επίσης να διαβάσουν λογοτεχνικά κείμενα παρόμοιας θεματολογίας:
-Η ιστορία 30 ψαράδων (Πέτρος Γλέζος, Γλώσσα, Στ Δημοτικού)
– Τσίρος, Σπ. «Ο Γρηγόρης της βροχής», Κέδρος, Αθήνα, 1983, σελ. 47-66
-Ταχυδρόμος», Γιώργος Κοτζιούλας, Γλώσσα, Στ΄ Δημοτικού
– Περιγιάλης, Ν. Το κόκκινο πουλί, Σύγχρονη Εποχή, Αθήνα, 1990, σελ. 7-21, απόσπασμα «Το στοιχειό»
– Σκόμπι, Π. Το σχολείο που κατέβηκε σε απεργία, Μετ. Χρ. Μαλαγάρη, Πατάκης, Αθήνα, 1992, σελ. 176-180
Να συμμετέχουν σε on line δραστηριότητες για όσα έμαθαν (σταυρόλεξο, βρείτε το σωστό, βάλτε λεζάντα κλπ)
Οι μικρότεροι μαθητές μπορούν να διαβάσουν ένα ebook για την εργατική Πρωτομαγιά https://read.bookcreator.com/UU6lC2Ru8nRV6hL2t1fdxh6q6ct2/1izGTIZDTTGkiOXN7HjNpw
Επίσης μπορούν να συζητήσουν με τους γονείς τους για το δικό τους επάγγελμα και τα δικά τους εργασιακά δικαιώματα. Η συζήτηση μπορεί να περιστραφεί γύρω από διάφορα θέματα:
-πόσο άλλαξε το συγκεκριμένο επάγγελμα τις τελευταίες δεκαετίες;
-βελτιώθηκαν οι συνθήκες εργασίας στον συγκεκριμένο κλάδο;
-ποια είναι τα εργασιακά δικαιώματα του πατέρα μου ή της μητέρας μου;
-έγιναν σημαντικοί αγώνες για να διασφαλιστούν τα δικαιώματα αυτά;
Η ίδια συζήτηση θα είχε ενδιαφέρον να γίνει –τηλεφωνικά- και με τους παππούδες και τις γιαγιάδες για τις δικές τους εργασίες. Εκεί πιθανόν τα συμπεράσματα να είναι πιο εμφανή ως προς τις εργασιακές συνθήκες και τα εργασιακά δικαιώματα.
Στον αντίποδα ωστόσο έχουμε τη γιορτή των λουλουδιών και της Άνοιξης, την αρχαία Πρωτομαγιά, η οποία πήρε σιγά-σιγά κι επίσημη μορφή. Τα λεγόμενα Ανθεστήρια, η γιορτή των λουλουδιών, ήταν η πρώτη επίσημη γιορτή ανθέων των Ελλήνων, η οποία ιδρύθηκε πρώτα στην Αθήνα και στη συνέχεια και σε άλλες πόλεις της Ελλάδας, όπου κατά την τελετή κατευθύνονταν προς τα ιερά πομπές με κανηφόρες, που κουβαλούσαν λουλούδια.
Υπό τις σημερινές βέβαια συνθήκες, οι μαθητές μας δεν μπορούν να βγουν στη φύση και να κάνουν κατασκευές με λουλούδια κλπ. Ιδέες για πολλές κατασκευές υπάρχουν εδώ, από τις οποίες μπορείτε να διαλέξτε για τους μαθητές σας κάποιες που μπορούν να γίνουν στο σπίτι με απλά υλικά:
http://taniamanesi-kourou.blogspot.com/2017/04/2017-25.html
Επίσης οι μικροί μαθητές μπορούν να παίξουν ηλεκτρονικά παιχνίδια:
Ή να κάνουν μια έρευνα για τα έθιμα του Μαΐου στην Ελλάδα.
Μπορούν εναλλακτικά…
· να διερευνήσουν την προέλευση του ονόματος (αρχαία Ελλάδα από τη θεότητα Μαία μητέρα του θεού Ερμή, ή από τη λατινική λέξη «μάγιος» που είναι ο συγκριτικός βαθμός του επιθέτου «μάγκνους»=μεγάλος),
· τις λαϊκές ονομασίες του μήνα (Πράσινος, Κερασάρης, Τριανταφυλλάς, Λούλουδος, Χαλαζάς, Βροχάρης, Πενταδείλινος στην Κύπρο, Καλομηνάς στα Ποντιακά) και τον λόγο για τον οποίο αποκαλείται έτσι ο μήνας,
· παροιμίες για τον Μάη («ο Μάη μήτε δέντρο να φυτέψεις, μήτε παιδί να παντρέψεις», «Ζήσε, Μάη μου, να φας τριφύλλι», «Να ’μουν το Μάη γάιδαρος, τον Αύγουστο κριάρι, όλο το χρόνο πετεινός και γάτος το Γενάρη») και τη σημασία τους,
· να βρουν τις γεωργικές εργασίες του μήνα,
· τις σημαντικές γιορτές (21η Μάη/Κωνσταντίνου και Ελένης)
· και ημερομηνίες (29η Μάη, Άλωση της Πόλης),
· ποιήματα για τον μήνα (Άρης Αλεξάνδρου «Πρωτομαγιά», Κώστας Βάρναλης «Πρωτομαγιά 1943», Νίκος Γκάτσος «Αμοργός», Οδυσσέας Ελύτης «Παρασκευή 1Μ», Ρένα Καρθαίου «Ο Μάης», Κωστής Παλαμάς «Μάιος» & «Μπήκε ο Μάης», Ιωάννης Πολέμης «Και πάλι», Γιάννης Ρίτσος «Η εορτή των ανθέων», Γ. Σκαρίμπας «Το βαπόρι», Κωνσταντίνος Χατζόπουλος «Πρωτομαγιά»),
· να ακούσουν τραγούδια για τον Μάιο
(«Ο Μάης έχει μυστικά», του Π. Θαλασσινού https://www.youtube.com/watch?v=w3ZtHl2g7Yw&feature=emb_logo, «Μάιος», του Ο. Περίδη https://www.youtube.com/watch?v=T3TwyZA-jEs&feature=emb_logo,
Πεντοζάλι –Μες του Μαγιού τις μυρουδιές https://www.youtube.com/watch?v=06RAG12bM_M&feature=emb_logo,
· να επεξεργαστούν πίνακες ζωγραφικής για τον Μάιο (όπως ο «Μάης» του Τσαρούχη, «May Day» Kate Greenaway κλπ)
· και γενικά να ασχοληθούν με τη λαογραφία του Μαΐου (http://users.sch.gr/vaxtsavanis/maios.html).
Η δράση κλείνει με το ποίημα «Η ανθισμένη αμυγδαλιά», του Δροσίνη. Οι μαθητές διαβάζουν το ποίημα (https://mikropragmata.lifo.gr/listes/8-yperocha-poiimata-pou-anaferontai-stis-amygdalies/) και το οπτικοποιούν: υποθέτουν ότι κάποιος νέος βλέπει μια γυναίκα να κάθεται κάτω από μια ανθισμένη αμυγδαλιά, εμπνέεται από την εικόνα και γράφει το ποίημα. Οι μαθητές ζωγραφίζουν τη σκηνή.
Η αλήθεια είναι όμως, ότι κάπως έτσι ο Δροσίνης έγραψε το ποίημα αυτό. Οι μαθητές βρίσκουν πληροφορίες (https://www.mixanitouxronou.gr/i-gynaika-gia-tin-opoia-o-drosinis-egrapse-tin-anthismeni-amygdalia-itan-i-16xroni-eksadelfi-tou-to-poiima-tragoudithike-apo-tous-fantarous-pou-oneirevontan-tis-xares-tis-eirinis/), γράφουν ένα συνοπτικό κείμενο και ακούνε τη μελοποίηση του ποιήματος από τη Νανά Μούσχουρη (https://www.youtube.com/watch?v=E-FIEKc2Vqw).
Προτάσεις εξ αποστάσεως 73 – Η γενοκτονία των Αρμενίων
(ΓΙΑ ΜΕΓΑΛΕΣ ΤΑΞΕΙΣ)
Πριν από λίγες ημέρες (24 Απριλίου) η ανθρωπότητα τίμησε τα θύματα της γενοκτονίας των Αρμενίων. Η σημερινή δράση προσεγγίζει την έννοια της γενοκτονίας με αφορμή την 24η Απριλίου και θα προετοιμάσει τους μαθητές μας για δράσεις για τη γενοκτονία των Ποντίων που θα ακολουθήσουν μέσα στον Μάιο.
Ζητούμε από τους μαθητές μας να δουν τα ακόλουθα βίντεο:
https://www.youtube.com/watch?v=Q_Ei0cGA_Oc (μαρτυρία, σύντομη αναφορά)
https://www.youtube.com/watch?v=jFZuDjZaHaI («Ο νέος κόσμος των Αρμενίων», βραβευμένη μαθητική ταινία του 7ου ΓΕΛ Ν. Σμύρνης)
Τους προτείνουμε να κάνουν με αφορμή τις ταινίες μια μικρή έρευνα για τη γενοκτονία των Αρμενίων. Για να τους βοηθήσουμε, τους δίνουμε κάποια ερωτήματα:
-πότε έγινε και πού;
-ποιοι ήταν οι στόχοι της γενοκτονίας;
-ποιο είναι το ιστορικό της γενοκτονίας; (έναρξη, τρόπος εξόντωσης, στάδια, ολοκλήρωση)
-πόσοι Αρμένιοι θανατώθηκαν;
-πότε ξεκίνησε το παγκόσμιο κίνημα για την αναγνώριση της γενοκτονίας;
-πόσα κράτη αναγνώρισαν ως σήμερα τη γενοκτονία;
-ποια είναι η θέση του ελληνικού κράτους;
-υπάρχει σήμερα Αρμενικό κράτος; Βρείτε μερικά βασικά χαρακτηριστικά του (έκταση, θέση, πληθυσμός, ιστορία ίδρυσης, πολιτισμός, οικονομία κλπ)
Με τα στοιχεία που θα συγκεντρώσουν, μπορούν να φτιάξουν μια σχετική πολυμεσική παρουσίαση.
Στη συνέχεια ζητούμε από τους μαθητές να κατανοήσουν τον όρο «γενοκτονία». Όπως έχει προταθεί και σε άλλες δράσεις, μπορούν να επισκεφτούν την Πύλη για την ελληνική γλώσσα (http://www.greek-language.gr/greekLang/index.html) και ακολουθώντας τη διαδρομή «Νέα Ελληνική», «Εργαλεία», «Ηλεκτρονικά λεξικά», «Λεξικό Τριανταφυλλίδη», καταχωρούν τη λέξη «γενοκτονία» και βρίσκουν την ερμηνεία της και την ετυμολογία της.
Έχουν ξανακούσει οι μαθητές μας τον όρο; Ποιες άλλες γενοκτονίες γνωρίζουν; (για παράδειγμα, ο αρχικός αγγλικός όρος δημιουργήθηκε από τον Πολωνοεβραίο νομικό Raphael Lemkin (1900–1959), για να περιγράψει τα εγκλήματα των ναζί εναντίον των Εβραίων με το ολοκαύτωμα). Ποια γενοκτονία ενδιαφέρει ιδιαίτερα εμάς τους Έλληνες; (των Ποντίων) (για τη γενοκτονία των Ποντίων θα υπάρχει ξεχωριστή δράση αργότερα μέσα στον Μάιο)
Ζητούμε από τους μαθητές μας να διαβάσουν μια ιστορία που περιγράφει τη σωτηρία πολλών Αρμενίων από Έλληνες του Πόντου:
Είναι ιστορία του Αρμάν Γκοτικιάν, διάσημου Αρμένιου ηθοποιού που κατάγονταν από την Τραπεζούντα. Γεννήθηκε το 1896 και ήταν το έκτο από τα παιδιά του Ανανία και της Μακρουή. Δέχθηκε τα πρώτα γράμματα στην παραθαλάσσια κωμόπολη Ελεβή, όπου ζούσε η οικογένειά του. Η πολυμελή οικογένειά του έζησε τη φρίκη της γενοκτονίας, από την οποία γλίτωσαν μόνο ο Αρμάν, η αδελφή του Βαρτουή και ο αδελφός του Κεβόρκ. Ο Αρμάν και ο Κεβόρκ βρήκαν καταφύγιο στο δάσος του χωριού Ζουρμελά, κοντά στην Τραπεζούντα, όπου κατοικούσαν Έλληνες και Τούρκοι. Εκεί, επί 11 μήνες του έφερνε κρυφά τροφή μια νεαρή Ελληνίδα ονόματι Ζωή. Πολλοί ήταν οι Έλληνες που έτειναν χείρα βοηθείας στους Αρμένιους, δεν άργησε όμως να έρθει η σειρά τους καθώς το 1919 άρχισε στην Τραπεζούντα και ο διωγμός των Ελλήνων του Πόντου. Το τι απέγινε η Ζωή και τα μέλη της οικογένειάς της παραμένει δυστυχώς άγνωστο. (Πηγή: https://armeniangenocide100.gr/keimena/marturies/192-i-diasosi-armenion-apo-tous-ellines-tou-pontou)
Τι τους εντυπωσίασε από την αφήγηση αυτή; (θυμίζουμε στα παιδιά ότι στο επίσημο διάγγελμα περί εκτοπισμού των Αρμενίων στις 13 Ιουνίου 1915, αναφέρονταν στο πέμπτο σημείο ότι όσοι έκρυβαν τους Αρμένιους, τους εξασφάλιζαν τροφή και στέγη, θα οδηγούνταν ενώπιον του στρατοδικείου για απαγχονισμό)
Στην ιστοσελίδα: https://armeniangenocide100.gr/keimena/marturies οι μαθητές μπορούν να βρουν και άλλες τέτοιες συγκινητικές μαρτυρίες, να επιλέξουν μία και να την παρουσιάσουν συνοπτικά σχολιάζοντάς την.
Ζούνε σήμερα Αρμένιοι στην Ελλάδα; Τι γνωρίζουμε γι’ αυτούς; Οι μαθητές μπορούν να επισκεφτούν την ιστοσελίδα της Αρμενικής Εθνικής Επιτροπής Ελλάδος (https://www.ancg.gr/) και να βρουν χρήσιμες πληροφορίες από την επιλογή του μενού «Σχετικά με εμάς».
Παροτρύνουμε τους μαθητές μας να αναζητήσουν τον όρο «International Day of Commemoration and Dignity of the Victims of the Crime of Genocide and of the Prevention of this Crime 9 December» και να μας εξηγήσουν τι σημαίνει (Τον Σεπτέμβριο του 2015 η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ καθιέρωσε την 9η Δεκεμβρίου κάθε έτους ως Παγκόσμια Ημέρα Μνήμης και Αξιοπρέπειας για τα Θύματα του Εγκλήματος της Γενοκτονίας και της Πρόληψης αυτού του Εγκλήματος). Ακόμη να μας ζωγραφίσουν μια παραλλαγή του λογότυπου της ημέρας αυτής.
Τέλος οι μαθητές μπορούν:
Α. Να διαβάσουν την «Αστράμαξα», ένα παραμύθι από την Αρμενία
http://skylore.blogspot.com/2010/10/blog-post.html
Β. Να ακούσουν παραδοσιακά τραγούδια της Αρμενίας (κάποια από τα οποία έχουν μεταφραστεί και στα Ελληνικά)
https://www.youtube.com/watch?v=2h__IxZ5PIQ
https://www.youtube.com/watch?v=PS5m22Ujj1g
Προτάσεις εξ αποστάσεως 72 – Ένας γάτος που έμαθε σε ένα γλάρο να πετάει
Αφορμή για τη δράση είναι η είδηση του θανάτου πριν από λίγες μέρες του Χιλιανού συγγραφέα Λουίς Σεπούλβεδα
https://www.iefimerida.gr/politismos/koronoios-pethane-o-syggrafeas-loyis-sepoylbeda
Ένα από τα πιο γνωστά του έργα είναι το βιβλίο «Ένας γάτος που έμαθε σε ένα γλάρο να πετάει». Το Πανελλήνιο Δίκτυο για το Θέατρο στην Εκπαίδευση, σχεδίασε ένα θεατρικό παιχνίδι εντός του σπιτιού και μας ταξιδεύει στον κόσμο του γάτου Ζορμπά, μέσα από το παραμύθι του Λουίς Σεπούλβεδα:
https://epikentro.actionaid.gr/wp-content/uploads/2020/04/Zorbas-Activity.pdf
Στο μικρό αυτό εργαστήριο οι μαθητές γίνονται «εμψυχωτές» και βοηθούν τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας για να «παίξουν» όλοι μαζί την ιστορία. Η ιστορία ξεκινάει κάπως έτσι: «Ο Ζορμπάς μένει κλεισμένος στο σπίτι εξαιτίας ενός τρομερού ιού. Ξυπνάει το πρωί και…»
Στο αρχείο που μπορούν να οι γονείς και οι μαθητές υπάρχουν οδηγίες ώστε όλη η οικογένεια να ευχαριστηθεί τη θεατρική αυτή δράση.
Οι μεγαλύτεροι μαθητές μπορούν:
-να βρουν πληροφορίες για τον συγγραφέα και να γράψουν ένα σύντομο κείμενο
-να διαβάσουν το απόσπασμα «Το μαύρο κύμα» από το μυθιστόρημα «Ένας γάτος που έμαθε σε έναν γλάρο να πετάει» (Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, Α΄ Γυμνασίου)
http://ebooks.edu.gr/modules/ebook/show.php/DSGYM-A107/391/2592,21880/
-να δουν οπτικοποιημένο το απόσπασμα μέσα από μια ταινία κινουμένων σχεδίων
https://www.youtube.com/watch?v=Y8Y_vapM_8E
-να απαντήσουν σε κάποιες από τις ερωτήσεις του σχολικού βιβλίου ή να συγκεντρώσουν πληροφορίες για τη ρύπανση των θαλασσών κάνοντας μια πολυμεσική παρουσίαση
Προτάσεις εξ αποστάσεως 71 – Ποπάι, Τομ και Τζέρι
Αφετηρία της δράσης είναι μία είδηση που δίνουμε στους μαθητές μας:
…. η οποία αφορά στον θάνατο από φυσικά αίτια του εικονογράφου και σχεδιαστή των ηρώων Τομ, Τζέρι και Ποπάι.
Οι περισσότεροι μαθητές γνωρίζουν τη σειρά «Τομ και Τζέρι» και τις περιπέτειες των πρωταγωνιστών (εξακολουθεί και προβάλλεται από το Star τα Σαββατοκύριακα στις …. 6 το πρωί…), ελάχιστοι όμως από αυτούς τον θρυλικό Ποπάι…
Προτείνουμε στους μαθητές μας να ρωτήσουν τους γονείς τους και να καταγράψουν μαρτυρίες για τον ναύτη που έτρωγε σπανάκι για να νικήσει τους «κακούς». Ίσως αν είναι τυχεροί να ξετρυπώσουν και κάποιο τεύχος του περιοδικού που βρίσκεται στα οικογενειακά κειμήλια…..
Οι μαθητές μπορούν να βρουν διαδικτυακά τεύχη του περιοδικού:
http://users.sch.gr/vasanagno/comics.html (επιλέγοντάς το από τη λίστα στα αριστερά)
και να τα διαβάσουν. Μπορούν μάλιστα να βρουν και τεύχη με θέμα σχετικό με το Πάσχα
https://e.issuu.com/issuu-reader3-embed-files/latest/twittercard.html?u=isionos&d=_____________304
Επιλέγουν ένα τεύχος και διαβάζουν μια ιστορία. Στη συνέχεια, τους προτείνουμε:
-να γράψουν την περίληψη της ιστορίας
-να δώσουν ένα διαφορετικό τέλος σε αυτή
-να εκφραστούν ως προς αυτά που τους άρεσαν ή όχι
-να περιγράψουν τους ήρωες και τις συμπεριφορές τους
-να ζωγραφίσουν με τον δικό τους τρόπο τον Ποπάι, την Όλιβ ή έναν άλλον ήρωα (π.χ. τον κακό Βρούτο)
Τι έκανε τον Ποπάι τόσο δυνατό; (το σπανάκι). Ζητούμε από τους μαθητές να κάνουν μια μικρή έρευνα στο διαδίκτυο για το σπανάκι και να γράψουν ένα μικρό κείμενο (ή άρθρο για τη σχολική εφημερίδα).
Μπορούν να δουν και ταινίες του Ποπάι:
Είτε σε παλαιότερες εκδόσεις:
είτε σε πιο σύγχρονες:
Και αντίστοιχες δράσεις μπορούν να κάνουν για τη σειρά «Τομ και Τζέρι» βλέποντας κάποια από τα επεισόδια της δημοφιλούς σειράς:
Η σειρά «Τομ και Τζέρι» είναι μια ατελείωτη σύγκρουση του γάτου Τομ και του Ποντικού Τζέρι. Τα παιδιά μπορούν να πάρουν θέση επιλέγοντας τον χαρακτήρα που συμπαθούν περισσότερο ή γράφοντας μια δική τους περιπέτεια, που μπορεί να έχει τη μορφή κόμικ.
Τι το ιδιαίτερο έχει η «βία» μεταξύ των πρωταγωνιστών; Θέτουμε το ερώτημα στους μαθητές/θεατές και ζητούμε να προβληματιστούν και να μας απαντήσουν. Γιατί η «βία» αυτή διαφέρει από τη βία που πρωταγωνιστεί σε άλλα τηλεοπτικά η κινηματογραφικά οπτικοακουστικά προϊόντα; (για τον εκπαιδευτικό: Ο θεατής κατανοεί από τα πρώτα λεπτά ότι οι δύο ήρωες υποδύονται δύο χαρακτήρες που δεν πρόκειται ποτέ να εξολοθρέψει ο ένας τον άλλο, πολύ απλά γιατί η ύπαρξη του ενός δίνει ζωή στον άλλο. Ή για να το θέσουμε καλύτερα, η απουσία του ενός θα σήμαινε και την απουσία του νοήματος ζωής του άλλου. Στον μαγικό κόσμο των καρτούν, οι εκρήξεις, οι βόμβες και οι τεράστιες παγίδες μεταφράζονται απλά σε μερικά μαυρισμένα μάτια και καμένα δέρματα, τα οποία ήδη έχουν διορθωθεί στο επόμενο καρέ, κάνοντας μικρούς και μεγάλους να γελούν και να αντιλαμβάνονται ότι μπροστά τους ξετυλίγεται η πιο περίεργη… φιλία που έχουν δει ποτέ μπροστά τους).
Γνωρίζουν οι μαθητές άλλα παρόμοια παραδείγματα; (Σιλβέστερ και Τουίτι) ή άλλα πανέξυπνα ποντίκια; (Μίκυ Μάους)
Οι μαθητές μπορούν να δουν ένα βίντεο στο οποίο στην πραγματική ζωή ένας παμπόνηρος ποντικός ξεγελάει μια γάτα που προσπαθεί να τον πιάσει:
Και οι μικρότεροι μαθητές να ζωγραφίσουν (ψηφιακά) σχέδια του Τομ και του Τζέρι:
Τέλος, με αφορμή τον θάνατο του Τζιν Ντιτς (του δημιουργό του Ποπάι, του Τομ και του Τζέρι), 14 σχεδιαστές αφιέρωσαν στο έργο του σκίτσα:
Οι μαθητές μπορούν να τα δουν, να επιλέξουν ένα από αυτά και να σχολιάσουν το μήνυμα που ήθελε ο σχεδιαστής να δώσει για τον δημιουργό των διάσημων κόμικ.